7.3 Damien Hirst (examentraining)
7.3 Damien Hirst (examentraining 2022)
Lesson duration is: 20 minItems in this lesson
7.3 Damien Hirst (examentraining 2022)
Damien Hirst, 'Treasures from the Wreck of the Unbelievable'
"In 2008 ontdekten archeologen op de bodem van de Indische Oceaan een 2000 jaar oud scheepswrak propvol met kostbaarheden, kolossale beelden, gouden munten en spectaculaire sieraden. Honderden kunstwerken werden opgedoken en gerestaureerd."
Zo begint het verhaal dat de Britse kunstenaar Damien Hirst de bezoeker vertelt bij de tentoonstelling Treasures from the Wreck of the Unbelievable (Schatten uit het wrak van De Ongelooflijke). In 2017 maakte de kunstenaar onder die noemer een tentoonstelling die plaatsvond in twee (!) grote musea in Venetië. Niet onbelangrijk: het verhaal dat hier gepresenteerd werd was verzonnen. Alle objecten uit de tentoonstelling zijn, anders dan het verhaal doet vermoeden, door Hirst en z'n team gemaakt. Alleen is op de tentoonstelling zelf nauwelijks terug te vinden dat het allemaal een verzinsel is.
Bekijk afbeelding 18, 19 en 20. Hirst wil de indruk wekken dat deze bronzen beeldengroep (Hydra en Kali) heel lang onder water heeft gelegen (en dus een archeologische vondst is). 2p 22 Noem twee aspecten van de beeldengroep die bijdragen aan deze indruk.
Antwoord vraag 22
twee van de volgende aspecten:
De beeldengroep lijkt begroeid met koraal / waterplanten / schelpen.
Het brons lijkt verweerd / geoxideerd (groen en/of rood uitgeslagen).
De onderkant / het voetstuk van het beeld lijkt te bestaan uit een
brokstuk / gesteente van de zeebodem.
Damien Hirst - documentaire
Op de tentoonstelling is een documentaire te zien, gemaakt door Hirst en zijn team, over de expeditie op zee en het opduiken van de schat.
Op figuur 8 zie je het optakelen van een deel van de schat.
Damien Hirst komt zelf ook voor in de film: hij is de geldschieter die de hele expeditie financiert.
2p 23 Geef twee redenen waarom Hirst deze documentaire onderdeel laat zijn van zijn tentoonstelling.
Antwoord 23
twee van de volgende:
(bewijskracht) Om het verhaal over (de vondst van) het scheepswrak en de schat zo geloofwaardig mogelijk te maken / kracht bij te zetten.
(traditie) Het tonen van een documentaire over de maker / kunstenaar /
het tentoongestelde past bij de (educatieve) manier waarop tentoonstellingen opgezet worden.
(financiering) Hirst speelt mee als geldschieter en daarmee geeft hij aan dat hij daadwerkelijk degene is die dit hele project (grotendeels) financiert en dat is feitelijk niet verzonnen.
(kunstwerk) De documentaire is te zien als een kunstwerk / maakt deel
uit van het totale artistieke concept
Damien Hirst - Tentoonstelling
Hoe verder je in de tentoonstelling komt, hoe meer je als bezoeker het
gevoel krijgt dat er iets niet klopt. Zo zijn in sommige kunstwerken figuren
te herkennen uit de hedendaagse populaire cultuur, zoals te zien is op
afbeelding 21.
Bekijk afbeelding 21. Door in zijn archeologische vondsten te verwijzen naar figuren uit de populaire cultuur, zoals naar Baloe de beer, wil Hirst de bezoeker laten nadenken over (de betekenis van) onze huidige cultuur. 2p 24 Leg dit uit met een voorbeeld.
Antwoord 24
De kern van een juist antwoord omvat:
• een kenmerk van onze huidige (westerse) cultuur dat aanzet tot
reflectie over aspecten zoals waarheid (echt of nep), esthetiek (kunst
of geen kunst), de kracht van verhalen (geloof, geschiedenis, mythes)
en vergankelijkheid.
• en een tekenfilmfiguur (of een ander voorbeeld uit de populaire cultuur)
als zogenaamde archeologische vondst die daarbij als passend
voorbeeld dient
Voorbeelden antwoord 24
(vergankelijkheid) Door figuren uit tekenfilms, zoals Baloe de Beer, in deze tentoonstelling te presenteren als archeologische vondst wil Hirst ons laten nadenken over de vergankelijkheid van de wereld, dat onze huidige cultuur verloren kan gaan, net zoals die van de Grieken en Romeinen.
(status) Door een tekenfilmfiguur, zoals Baloe de Beer, in deze tentoonstelling te presenteren als archeologische vondst wil Hirst ons laten nadenken over wat men in de toekomst (na bijvoorbeeld 1000 jaar) zal terugvinden van onze (dominante westerse) populaire cultuur. De vraag is welke betekenis men dan zal toekennen aan bijvoorbeeld Baloe. Misschien wordt die gezien als een belangrijke persoon, held of godheid (en Disney als de nieuwe Ovidius).
Door figuren uit tekenfilms, zoals Baloe de Beer, in deze tentoonstelling te presenteren in de vorm van sculpturen die ooit gemaakt zouden zijn, laat Hirst ons nadenken over wat de betekenis van kunst (en musea) is, wat we nu belangrijk en/of mooi vinden en wat niet (over wie of wat bepaalt wat tentoongesteld moet worden en voor de toekomst bewaard moet blijven en wat niet).
Door figuren uit tekenfilms, zoals Baloe de Beer, op te nemen in een totaal nieuw verhaal / nieuwe mythe, laat Hirst ons nadenken over de kracht van verhalen / over nepnieuws of geschiedvervalsing, die op overtuigende manier als de waarheid wordt gebracht (en onze visie op de werkelijkheid kan beïnvloeden).
De tentoonstelling kreeg veel media-aandacht en riep zeer uiteenlopende reacties op. Een journalist schreef: "Hij [Hirst] maakt je boos, hij maakt je gek, hij maakt je vrolijk … Gaat dat zien!" Uit het commentaar van deze journalist is zijn visie op wat kunst moet zijn af te leiden. 2p 25 Leg uit welke visie op kunst deze journalist heeft, gezien zijn commentaar, en geef vervolgens met een argument aan of je het eens bent met zijn visie of juist niet.
Antwoord 25
• De visie van de kunstcriticus is dat kunst emoties dient op te roepen en/of verwarring moet zaaien en daarmee aan het denken moet zetten. Dat blijkt uit de aanbeveling dat mensen naar deze tentoonstelling moeten gaan, omdat de kunst van Hirst je "boos, gek of vrolijk maakt" en dat vindt hij positief.
• Voorbeeld van een goede argumentatie is (een van de volgende):
- Eens met de kunstcriticus, want kunst moet echt iets met je doen, je raken en aan het denken zetten. Als kunst alleen maar mooi is om te zien of te moeilijk om te begrijpen, dan is die niet zo betekenisvol.
- Oneens met de kunstcriticus, want kunst die zulke sterke emoties oproept, wil slechts indruk maken / shockeren en zal niet echt ergens over gaan / zal niet echt van betekenis zijn of zal zijn doel voorbijschieten.
Kunst beschouwen
Kies een van de volgende kunstwerken en omschrijf:
Aspecten van de voorstelling
Aspecten van de vormgeving
materialen en technieken
functie
je mening over of dit kunst is.
Aspecten van de voorstelling, Aspecten van de vormgeving
materialen en technieken, functie
je mening over of dit kunst is.
Aspecten van de voorstelling, Aspecten van de vormgeving materialen en technieken, functie je mening over of dit kunst is.