Frysk - Oersjoch regels - stavering

Frysk - Oersjoch regels stavering


1 / 53
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 53 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Frysk - Oersjoch regels stavering


This item has no instructions

Gearfetting staveringsregels

This item has no instructions

Oersjoch regels (7) stavering u / ú

Skriuw mar Frysk - basis - Les 1

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 1

This item has no instructions

YouTube

Fryske útlis filmkes

Stavering ú/u -um/-em

iepen wurdlid = open lettergreep

sletten wurdlid = gesloten lettergreep

(oersjoch regels side 7)

In belangryk útgongspunt yn dizze skriuwkursus is dat de kursisten net allinne de regels leare, mar dat se ek

stimulearre wurde om op wurdbyld te staverjen. Om it wurdbyld te ferstevigjen wurde der wurdfjilden jûn by

elk staveringsûnderdiel mei dêrby in opdracht. Dêrnei folget de útlis fan it staveringsûnderdiel. De útlis stiet

yn it boek Oersjoch regels. Dêr kinne de kursisten de útlis letter nochris neilêze. De útlis wurdt folge troch in

ynfolopdracht en in diktee.

Oersjoch regels (8) stavering f/v, s/z

Skriuw mar Frysk - basis - Les 2

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 2

This item has no instructions

YouTube

Taalskets

YouTube

Fryske útlis filmkes.

Stavering f/v s/z








Wurdt in wurd langer dan feroaret f/s faak yn v/z : draaf-drave, raas-raze.

(oersjoch regels side 8)

Het Nederlands kent de volgende stemloze medeklinkers: p, t, k, f, s, ch en h, en de volgende stemhebbende medeklinkers: b, d, v, z, g, m, n, ng, l, r, j en w.


Bij de vorming van stemhebbende medeklinkers trillen de stembanden mee; bij de vorming van stemloze medeklinkers niet.

This item has no instructions

Opdracht 4 = húswurk

Skriuw alle helptiidwurden hielendal út.

Antwurdboek side 15-16.

Boekje tiidwurden side 45-71.


Tink om: stomme letters yn b.g. wurde en do moatst.

It mulwurd fan wêze = ik haw west.


This item has no instructions

Oersjoch regels (9) stavering oe, û

Skriuw mar Frysk - basis - Les 3

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 3

This item has no instructions

YouTube

Fryske útlis filmkes

This item has no instructions

Stavering oe / û


(oersjoch regels side 9)

This item has no instructions

Oersjoch regels (10) stavering 'e apostrof

Skriuw mar Frysk - basis - Les 3

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering fan 'e apostrof






Tink derom: Wy wenje oan 't wetter. Oant moarn (= tot morgen).

(oersjoch regels side 10)

Op dit ûnderdiel wurde in protte flaters makke.


Kursisten moatte der foaral goed oer neitinke hokker wurd oft no eins ôfkoarte wurdt.

Oersjoch regels (11) stavering a/aa, e/ee, o/oo

Skriuw mar Frysk - basis - Les 4

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 4

This item has no instructions

Hiele filmke sels op YouTube sjen.

Fryske útlis fimkes.


Tink derom: 

Net yn alle gefallen wurdt de a foar s-l-d-t-n as in o útspruten!

Foarbylden: hast en twadde.

Sels sjen op YouTube

Fryske útlis filmkes

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering a/aa e/ee o/oo

Regel 1, 2 en 3 gelyk oan NED









Utspraak lang fan sletten - iepen wurdlid: fraach - fragen / heech - hege / dooch - doge.

Koart lûd langer meitsje = bylûd ferdûbelje: pet - petten / jas - jassen / hok - hokken.

Regel 4 > SoLDaTeN-regel sjoch Fryske útlis filmkes...




(oersjoch regels side 11-12)

This item has no instructions

Oersjoch regels (13) stavering g / ch

Lear mar Frysk - basis - Les 1

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 5

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering g / ch


(oersjoch regels side 13)

NED graag = Frysk graach 

Oersjoch regels (14) stavering y / ii / i / ie

Skriuw mar Frysk - basis - Les 6

This item has no instructions

1:45

Stavering y-lûden

Doch it lytse rút ticht! Ik siet hjir krekt sa noflik en no siicht it.

   lytse = koart y-lûd

   ticht = i-lûd fan pit

   siet = twalûd

   siicht = lang ii-lûd

Iepen en sletten wurdlid:

   wyt - wite  - wi-te (wit)           wiid - wide (wijd)    wiet - wiete (nat-natte)

   bliid - blide - bli-de                  priis - prizen            knyn - kninen


This item has no instructions

Stavering y-lûden


(oersjoch regels side 14-15)

This item has no instructions

Oersjoch regels (16) stavering twalûden

Skriuw mar Frysk - basis - Les 7

Skriuw mar Frysk - ferfolch - les 7

This item has no instructions

Twalûden


(oersjoch regels side 16-17)

In twalûd is in fêste kombinaasje fan twa lûden yn ien wurdlid dy't soepel yn elkoar oergeane.


Tink om it ferskil tusken it lange ii-lûd en it twalûd ie. 


Frysk hat gjin dûbele uu, wol it twalûd ue. 

Oersjoch regels (18) stavering trijelûden

Skriuw mar Frysk - basis - Les 7

Skriuw mar Frysk - ferfolch - les 7

This item has no instructions

Trijelûden






Brekking wurdt yn les 8 behannele.

(oersjoch regels side 18)

This item has no instructions

Oersjoch regels (19) stavering brekking

Skriuw mar Frysk - basis - Les 8

Skriuw mar Frysk - ferfolch - les 7

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Brekking by twalûden

Ferskil tusken brekking en in grûnwurd:


Grûnwurd kjel: hearst in jè-lûd. It is net fan in oar wurd ôflaat, staverje fonetysk mei je.

Brekking kealtsjes: hearst in jè-lûd. It komt fan it wurd keal, dêrom staverje mei ea.


Grûnwurd fjild hearst ek in ji-lûd. It is net fan in oar wurd ôflaat, dus staverje mei ji.

Brekking stiennen: hearst in ji-lûd. It komt fan it wurd stien, dêrom staverje mei ie.





Brekking is ien fan de lestichste staveringsûnderdielen. Lit goed it

ferskil yn de útspraak hearre.

Brekking by twalûden

Brekking kin foarkomme by fjouwer twalûden (oa, ie, ea, oe): de útspraak feroaret by meartal, ferlytsing of gearstalling. De klam ferspringt dan.

(oersjoch regels side 19)

Brekking is ien fan de lestichste staveringsûnderdielen. Lit goed it

ferskil yn de útspraak hearre.


Brekking is gjin regel foar, men moat wurd foar wurd besjen oft it wurd al as net brekking krijt. 

Oersjoch regels (20) stavering dakjes/kapkes

Skriuw mar Frysk - basis - Les 9

Skriuw mar Frysk - ferfolch - Les 8

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering dakjes op a, e, o, u


(oersjoch regels side 20)

This item has no instructions

Oersjoch regels (21) stavering ij / ei

Skriuw mar Frysk - basis - Les 7

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering ei/ij

Ferskil Klaaifrysk en Wâldfrysk:

Heit sei: it reinde juster yn De Pein.


As je de stavering fan de ei/ij leare moatte, 

is it handicht om de wurden as in Klaaifries út te sprekken.







(oersjoch regels side 21)

This item has no instructions

Oersjoch regels (21) stavering frjemde wurden

Skriuw mar Frysk - basis - Les 10

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Stavering frjemde wurden









Sykje in pear frjemde wurden op yn it wurdboek: correct, chic, xylofoon, aquaduct.

By twifel is it ferstannich om it wurdboek te brûken. De foarkarswurdlist fine jim op www.frysker.nl (foarhinne www.taalweb.frl)



(oersjoch regels side 21)

This item has no instructions

Oersjoch regels (21-22) oergongs-w / tusken-n

Skriuw mar Frysk - basis - Les 10

This item has no instructions

This item has no instructions

 Oergongs-w en tusken-n

Yn it Frysk wurdt nei in lûd gjin w skreaun oan de ein fan in wurd, 

útsein by de letterkombinaasje iuw: liuw, wriuw, triuw, skriuw, bliuw.


Dy oergongs-w wurdt al skreaun as it lûd folge wurdt troch in oar lûd sûnder klam: blauwe, rouwich, dowen, kowefleis, leauwe, trouwe.


Gjin tusken-n as dy net te hearren is.

NET: sikehûs, bistetún, toskedokter. 

WOL: binnenlân, bûtenlân.

Opdracht 3

(oersjoch regels side 22)

This item has no instructions