Wetten in de zorg

Wetten en richtlijnen/protocollen 

 in de zorg

1 / 51
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWet Zorg en DwangMBOStudiejaar 2

This lesson contains 51 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Wetten en richtlijnen/protocollen 

 in de zorg

This item has no instructions

Vandaag


  •  Je weet waarom de wet BIG, AVG, WKKGZ en WZD belangrijk zijn voor de kwaliteit van zorg

  • Je kunt praktijkvoorbeelden koppelen aan deze wetten

  • Je weet wat richtlijnen en protocollen zijn

  • Je kunt praktijkvoorbeelden koppelen aan richtlijnen en protocollen


This item has no instructions

Beantwoord onderstaande vragen

1. Leg uit wat protocollen, procedures en kwaliteitsvoorschriften zijn en waar je deze kunt vinden (in je organisatie).

2. Beschrijf in je eigen woorden wat de wet- en regelgeving inhoudt. (Kies 1 wet en beschrijf die in je eigen woorden)

3. Leg uit waarom deze wet- en regelgeving bestaat en wat dit betekent voor de kwaliteit van zorg.
4. Kies een wet en beschrijf wat de invloed van deze wet is op de zorg (denk bijvoorbeeld aan de kwaliteit).

7

minute

00

second

This item has no instructions

Richtlijnen en protocollen

Een richtlijn geeft richting bij het geven van zorg. Richtlijnen beschrijven welke keuze het beste is en waarom, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, praktijkervaring en de voorkeuren van de patiënt. Ze helpen je om goede keuzes te maken en te reflecteren op jouw werk.



Richtlijnen zijn geen dwingende voorschriften, maar maken deel uit van de landelijke professionele standaard. Daardoor hebben ze een juridische betekenis. Soms kun of moet je afwijken van een richtlijn, maar dit moet je goed onderbouwen en vastleggen. Richtlijnen zorgen voor betere zorg, meer transparantie en minder ongewenste verschillen.


Een protocol geeft vaak stap voor stap aan hoe je binnen jouw organisatie een handeling uitvoert in een bepaalde situatie. Een protocol is bij voorkeur gebaseerd op een richtlijn (als deze aanwezig is) en vertaalt de adviezen uit een richtlijn naar duidelijke stappen. 


This item has no instructions

This item has no instructions

Welke protocollen gebruiken jullie op het werk/BPV? Weet jij waar je deze kan vinden?

This item has no instructions

In het lokaal komen verschillende wetten te hangen. Loop naar de juiste wet toe.

This item has no instructions

Welke wet?

Een collega vraagt jou om een injectie te geven terwijl jij hiervoor niet bekwaam bent.

Wet BIG

Waarom?
De Wet BIG bepaalt dat je bevoegd én bekwaam moet zijn om een voorbehouden handeling te doen.

Niet bekwaam = niet bevoegd

Ook niet als een collega het “snel even vraagt”

Je moet altijd kunnen aantonen dat je bekwaam bent

Injecteren is een voorbehouden handeling

Welke wet?

Dochter vraagt hoe het écht gaat met haar moeder. Hoe mag je reageren?

→ WGBO

Waarom?
De WGBO gaat over:

recht op informatie

toestemming

privacy

vertegenwoordiging

Alleen de zorgvrager zelf mag bepalen of informatie gedeeld wordt.
Dus: je mag alleen iets zeggen als de cliënt daar toestemming voor heeft.

Welke wet?

Rapporteren onder het inlog van een collega

AVG

Waarom?
De AVG gaat over:

gegevensbescherming

beveiliging van systemen

wie toegang heeft tot medische gegevens

Onder iemand anders inloggen betekent:

je krijgt toegang tot medische gegevens die niet aan jou gekoppeld zijn

de beveiliging wordt omzeild

logging klopt niet meer → grote AVG-overtreding

Welke wet?

Een collega vraagt jou om een injectie te geven terwijl jij hiervoor niet bekwaam bent.

Wet BIG

Waarom?
De Wet BIG bepaalt dat je bevoegd én bekwaam moet zijn om een voorbehouden handeling te doen.

Niet bekwaam = niet bevoegd

Ook niet als een collega het “snel even vraagt”

Je moet altijd kunnen aantonen dat je bekwaam bent

Injecteren is een voorbehouden handeling

Welke wet?

Foto maken van wond op privételefoon zonder toestemming.

→ AVG

Waarom?
Een foto is een bijzonder persoonsgegeven (gezondheidsinformatie).
Ook zonder naam is iemand herleidbaar (bijv. kamer, been, spullen op de achtergrond).

Privételefoon = onveilig → grote AVG-overtreding.

➡️ Daarom AVG.

Welke wet?

Op de woning loopt een cliënt met een matige verstandelijke beperking steeds weg tijdens momenten van spanning. Collega’s besluiten de buitendeur op de dagslot-stand te zetten, zodat hij niet naar buiten kan wanneer hij wil.

Dit hoort bij de Wzd omdat:

de deur op slot zetten = vrijheidsbeperking

dit valt onder onvrijwillige zorg

bij VB-diagnoses geldt Wzd

de zorgverlener moet:
✓ ernstig nadeel kunnen aantonen
✓ alternatieven onderzoeken
✓ stappenplan volgen

Welke wet?

Een cliënt met autisme krijgt door een miscommunicatie twee keer zijn ochtendmedicatie. De student ziet het, maar collega zegt: “Niet melden hoor, anders krijgen we gezeur.”

Dit hoort bij de Wkkgz, omdat deze wet verplicht dat fouten en bijna-fouten altijd gemeld worden. Medicatie dubbel geven is een ernstig risico, dus verzwijgen mag nooit. De Wkkgz zorgt voor veilige zorg en leren van fouten, daarom moet je dit melden (VIM/MIC).


Deze situatie valt onder de Wkkgz, omdat deze wet gaat over:

✅ Veilige zorg

Een cliënt twee keer medicatie geven kan ernstige gezondheidsrisico’s geven.
De Wkkgz verplicht organisaties om goede, veilige zorg te leveren — en dit is dat duidelijk niet.

✅ Openheid over fouten en bijna-fouten

De Wkkgz zegt dat alle fouten én bijna-fouten gemeld moeten worden, zodat het team ervan kan leren.
Dus ook als het “net goed gaat”, moet je melden.

✅ Verplichte meldstructuren (VIM/MIC)

Medicatiefouten horen altijd in een VIM- of MIC-melding.
Het is niet iets wat je “stil kunt houden”.

❌ “Niet melden, anders krijgen we gezeur” is dus fout

Dit gaat recht tegen de Wkkgz in, omdat:

fouten verzwijgen is onveilig

de kwaliteit van zorg niet wordt verbeterd

risico’s blijven bestaan voor de cliënt

collega’s niet leren van wat er misging

⭐ De juiste actie volgens de Wkkgz:

✔️ Melden (VIM / MIC)
✔️ Bespreken met collega of teamleider
✔️ Doorgaan volgens protocol medicatieveiligheid

Waar kan je wetten vinden?


This item has no instructions

This item has no instructions

Wet BIG

This item has no instructions

Wat weet je van de wet BIG?

This item has no instructions

This item has no instructions

Wet BIG

  •  wet beroepsuitoefening individuele gezondheidszorg

  • Bevorderen kwaliteit professionals 

  • Bescherming patiënt

  • Voorbehouden handelingen

  • Verboden voorbehouden handelingen uit te voeren wanneer je niet bevoegd en bekwaam bent 


This item has no instructions

Een belangrijk doel van de Wet BIG is het beschermen van zorgvragers tegen ondeskundig en onzorgvuldig gedrag van zorgverleners. Beantwoord de volgende vraag.

Wat betekent 'titelbescherming' en voor welke beroepen geldt dit in de Wet BIG?

'Titelbescherming' betekent dat dit beroep alleen uitgevoerd mag worden door mensen die in het BIG-register als zodanig staan ingeschreven voor dit beroep. In de Wet BIG wordt hiermee gedoeld op het beroep van apotheker, arts, fysiotherapeut, gezondheidspsycholoog, psychotherapeut, tandarts, verloskundige en verpleegkundige.



This item has no instructions



This item has no instructions

Ik heb haast, wil jij deze injectie geven?  Mag je dit zomaar doen?

This item has no instructions

Wat is het verschil tussen bevoegd en bekwaam? (valt ook onder de wet BIG)

Je bent bevoegd door je opleiding, je bent bekwaam als je voldoende kennis en praktische vaardigheid hebt voor het verrichten van de handeling.

Wat zijn voorbehouden handelingen?

Voorbehouden handelingen zijn handelingen die, als zij door ondeskundigen worden uitgevoerd, schade aan de zorgvrager kunnen toebrengen. De voorbehouden handelingen mogen alleen door bevoegde en bekwame zorgverleners worden uitgevoerd.

Aan de slag - opdracht Wet BIG

Learning objective

20

minute

00

second

This item has no instructions

WGBO

  • Wet op de geneeskundige behandel overeenkomst 

  • Het recht op goede informatie en het geven van toestemming

This item has no instructions

WGBO

  • Begrijpelijke informatie over de medische situatie

  •  Toestemming geven over onderzoeken, handelingen

  • Inzage in het medisch dossier

  • Privacy en geheimhouding

  • Vrije artsenkeuze'

  • Vertegenwoordiging bij wilsonbekwaamheid 

This item has no instructions

Aan de slag - opdracht WGBO

20

minute

00

second

This item has no instructions

AVG

  • AVG = Algemene Verordening Gegevensbescherming 

  • Regelt wat je wel en niet mag doen met persoonsgegevens

vooral medische gegevens (die zijn extra gevoelig!)

This item has no instructions

Je ziet op jouw stage een bijzondere wond bij een patiënt. Je maakt een foto met je privételefoon om later aan je docent te laten zien. De naam staat er niet op, maar wel een deel van het been en de kamer is te zien.

A

Ja, zo leren ook mijn mede studenten hier ook van

B

Nee, ook zonder naam is de patiënt herleidbaar. De foto is een persoon gegeven

C

Ja, omdat de naam van de patiënt er niet op te zien is

D

Nee, je mag nooit foto's maken van patiënten

This item has no instructions

Aan de slag - opdracht AVG

15

minute

00

second

This item has no instructions

WKKGZ

  • Wet voor kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg

  • Fouten niet onder het tapijt vegen

  •  Wet die klachten en meningen uitzoekt

  • Borgt de kwaliteit van zorg 

This item has no instructions


  • VIM, MIC meldingen

  • Hoe is dit op jouw stage geregeld? 

  • Je ziet dat een collega bijna de verkeerde medicatie geeft, maar het gaat nét goed. Meld je dit?

This item has no instructions

Lees de theorie in Learnbeat over WKGGZ

10

minute

00

second

This item has no instructions

Aan de slag - stations

45

minute

00

second

This item has no instructions

Integratieve opdracht of workshop

This item has no instructions

Noem een situatie uit jouw BPV die jij bent tegenkomen, wat valt onder de verschillende wetten:

Wet zorg en dwang (WZD)

Wet kwaliteit klachten geschillen zorg (WKKGZ)

Beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg (BIG)



This item has no instructions

Wat is de WZD?

This item has no instructions

Wet zorg en dwang

De Wet zorg en dwang gaat over zorg tegen de wil van de cliënt.

Bij mensen met:

  • dementie

  • verstandelijke beperking

  • ernstige cognitieve problemen

Doel van de wet:

Zo min mogelijk dwang, zo kort mogelijk, zo zorgvuldig mogelijk.

This item has no instructions

This item has no instructions

Wat is onvrijwillige zorg?

This item has no instructions

Wat is onvrijwillige zorg?

  • Deur op slot doen

  • Bedhekken omhoog

  • Iemand tegenhouden

  • Medicatie geven tegen de wil

  • Cameratoezicht

  • Fixatie

iemands vrijheid beperken “voor de veiligheid”

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Wat zijn mogelijke alternatieven om te voorkomen dat je bij een onrustige zorgvrager de bedhekken omhoog hoeft te doen?

Als de slaapkamer erg druk is ingericht met veel spullen, kan dit veel prikkels geven. Een prikkelarme slaapkamer kan een oplossing zijn.

Het aanhouden van het oorspronkelijke slaap-waakritme kan helpen om iemand rust te geven. Als iemand zijn hele leven gewend was om pas om half één ’s nachts naar bed te gaan, zal het moeilijk zijn om eraan te wennen dat hij al om zeven uur ’s avonds naar bed wordt gebracht.

Zorgen voor een terugkerend bedritueel, zodat er een duidelijk herkenbare structuur is.

Een extra laag bed zorgt ervoor dat een zorgvrager uit bed rolt in plaats van eruit valt.

Een ballendeken kan ingezet worden bij onrust. Het gewicht van de ballendeken kan een kalmerend effect hebben.


In tweetallen werk je één situatie uit jullie eigen stage waarin er sprake was van vrijheidsbeperking of onvrijwillige zorg.

Beantwoord vervolgens de 5 vragen:

  1. Wat gebeurde er precies?
    (beschrijf kort de situatie)

  2. Waarom denk je dat dit onvrijwillige zorg kan zijn?
    (denk aan: deur, fixatie, structuur, medicatie, douchen, toezicht)

  3. 3.Was er sprake van “ernstig nadeel”?

    • voor de cliënt?

    • voor anderen?

  1. Welke alternatieven had je team kunnen proberen vóórdat de vrijheid werd beperkt?
    Denk aan:

  • extra begeleiding

  • spanning reduceren

  • prikkelarme ruimte

  • planmatige aanpak

  • communicatie / signaalplan

  • veiligheid anders organiseren

    5. Hoe zou jij dit als toekomstig verpleegkundige zorgvuldig aanpakken?
    (wat moet je vastleggen, bespreken, signaleren?)

This item has no instructions

Opdracht (Canvas)

In de zorg wordt er gewerkt met standaarden (richtlijnen/protocollen) die gebaseerd zijn op de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Deze standaarden helpen de verzorgende IG bij het nemen van verantwoorde besluiten. Op deze besluiten kan een verzorgende IG worden aangesproken. De onderstaande vragen helpen je bewust te worden over hoe jij en je collega's omgaan met standaarden.


1. Zoek een voorbeeld op de werkvloer waarin jij of je collega's afwijken van de standaard.kw14.PNG

2. Waarom besluit jij of je collega om af te wijken van de standaard?

3. Is de beslissing gedocumenteerd? (waar en hoe?)

4. Hoe zou jij of je collega de beslissing kunnen verantwoorden?

5. Hoe voel jij bij deze afwijking van de standaard?


Bespreek deze opdracht met een medestudent. Hoe kijkt jouw medestudent tegen deze afwijking van de standaard aan. Kan deze je tips of tops geven? Je geeft elkaar op deze manier intercollegiaal advies. Op die manier werk jij en je medestudent aan je professionele ontwikkeling en aan de kwaliteit van zorg!








This item has no instructions