MODULE 2 Afleiding en samenstelling

Samenstellingen en afleidingen


'Geelstafje en Kwaadvoetje'

afleiding en samenstelling

Verschrikkelijk fantastisch

1 / 31
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1,2

This lesson contains 31 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Samenstellingen en afleidingen


'Geelstafje en Kwaadvoetje'

afleiding en samenstelling

Verschrikkelijk fantastisch

This item has no instructions

Leerdoelen

Aan het eind van deze les...


  • weet je wat samenstellingen en afleidingen zijn.


  • kun je herkennen en uitleggen wat het verschil is tussen een afleiding en een samenstelling.


  • kun je met gegeven grondwoorden samenstellingen en afleidingen maken.


  • kun je bij het schrijven van een tekst op de juiste manier samenstellingen en afleidingen schrijven.

This item has no instructions

Samenstelling

  • Alle delen (twee of meer) kunnen zelfstandig voorkomen.


  • Vaak twee zelfstandige naamwoorden.


  • Soms ook een combinatie van zelfstandig naamwoord met een bijvoeglijk naamwoord, telwoord, werkwoord of afkorting

This item has no instructions

Afleiding

  • Woord waarvan niet alle delen zelfstandig kunnen voorkomen.

  • Verkleinwoorden, meervouden en werkwoordsvervoegingen zijn voorbeelden van afleidingen.


  • Een grondwoord vormt de basis en daaraan zijn voor- en/of achtervoegsels toegevoegd.

This item has no instructions

Verbind de grondwoorden met het passende voor- of achtervoegsel

a

her

vol

on

aller

liefde

kennen

beste

eerlijk

sociaal

This item has no instructions

Voorvoegsels

  • Er bestaan veel woorden met be-, ge-, her-, on(t)-, ver-, wan-, en aarts- ervoor.

  • Deze korte stukjes zijn voorvoegsels, je schrijft ze altijd op dezelfde manier. 

Voorvoegsels zet je altijd voor een woord, zoals het woord  zelf al aangeeft: voorvoegsel. Het gaat dus om het eerste deel van een woord.




Voorbeelden 

  • gezang

  • beantwoorden

  • herzien

  • ontcijferen

  • vergeven

  • wangedrag

  • aartsrivaal 

This item has no instructions

Achtervoegsels

  • Er zijn veel woorden met -heid, -lijk, -ing, -ig, -er, -erd, -aar, -aard, -baar, -rik of -isch erachter. 


  • Deze korte stukjes zijn achtervoegsels.

  • Je schrijft ze altijd op dezelfde manier. 

achtervoegsels zet je altijd achter een woord, zoals het woord zelf al aangeeft: achtervoegsels. Het gaat dus om het laatste deel van een woord.


Voorbeelden 

  • blijheid

  • duidelijk

  • afdeling

  • aardig

  • aansteker

  • eigenaar

  • aaibaar

  • fantastisch


This item has no instructions

Waarom?


  • Door voor- en achtervoegsel verandert de betekenis van een woord.

  • Kijk dus altijd goed in de zin wat er precies bedoeld wordt.

  • Het einde van de film is prachtig.

  • De docent kan eindeloos doorzeuren over mijn punt.




This item has no instructions

Kort samengevat



Samenstellingen=


woord +woord


Afleidingen=


voorvoegsel+woord

woord+achtervoegsel



This item has no instructions

Oefening

woorden maken



In de volgende dia's moet je zoveel mogelijk woorden opschrijven door een voor- of achtervoegsel toe te voegen.



Bijvoorbeeld: beleefd

- onbeleefd -  onbeleefdheid - beleefdheid  -

This item has no instructions

besmetten

This item has no instructions

vinden

This item has no instructions

einde

This item has no instructions

liefde

This item has no instructions

werken

This item has no instructions

Samenstelling of afleiding? modebranche

A

afleiding

B

samenstelling

C


D


This item has no instructions

Samenstelling of afleiding? moeiteloos

A

samenstelling

B

afleiding

C


D


This item has no instructions

Samenstelling of afleiding? geëvacueerd

A

afleiding

B

samenstelling

C


D


This item has no instructions

SELECTEER de afleiding

A

vakantie

B

school

C

verliefdheid

D

pinguïn

This item has no instructions

'schematisch' is een afleiding van ...

A

schema

B

schemaatje

C

schema's

D

organiseren

This item has no instructions

Wat is een voorbeeld van een afleiding?

A

koffiezetapparaat

B

besluiteloos

C

doelbewust

D

koffiemelk

This item has no instructions

Welk woord is geen afleiding?

A

kansloos

B

ondiep

C

eerlijkheid

D

onderweg

This item has no instructions

Wat is een voorbeeld van een afleiding?

A

rugtas

B

boerin

C

kaasboer

D

tafelpoot

This item has no instructions

Maak een samenstelling met het woord 'trein'

This item has no instructions

Maak een afleiding met het woord 'vriend'

This item has no instructions

Het woord 'wapenstilstandonderhandelaar' is een samenstelling

A

juist

B

onjuist

C


D


This item has no instructions

40

second

samenstelling

afleiding

onaardig

i-padzuster

vriendschap

vriendenkring

coronacrisis

anderhalvemetersamenleving

contactloos

afsluiting

This item has no instructions

Geef nu vijf voorbeelden van samenstellingen

This item has no instructions

Noem 2 dingen die je deze les geleerd hebt.

This item has no instructions