H1: Landschappen
H1: Landschappen
Alpen
Hoogste punt: 4810 meter
Ardennen:
Hoogste punt: 694 meter
Alpen: jong gebergte
~60 miljoen jaar oud
Ardennen: oud gebergte
~380 miljoen jaar oud
Deze periode
Hoe ontstaat een gebergte?
Maar vooral: Hoe breekt een gebergte weer af?
Hoe wordt een jong gebergte een oud gebergte en gaat het van hoge steile toppen naar een heuvellandschap
Himalaya
Gebergtevorming
Website
Pak de atlas
Hoe hoog is de hoogste berg van de Himalaya?
Maken vaardigheden pagina 12
H1: Landschappen
§1: Bergen groeien, bergen verdwijnen
Foto 2
Foto 1
H1: Landschappen
§1: Bergen groeien, bergen verdwijnen
Wat gaan we doen?
Herhaling klas 1
Uitleg 1.1
Opdrachten
Leerdoelen
Je weet welke kenmerken landschappen per hoogtezone hebben.
Je kunt uitleggen op welke manier bergen ontstaan.
Je begrijpt dat sediment- en stollingsgesteenten op een verschillende manier ontstaan.
Website
Hoog in
de Alpen
Ontstaan Alpen
Op de bodem van de Middellandse zee: Sedimentgesteente
De platen bewegen naar elkaar toe. Het gesteente wordt geplooid, er ontstaat een plooiingsgebergte.
Sedimentgesteente
Bestaat uit lagen Vaak met fossielen van zeedieren
Maken opdracht 2 & 3 van paragraaf 1
Gebergtevorming
Stollingsgesteente
Door deze botsing komen er ook scheuren in de aardkorst waarin magma omhoog komt.
Dit magma stolt en er ontstaat
een stollingsgesteente.
Graniet bijvoorbeeld.
(keihard)
Hooggebergte
Laaggebergte
jong
oud
scherpe toppen
afgesleten toppen
weinig hoogteverschil
diepe dalen
Ardennen
Alpen
H1: Landschappen
§1: Bergen groeien, bergen verdwijnen
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
H1: Landschappen
§1: Bergen groeien, bergen verdwijnen
Leerdoelen herhaling
Je weet welke kenmerken landschappen per hoogtezone hebben.
Je kunt uitleggen op welke manier bergen ontstaan.
Je begrijpt dat sediment- en stollingsgesteenten op een verschillende manier ontstaan.
Foto 2
Foto 1
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
Wat gaan we doen?
Herhaling 1.1
Uitleg 1.2
Opdrachten
Leerdoelen
Je weet hoe verwering werkt en je kent het verschil tussen mechanische en chemische verwering.
Je kunt uitleggen op welke manier grotten ontstaan.
Je begrijpt waarom het klimaat invloed heeft op de aard en snelheid van verweringsprocessen.
Goed of fout?
Dit gesteente is keihard
Goed of fout?
Dit is een stollingsgesteente
Goed of fout?
Dit gesteente heeft vroeger op de bodem van de zee gelegen
Verwering, Erosie en Sedimentatie!
Verwering: het verbrokkelen van gesteente
Mechanische verwering:
samenstelling verandert niet
Chemische verwering:
samenstelling verandert wel
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
Uitleg
Grotten ontstaan als gevolg van chemische verwering. Onder het aardoppervlak zit kalksteen. Dit lost sneller op in zuur water dan de meeste gesteenten. Dit type grotten komt in Nederland voor in Zuid-Limburg.
Kalksteen: gesteente dat ontstaat door het samenpersen van de kalkhoudende resten (botten) van zeedieren
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
Uitleg
Grotten ontstaan als gevolg van chemische verwering. Onder het aardoppervlak zit kalksteen. Dit lost sneller op in zuur water dan de meeste gesteenten. Dit type grotten komt in Nederland voor in Zuid-Limburg.
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
H1: Landschappen
§2: Gesteente valt uit elkaar
Leerdoelen herhaling
Je weet hoe verwering werkt en je kent het verschil tussen mechanische en chemische verwering.
Je kunt uitleggen op welke manier grotten ontstaan.
Je begrijpt waarom het klimaat invloed heeft op de aard en snelheid van verweringsprocessen.
Paragraaf 2 verwering
Opdracht 5 & 6.
minute
second
H1: Landschappen
§3: Gesteente wordt verplaatst
H1: Landschappen
§3: Gesteente wordt verplaatst
Wat gaan we doen?
Herhaling 1.2
Uitleg 1.3
Opdrachten
Pagina 40-43, België & Nepal
Leerdoelen
Je weet wat massabewegingen zijn.
Je kunt de verschillen tussen grind, zand en klei verklaren.
Je begrijpt welke rol erosie speelt in de verandering van het landschap in gebergten en herkent rivier- en gletsjerdalen.
Goed of fout?
Dit is een voorbeeld van chemische verwering
Goed of fout?
We zien hier veel stollingsgesteente
Goed of fout?
Je hebt hier veel mechanische verwering
Verwering, Erosie en Sedimentatie!
Massabeweging: het langs een helling naar beneden bewegen van gesteente onder invloed van zwaartekracht
Erosie: de uitschurende werking van stromend water, wind of ijs
Een gletsjer vormt een U-dal
Steile wanden
Vlakke bodem
V-dal (rivierdal)
U-dal (gletsjerdal)
Steen --> Grind --> Zand
H1: Landschappen
§3: Gesteente wordt verplaatst
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
H1: Landschappen
§3: Gesteente wordt verplaatst
Leerdoelen herhaling
Je weet wat massabewegingen zijn.
Je kunt de verschillen tussen grind, zand en klei verklaren.
Je begrijpt welke rol erosie speelt in de verandering van het landschap in gebergten en herkent rivier- en gletsjerdalen.
H1: Landschappen
§4: Gesteente wordt sediment
H1: Landschappen
§4: Gesteente wordt sediment
Wat gaan we doen?
Herhaling 1.3
Uitleg 1.4
Opdrachten 1.4
Landenvergelijking België & Nepal
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe zandbanken, duinen, delta’s en estuaria worden gevormd.
Je kunt de boven-, midden- of benedenloop herkennen met behulp van foto’s.
Je begrijpt op welke manier sedimentgesteente ontstaat.
Goed of fout?
Wat we hier zien is het gevolg van erosie
Goed of fout?
Wat we hier zien
is het gevolg
van erosie
Goed of fout?
Hier heeft vroeger een gletsjer gelegen
Verwering, Erosie en Sedimentatie!
Sediment Sedimentgesteente
Zand
Zandsteen
Sediment Sedimentgesteente
Klei
Schalie
Delta
Duinen
Sediment komt in de zee?
H1: Landschappen
§4: Waar blijft grind, zand en klei?
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
H1: Landschappen
§4: Gesteente wordt sediment
Leerdoelen herhaling
Je kunt uitleggen hoe zandbanken, duinen, delta’s en estuaria worden gevormd.
Je kunt de boven-, midden- of benedenloop herkennen met behulp van foto’s.
Je begrijpt op welke manier sedimentgesteente ontstaat.
Door druk wordt sediment samengeperst tot gesteente. Voorbeelden van sedimentgesteenten zijn zandsteen, kalksteen en schalie. Waaruit bestaan deze sedimentgesteenten?
zandsteen
kalksteen
schalie
schelpen
klei
zand
H1: Landschappen
§5: Nederland boven de zeespiegel
H1: Landschappen
§5: Nederland boven de zeespiegel
Wat gaan we doen?
Uitleg 1.5
Opdrachten 1.5
Leerdoelen
Je weet hoe Nederland is gevormd door sedimentatie.
Je kunt op een topografische kaart en op foto’s landschapskenmerken van Hoog-Nederland herkennen.
Je begrijpt op welke manier de landschappen in Hoog-Nederland zijn ontstaan.
H1: Landschappen
§5: Nederland boven de zeespiegel
Uitleg
Nederland bestaat uit Hoog- en Laag-Nederland. De Rijn, Maas en hun voorlopers hebben vele stroomgebieden gehad. Rivieren hebben veel grind en zand afgezet op de plek waar nu Hoog-NL is.
Hoe zit dat precies?
Nederland tijdens de een-na-laatste ijstijd
Het ijs kwam in Nederland
Het wordt kouder op aarde
Er blijft meer sneeuw liggen
meer zonnestralen worden weerkaatst
Ontstaan stuwwallen
Zwerfstenen
Keileem (keiharde grondlaag die onder de gletsjer ontstond)
H1: Landschappen
§5: Nederland boven de zeespiegel
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
minute
second
H1: Landschappen
§5: Nederland boven de zeespiegel
Leerdoelen herhaling
Je weet hoe Nederland is gevormd door sedimentatie.
Je kunt op een topografische kaart en op foto’s landschapskenmerken van Hoog-Nederland herkennen.
Je begrijpt op welke manier de landschappen in Hoog-Nederland zijn ontstaan.
H1: Landschappen
§6: Nederland onder de zeespiegel
H1: Landschappen
§6: Nederland onder de zeespiegel
Wat gaan we doen?
Uitleg 1.6
Opdrachten 1.6
Leerdoelen
Je weet welke maatregelen genomen zijn om gebieden tegen het water te beschermen.
Je kunt op een topografische kaart en op foto’s landschapskenmerken van Laag-Nederland herkennen.
Je begrijpt op welke manier de landschappen in Laag-Nederland zijn ontstaan.
Sinds de laatste ijstijd (10.000 jaar geleden) is de zeespiegel aan het stijgen. Waarom?
West Nederland wordt door deze zeespiegelstijging gevormd
Elke keer dat de zee het land binnenkomt wordt er zeeklei afgezet
filmpjes
https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-zeeklei-nederland-wordt-opgebouwd
https://schooltv.nl/video-item/een-kwelder-van-natte-zeeklei-tot-landbouwgrond
https://schooltv.nl/video-item/zeedijken-bescherming-van-nieuw-land
https://schooltv.nl/video-item/van-molens-naar-elektrische-gemalen-een-knap-staaltje-waterbeheersing
H1: Landschappen
§6: Nederland onder de zeespiegel
Leerdoelen herhaling
Je weet welke maatregelen genomen zijn om gebieden tegen het water te beschermen.
Je kunt op een topografische kaart en op foto’s landschapskenmerken van Laag-Nederland herkennen.
Je begrijpt op welke manier de landschappen in Laag-Nederland zijn ontstaan.
H1: Landschappen
§6: Nederland onder de zeespiegel
Maken
Hoe?
Zelfstandig of samenwerken in tweetallen op zachte toon of fluistertoon
Kom je er (samen) niet uit? Lees eerst het LB nog eens door.
Kom je er nog steeds niet uit? Steek je vinger op.
minute
second