Reactiesnelheid 5V

11.4 Reactiesnelheid

H11 reactiemechanismen

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 17 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

11.4 Reactiesnelheid

H11 reactiemechanismen

Voorkennis

  • Je kent de eenheid van reactiesnelheid

  • Je kan bij opgaven over reactiesnelheid de reactiesnelheid uitrekenen

  • Je kent de factoren die van invloed zijn op reactiesnelheid

  • Je kan het botsende deeltjesmodel gebruiken om invloeden op reactiesnelheid uit te leggen

  • Je kan een energiediagram van een reactie tekenen en uitleggen hoe katalyse werkt.

Reactiesnelheid

  • Bij een chemische reactie worden beginstoffen omgezet in reactieproducten

  • De snelheid van een reactie geeft aan hoeveel beginstof er per liter reactiemengsel per seconde wordt omgezet

  • De snelheid van een reactie geeft aan hoeveel reactieproduct er per liter reactiemengsel per seconde wordt gevormd.





  • Voor reactiesnelheid kijk je dus naar de concentratieverandering van stoffen per seconde.



Reactiesnelheid: snelle testvraag
Pak je rekenmachine erbij!

  •  

Effectieve botsing

  • Een reactie op microniveau….

    • …is “het herschikken van atomen”

    • …vraagt om verbreken en vormen van bindingen

  • Verbreken van bindingen kost energie

  • Vormen van bindingen levert energie

  • Energie wordt geleverd door botsingen, maar niet elke botsing is krachtig genoeg voor een reactie

  • Reactie = effectieve botsing tussen deeltjes


Botsende deeltjesmodel:
moet je kennen

  • Bij een effectieve botsing kunnen bestaande bindingen verbroken worden en nieuwe bindingen gevormd.

  • Hogere T: deeltjes bewegen sneller, krachtigere botsingen en meer botsingen per seconde; meer effectieve botsingen per seconde dus hogere reactiesnelheid

  • Hogere [..]: meer deeltjes per liter, grotere kans op een botsing; meer effectieve botsingen per seconde dus hogere reactiesnelheid

  • Grotere verdelingsgraad: fijner verdelen geeft groter contactoppervlak, meer deeltjes beschikbaar voor botsingen; meer effectieve botsingen per seconde dus hogere reactiesnelheid

Reactiekinetiek
Leerdoelen

  • Je kunt een uitspraak doen over de snelheidsbepalende stap van een reactie met behulp van experimentele gegevens over de reactie en/of een energiediagram


  • Je kunt de werking van een katalysator in verband brengen met het reactiemechanisme en de stabiliteit van tussenproducten


  • Je kunt een reactiesnelheidsvergelijking afleiden en deze toetsen aan experimentele gegevens


Reactiekinetiek
Leerdoelen

  • Je kunt een uitspraak doen over de snelheidsbepalende stap van een reactie met behulp van experimentele gegevens over de reactie en/of een energiediagram


  • Je kunt de werking van een katalysator in verband brengen met het reactiemechanisme en de stabiliteit van tussenproducten


  • Je kunt een reactiesnelheidsvergelijking afleiden en deze toetsen aan experimentele gegevens


Reactiemechanisme en snelheid

  • Bestaat een mechanisme uit meerdere stappen, dan is er één de langzaamste en dus snelheidsbepalende stap

  • “Met behulp van experimenten is vast te stellen welke stap daadwerkelijk de snelheidsbepalende stap is.”

  • (Zit ietsje ingewikkelder in elkaar, maar voor 5/6VWO voldoende)

Reactiemechanisme en snelheid

  • Elke deelstap eigen Eact en geactiveerde toestand


  • Hoe groter Eact hoe langzamer stap


  • Dus deelstap met grootste Eact is langzaamste stap

Snelheidsbepalende stap (langzaamste stap)

Snelheidsbepalende stap (langzaamste stap)

Achterhalen snelheidsbepalende stap d.m.v. experiment

  • Concentratie van deeltje dat in deelstap reageert heeft invloed op snelheid van die stap.

  • Concentratie van deeltje dat niet in snelheidsbepalende stap reageert heeft geen invloed op reactiesnelheid (logisch toch?)

  • Alleen concentratie van deeltjes uit snelheidsbepalende stap van invloed op reactiesnelheid 

  • Hoe kan je nagaan welke deeltjes in snelheidsbepalende stap voorkomen?

  • Experimenteer:

    • Verander beginconcentratie van één van de begindeeltjes van reactie (2x groter, 3x groter)

    • Houdt beginconcentratie van overige begindeeltjes constant!

    • Ga na óf en zo ja hoeveel sneller reactie verloopt.

reactiesnelheidsvergelijking

  •  

RSV en orde



SN2:

OH- + CH3Br  CH3OH + Br-

s = k·[OH-][CH3Br]

2e orde reactie

(1e orde in OH- en 1e orde in CH3Br, 2e orde totaal)


SN1:

C7H15Br  C7H15+ + Br-

C7H15+ + OH-  C7H15OH

s = k·[C7H15Br]

1e orde reactie




  • Onderzoek naar reactiemechanismen betekent:

    • Bedenken van een mogelijk reactiemechanisme

    • Aanwijzen bepaalde deelstap als snelheidsbepalende stap

    • Opstellen RSV voor deze stap

    • Experimenteren met variaties in concentraties van de deeltjes uit de aangewezen stap

    • Controleren of de reactiesnelheid volgens RSV ‘meeverandert’

    • Als het geval is, dan is de aangewezen stap (daadwerkelijk/mogelijk) de snelheidsbepalende stap

  • Voorwaarde ‘onderzoekbaarheid’: RSV is uitgedrukt in […] van de begindeeltjes, niét als […] van tussenproducten. [..tussenproduct..] is namelijk niet te variëren.

  • vraagt soms omschrijven (wordt behandeld in voorbeeldopgave)