wk 11 3.5 Geloof, tolerantie en onderzoek

Welkom bij geschiedenis
Binnen= beginnen:
  • Ga rustig zitten op je plek volgens de klassenplattegrond.
  • Telefoon in je tas
  • Jas uit

  • Begintaak: Pak alvast je schrift en schrijf alles op wat je nog weet over de Renaissance!



1 / 33
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2

This lesson contains 33 slides, with interactive quizzes, text slides and 1 video.

time-iconLesson duration is: 60 min

Items in this lesson

Welkom bij geschiedenis
Binnen= beginnen:
  • Ga rustig zitten op je plek volgens de klassenplattegrond.
  • Telefoon in je tas
  • Jas uit

  • Begintaak: Pak alvast je schrift en schrijf alles op wat je nog weet over de Renaissance!



Slide 1 - Slide

Vandaag
  1. Begintaak (5 min)
  2. Lesdoelen
  3. Uitleg paragraaf 3.5 (10 min)
  4. Oefenen met vragen beantwoorden.
  5. Afsluiting (5 min)

Slide 2 - Slide

Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe de vrijheid van denken tot de opkomst van wetenschap in de Nederlanden leidde.

Slide 3 - Slide

De Renaissance (wedergeboorte)
Herleving van de Griekse en Romeinse Oudheid, tussen 1400 en 1600.

  • Het idee dat je de werkelijkheid moesten weergeven en dat je met je verstand de natuur en de mens moest onderzoeken.

Slide 4 - Slide

Renaissance: In de Renaissance kwam er een hernieuwde belangstelling voor de wetenschap op. 

(nieuw) Wetenschappelijke revolutie: Tijdens de wetenschappelijke revolutie nam de wetenschappelijke kennis enorm toe door nieuwe instrumenten en wetenschappelijke technieken (o.a. wetmatigheden, experimenten). 

Slide 5 - Slide

Herhaling vorige week
herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen herhalen

Slide 6 - Slide

Wat is GEEN overeenkomst tussen de VOC en de WIC
A
Beide een multinational
B
Beide handelsmonopolie
C
Beide recht om oorlog te voeren
D
Beide slavenhandel

Slide 7 - Quiz

3.5 Geloof, tolerantie en onderzoek

Slide 8 - Slide

Tolerantie en geloof
  •  Protestantse kerk was bevoorrecht. Protestante dominee betaald door overheid.
  •  Alleen calvinisten mochten bestuursfuncties hebben (burgemeester, bestuursambtenaar) in het openbaar diensten houden.
  • Was de Republiek tolerant?

Slide 9 - Slide

Was de Republiek tolerant?
Voor die tijd was de Republiek tolerant.
Er waren geen vervolgingen. Je mocht privé je geloof belijden. Katholiek zijn was toegestaan, maar geen herkenbare kerken bouwen.

Gevolg
: Er werden schuilkerken gebouwd in schuren of op zolders.
Schuilkerken waren voor mensen die een ander geloof dan het protestantisme hadden.

Slide 10 - Slide

Schuilkerk
Buitenkant
Schuilkerk 
Binnenkant

Slide 11 - Slide

Vluchtelingen

Om verschillende redenen waren de migranten naar Nederland gekomen:
- Religieus
   -> geloofsvervolgingen (protestanten uit Duitsland, Frankrijk)
- Politiek
   -> oorlogsgeweld (Duitsland, Zuidelijke Nederlanden)
- Economisch
   -> geld verdienen / werkzoekenden


Baruch Spinoza. De Joodse familie Spinoza was uit Portugal gevlucht voor de vervolgingen door de katholieke kerk en woonde in Amsterdam. Spinoza schreef onder meer boeken over tolerantie, redelijkheid en godsdienst.
Na 1685 (het jaar dat Lodewijk XIV het protestantisme verbied in Frankrijk) vluchtten uit Frankrijk 35.000 Hugenoten naar de Republiek.
migratie van hugenoten - Luycken, 1695

Slide 12 - Slide

Portugese synagoge Amsterdam

Slide 13 - Slide

Waarom tolerantie goed is voor de handel
De relatieve tolerantie in de Republiek zorgde voor veel migranten

De tolerante houding in de Republiek had veel te maken met de handelsbelangen van de regenten
  • Onder de joden waren namelijk rijke handelaren die kapitaal meebrachten. 
  •  De vele economische migranten waren goedkope arbeidskrachten. 



Slide 14 - Slide

De Portugese synagoge in Amsterdam. Ets door Romeyn de Hooghe uit 1675, Rijksmuseum, Amsterdam
Waarom mochten de joden wel een synagoge bouwen en de katholieken geen kerken?
Is dat een politiek, economisch of cultureel/religieus motief?

Slide 15 - Slide

Tolerantie en Wetenschap 
  • Vrijheid van denken en religieuze tolerantie geeft ruimte voor wetenschappelijk onderzoek

  • Uitvindingen doen werd een rage --> wetenschappelijke revolutie

(revolutie = snelle verandering)

Slide 16 - Slide

Wetenschap stijgt in aanzien
In de Republiek is er een gunstig klimaat voor wetenschap door: 
  • Relatieve tolerantie 
  • Ambachtsschap 
  • Waarnemingsinstrumenten


Van Leeuwenhoek: microscoop

Slide 17 - Slide

Noem twee voorbeelden waaruit blijkt dat Nederland een tolerant land was tijdens de Gouden Eeuw

Slide 18 - Open question

Wetenschappelijke revolutie

Zelfstandig denken, observeren (empirisme) en redeneren (rationalisme) -> nieuw manier van onderzoek doen -> snelle verandering dus revolutie -> ging over geneeskunde, astronomie, politiek dus wetenschappelijke revolutie

Slide 19 - Slide

Hoe leidde tolerantie tot de Wetenschappelijke Revolutie?

Slide 20 - Open question


Leg uit wat de wetenschappelijke revolutie is

Slide 21 - Open question

Welke personen zijn bekend door deze wetenschappelijke revolutie en tolerantie? 

Slide 22 - Slide

Baruch Spinoza
'Durf te denken'

  • Tolerantie
  • Vrijheid van godsdienst
  • Gevlucht uit Portugal, vanwege zijn Joodse geloof

Slide 23 - Slide

Spinoza
  • Italië: door kerk nauwelijks wetenschappelijke ontwikkeling (Galileo)
  • Republiek: tolerant --> aantrekkelijk voor wetenschappers
  • Spinoza geeft aan dat je moet nadenken/je verstand gebruiken om de schepping en andere onderdelen van de natuur te begrijpen. In plaats van God. 
  • Rationalisme
  • De vrijheid zorgt er voor dat hij een leider is voor de wetenschappelijke revolutie

Slide 24 - Slide

Slide 25 - Video

Christiaan Huygens
  • Hij was een wiskundige. Hij had 2 uitvindingen: de telescoop en het slingeruurwerk. 
  • Met de telescoop ontdekte hij als eerste de ringen rond de planeet Saturnus, dit deed hij door de lenzen steeds scherper te slijpen.  
  • Het slingeruurwerk bedacht hij om de juiste tijd te bepalen op zee. Deze was niet zo succesvol, alles slingert op een schip dus ook de klok.

Slide 26 - Slide

Christiaan Huygens

Slide 27 - Slide

Kleine diertjes en anatomie
  • Antoni van Leeuwenhoek: Microscoop: ontdekte in koeienogen: kleine diertjes.( bacteriën)  
  • rode bloedlichaampjes en zaaddiertjes

Gewone NL kregen belangstelling voor de wetenschap


Slide 28 - Slide

Renaissance
Wetenschappelijke revolutie
Kennis buiten de kerk om
Kennis door observatie
Kennis over de mens
Kennis over de werking van de natuur

Slide 29 - Drag question

9. Wat hoort bij de wetenschappelijke revolutie?
Dit is een sleepvraag.
Wetenschappelijke Revolutie
Onderzoek doen
Experimenteren
Geloven wat de oude Grieken en Romeinen vertelden
Alleen de Bijbel als bron gebruiken

Slide 30 - Drag question

16. Sleep naar het juiste kant:
Dit is een sleepvraag.
was/waren een gevolg van
nieuwe uitvindingen
de wetenschappelijke revolutie

Slide 31 - Drag question

Huygens
Van Leeuwenhoek
Spinoza
"god is de natuur"

Slide 32 - Drag question

Is het toestaan van "schuilkerken" een oorzaak of een gevolg van tolerantie?
A
Oorzaak
B
Gevolg

Slide 33 - Quiz