Les 3, deel 3/3: Voedselverspilling

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• Basisschool
• Groep 6

Les 3: Voedselverspilling

DEEL 3

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

         

          kun je de tien nieuwe woorden toepassen;

          weet je meer over de 'verspillingsfabriek en/of over de  

          voedselbank;

          kun je uitleggen wat je van een gedicht vindt.

          kun je vertellen wat je deze les hebt geleerd en welke vragen

          je nog hebt.

     Aan het eind van dit deel van de les:

woordenschat

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

de veestapel

halveren

mondiaal

de verspilling

het huishouden

Hier nogmaals de eerste helft van de nieuwe woorden:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: halveren</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: met de helft kleiner maken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het aantal leerlingen dat in een klas mag zitten op veel scholen is gehalveerd vanwege de&nbsp;</span><span style="font-style:italic">coronamaatregelen. Ik mis daardoor veel van mijn vrienden!</span></span></div>

4

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de verspilling</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: heel erg veel van iets gebruiken zonder dat dit nodig is</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">In Nederland mogen de winkels geen plastic tasjes meer meegeven. Zo verspillen we minder plastic.</span></span></div>

1

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: het huishouden</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: de bewoners van een huis of een gezin</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">In het huishouden van mijn broer horen de hond en de poes er ook helemaal bij. Ze worden bijna net&nbsp;</span><span style="font-style:italic">zo behandeld als de kinderen!</span></span></div>

2

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: mondiaal</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wat de hele wereld betreft</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">In deze tijd is het gemakkelijk om mondiale contacten te hebben. Je kan mailen, appen en bellen met&nbsp;</span><span style="font-style:italic">wie je maar wilt waar ook ter wereld.</span></span></div>

3

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de veestapel</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: alle boerderijdieren in een land<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Sommige politici vinden dat de veestapel kleiner moet worden, omdat te veel boerderijdieren&nbsp;</span><span style="font-style:italic">bijdragen aan de opwarming van de aarde.</span></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om

de betekenis van het woord en een

voorbeeldzin te laten verschijnen.

Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de boekenclub<br />

terugblikken

vooruitkijken

het onderzoek<br />

de woordenschat<br />

wellicht

de impuls

op de loer liggen

de belasting

  de milieu-voetafdruk

En hier ook de tweede helft:

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de milieu-voetafdruk</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: hoeveel land en water er gebruikt wordt voor iets en wat de gevolgen daarvan zijn voor het milieu<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De milieu-voetafdruk van het maken van één spijkerbroek is heel groot. Er wordt bijvoorbeeld wel 10.000 liter water bij verspild!</span></span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de belasting</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het negatieve gevolg van iets</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het is voor mij een grote belasting dat ik altijd voor mijn oma moet zorgen. Ik kan nu nooit meer iets&nbsp;</span><span style="font-style:italic">voor mijzelf doen.</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: wellicht</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: misschien</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Wellicht kan Nassim een leuk praatje houden over de juf wanneer zij afscheid neemt omdat ze met&nbsp;</i><i>pensioen gaat. Nassim kan namelijk goed praten voor een publiek.</i></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de impuls</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: iets wat je doet zonder er eerst over na te denken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Toen hij de spin zag zitten, sloeg hij hem in een impuls dood. Later had hij er spijt van; hij had de spin&nbsp;</span><span style="font-style:italic">ook kunnen vangen en naar buiten kunnen brengen.</span></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: op de loer liggen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wanneer iets je zomaar zou kunnen overkomen<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het gevaar ligt op de loer dat ik de hele zak snoep leeg eet, als ik die niet direct na het eerste snoepje&nbsp;</span><span style="font-style:italic">aan mijn moeder teruggeef...</span></span></div></div>

10

het onderzoek<br />

woordenschat<br />

vooruitkijken

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de boekenclub<br />

terugblikken<br />

Sleep de woorden naar de juiste zin.

De inhoud van mijn spaarpot is ________________ , omdat ik een nieuwe Switch heb gekocht.

De opwarming van de aarde merk je overal. Het is een________________ probleem.

De ________________ van Nederland is groot. Er zijn veel boerderijdieren in ons landje.

Ons _________________  bestaat uit vijf personen; mijn vader, mijn moeder en drie kinderen.

Dat jurkje zou ik echt niet kopen. Dat is zo duur. Dan _________________ je al je geld!

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

verspil

huishouden

mondiaal

gehalveerd

veestapel

Waarom was corona (Covid) een mondiaal probleem? Leg uit.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Wat zou jij zelf kunnen doen om voedselverspilling tegen te gaan? Leg uit.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

wellicht

de impuls

op de loer liggen

de belasting

 de milieu-voetafdruk

Nog even een paar woorden op een rijtje

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de milieu-voetafdruk</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: hoeveel land en water er gebruikt wordt voor iets en wat de gevolgen daarvan zijn voor het milieu<br /><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">De milieu-voetafdruk van het maken van één spijkerbroek is heel groot. Er wordt bijvoorbeeld wel 10.000 liter water bij verspild!</span></span></div>

6

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de belasting</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: het negatieve gevolg van iets</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het is voor mij een grote belasting dat ik altijd voor mijn oma moet zorgen. Ik kan nu nooit meer iets&nbsp;</span><span style="font-style:italic">voor mijzelf doen.</span></span></div>

7

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: wellicht</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: misschien</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <i>Wellicht kan Nassim een leuk praatje houden over de juf wanneer zij afscheid neemt omdat ze met&nbsp;</i><i>pensioen gaat. Nassim kan namelijk goed praten voor een publiek.</i></span></div>

8

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: de impuls</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: iets wat je doet zonder er eerst over na te denken</span></div><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Toen hij de spin zag zitten, sloeg hij hem in een impuls dood. Later had hij er spijt van; hij had de spin&nbsp;</span><span style="font-style:italic">ook kunnen vangen en naar buiten kunnen brengen.</span></span></div>

9

<span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Woord</span>: op de loer liggen</span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Betekenis</span>: wanneer iets je zomaar zou kunnen overkomen<br /></span><div><span style="color:rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight:bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style:italic">Het gevaar ligt op de loer dat ik de hele zak snoep leeg eet, als ik die niet direct na het eerste snoepje&nbsp;</span><span style="font-style:italic">aan mijn moeder teruggeef...</span></span></div></div>

10

Klik op de hotspots om de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het audiofragment om het woord te beluisteren.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Sleep de woorden naar de juiste zin.

Het gevaar dat mijn kat mijn nieuwe gordijnen kapot krabt _________________. Hij is zo wild!

________________ spaar jij liever, maar ik geef graag mijn geld uit aan een nieuwe telefoon.

Weet jij hoe groot _________________ is voor het maken van een boek?

De baan van mijn vader is een grote _________________ voor hem. Hij is bijna nooit thuis.

In een _________________ at ik alle chocolade op. Daarna werd ik misselijk. Wat had ik spijt!

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

de milieu-voetafdruk

belasting

wellicht

impuls

ligt op de loer

Vertel over iets wat een belasting voor jou is of is geweest de laatste tijd.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Hoe zou je kunnen voorkomen dat je in een impuls
drie paar schoenen koopt, terwijl je maar één paar nodig hebt?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Klik op de spinner en maak een zin met het woord.

Te makkelijk? Klik nog een keer en maak een zin met twee woorden uit de spinner.

Klik maximaal drie keer.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Welke zin heb jij zojuist gemaakt?
Noteer je zelfgemaakte zin hier.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

het onderzoek

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Hoe doe je onderzoek?

Onderzoek doen is op school, en later ook in veel banen, heel gewoon én heel belangrijk. Dus, ben jij ook zo geïnteresseerd geraakt in het onderwerp van de tekst? Laten we er nog meer over leren!

1. Kies zo één van de twee onderwerpen in de volgende slide.
2. Stel onderzoeksvragen op: Wat wil je over dit onderwerp te weten komen?
3. Maak goede aantekeningen tijdens het lezen van de informatie.
4. Noteer de antwoorden op je onderzoeksvragen in je eigen woorden.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Bedenk over welk van deze onderwerpen je meer wilt weten.

Waar ben jij nieuwsgierig naar?

In de tekst heb je gelezen dat er in Nederland veel voedsel wordt verspild, terwijl er ook best veel mensen juist niet genoeg geld hebben om voedsel te kopen. Zij gaan naar de voedselbank. Wil je hier meer over weten en ontdekken wat de voedselbank te maken heeft met voedselverspilling?

Per Nederlander wordt er jaarlijks ontzettend veel voedsel verspild. Niet alleen door consumenten, maar ook door bedrijven. 

Wil jij meer weten over deze 'verspillingsfabriek'?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Welke optie heb jij gekozen?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

de 'verspillingsfabriek'

de voedselbank

Wat zijn goede onderzoeksvragen?

Je hebt een onderzoeksonderwerp gekozen. Wat wil je daar nog meer over weten? In de volgende dia ga je die onderzoeksvragen noteren.

Een goede onderzoeksvraag:

•    komt voort uit je eigen nieuwsgierigheid,
•    is niet met één woord te beantwoorden, en
•    gaat over feiten (niet over meningen).

 

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Welke onderzoeksvragen heb jij bij je gekozen onderwerp? Schrijf ze hier op.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Op zoek naar informatie! In de volgende dia typ je je aantekeningen.

De voedselbank

Wat doet de voedselbank en wat heeft die te maken met voedselverspilling? Zoek het op! Open een nieuw tabblad en ga bijvoorbeeld naar www.voedselbankennederland.nl Kijk rond op de website en kijk ook onder het kopje ‘steun ons’.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

De 'verspillingsfabriek'

Wat kan er tegen al die voedselverspilling worden gedaan? Zoek het op!

Open een nieuw tabblad en ga bijvoorbeeld naar de website www.deverspillingsfabriek.nl en lees wat jij kan doen. 

Welke nieuwe informatie ben je tijdens je onderzoek te weten gekomen?
Typ hier je aantekeningen.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Heb je antwoord gekregen op je onderzoeksvragen?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

de boekenclub

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Een gedicht

Bij lezen denk je misschien vooral aan het lezen van boeken. Maar wist je dat er ook heel veel mooie, grappige, lieve, gekke, verdrietige of ontroerende gedichten te lezen zijn?

Lees hiernaast het gedicht 'Boekje open' van Ted van Lieshout maar eens.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Vertel wat jij vindt van het gedicht dat je hebt gelezen. Welk woord past erbij en waarom, of: welk gevoel kreeg je bij het gedicht?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

terugblikken & vooruitkijken

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Schrijf drie dingen op die je deze les hebt geleerd.

Denk ook aan deel 1 en 2 van deze les.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Schrijf twee dingen op waarover je nog meer wilt weten.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Schrijf één ding op wat je nog niet zo goed begrijpt of waar je nog vragen over hebt.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Kijk nog eens terug naar de doelen van dit deel van de les.

Welke heb je al behaald? Een welke (nog) niet? Sleep ze naar het juiste vak.

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

<span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:700">Ja, dit doel heb ik behaald</span>

<span style="color:rgb(23, 97, 151);font-weight:700">Nee, aan dit doel moet ik nog werken</span>

Ik kan de tien nieuwe woorden toepassen.

Ik weet meer over de 'verspillingsfabriek' en/of over de voedselbank.

Ik heb een gedicht gelezen en kan
vertellen wat ik ervan vind.

Ik kan vertellen wat ik deze les heb geleerd.

Ik kan vertellen wat ik nog meer wil weten

en/of waar ik nog vragen over heb.

Wat ga je thuis vertellen over deze les?

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken

Je bent nu klaar met les 3 van dit blok. Op naar les 4!

woordenschat

het onderzoek

de boekenclub

terugblikken

vooruitkijken