2.2 Het verloop van de oorlog

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 4

H2 paragraaf 2: Het verloop van de oorlog

De Eerste Wereldoorlog

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

De oorlog begint

Leerdoel:

Je kan de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog noemen en beschrijven hoe een oorlog op twee fronten ontstond.

B

Miljoenen doden en gewonden

Leerdoel:

Je kan drie oorzaken noemen van het hoge aantal slachtoffers in de Eerste Wereldoorlog

Begrippen:

loopgraven

C

Een totale oorlog

Leerdoel:

Je kan met behulp van politieke, economische en culturele voorbeelden uitleggen dat de Eerste Wereldoorlog een totale oorlog was.

Begrippen:

totale oorlog

propaganda

vijandbeeld

 

censuur

Alle oorzaken zorgen voor een eplosieve situatie in Europa

Het wachten is op het aansteken van de lont...

De aanslag was de aanleiding (directe oorzaak) van de Eerste Wereldoorlog:

• Een maand na de aanslag op Frans Ferdinand verklaarde Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië

• Rusland kwam zijn bondgenoot Servië te hulp en verklaarde de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije

• Duitsland hielp zijn bondgenoot Oostenrijk-Hongarije en verklaarde de oorlog aan Rusland en Frankrijk

• Duitsland deelde de eerste klap uit en viel Frankrijk binnen: de Eerste Wereldoorlog was begonnen

• Engeland schoot bondgenoot Frankrijk te hulp.

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

DeBoze burgers

De oorlog begint

• Het optimisme is groot

• Veel vrijwilligers die enthousiast waren om te vechten én het vertrouwen om te winnen

• "met Kerst weer thuis!"

• "Uitstapje naar Parijs"

• "ein frischer fröhlicher Krieg"

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

DeBoze burgers

De oorlog begint

Het Von Schlieffenplan mislukte:

• De opmars in het westen liep vast: de Belgen, Fransen en Engelsen vochten erg hard terug

• Rusland mobiliseerde sneller dan verwacht.

• Duitsland komt toch in een tweefrontenoorlog terecht.

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

DeBoze burgers

De oorlog begint

Schooltv

https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-lijden-van-de-soldaat-in-loopgraven

H2 paragraaf 2: Het verloop van de oorlog

De Eerste Wereldoorlog

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

De oorlog begint

Leerdoel:

Je kan de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog noemen en beschrijven hoe een oorlog op twee fronten ontstond.

B

Miljoenen doden en gewonden

Leerdoel:

Je kan drie oorzaken noemen van het hoge aantal slachtoffers in de Eerste Wereldoorlog

Begrippen:

loopgraven

C

Een totale oorlog

Leerdoel:

Je kan met behulp van politieke, economische en culturele voorbeelden uitleggen dat de Eerste Wereldoorlog een totale oorlog was.

Begrippen:

totale oorlog

propaganda

vijandbeeld

 

censuur

De miljoenen soldaten groeven zich in: er ontstond een netwerk van loopgraven: diepe greppels om beschut te zitten tegen beschietingen.

De loopgraven werden steeds verder uitgebreid: prikkeldraad, zandzakken, bunkers en tunnels werden toegevoegd.

§2.2

Het verloop van de oorlog

B

DeBoze burgers

Miljoenen doden en gewonden

Het leven in de loopgraven was afschuwelijk:

De vijand probeerde met zwaar geschut de loopgraven te vernietigen

Er stond bijna het hele jaar water in de loopgraven

Er waren ratten en insecten

De soldaten kregen weinig rust: constant beschietingen

§2.2

Het verloop van de oorlog

B

DeBoze burgers

Miljoenen doden en gewonden

Vier jaar lang vanuit de loopgraven kijken naar 

hetzelfde stuk, kapotgeschoten, niemandsland...

Zandzakken waren gevuld met aarde en modder, en waren bedoeld om de soldaten te beschermen

In het begin van de oorlog waren de rantsoenen nog wel redelijk, maar naarmate de oorlog langer duurde, was er ook steeds minder (goed) eten.

Als de soldaten niet hoefden te vechten, speelden ze bijvoorbeeld met kaarten.

Behalve de vijand hadden de soldaten veel last van ongedierte, zoals ratten en vlooien. Sommige soldaten kwamen de tijd tussen de gevechten door met het doden van ratten.

Honden hielden de soldaten niet alleen gezelschap, ze bezorgden ook boodschappen tussen de verschillende loopgraven.

Soldaten konden vaak alleen maar overdag slapen, omdat 's nacht een goed moment was om de loopgraven van de vijanden te bespioneren. 

Met een periscoop konden de soldaten de vijand bekijken, zonder grote risico's te nemen. Een periscoop werkt met spiegels.

Er zijn duizenden brieven en dagboeken van soldaten uit de Eerste Wereldoorlog bewaard gebleven. Dit zijn tegenwoordig belangrijke en waardevolle bronnen.

Voor de veiligheid van de soldaten waren de loopgraven in zigzag-vorm.

Tussen de Noordzee en de Zwitserse grens (Westfront) wordt 40.000km aan loopgraven aangelegd.

Het gebied tussen de loopgraven wordt in vier jaar tijd compleet omgeploegd. Er ontstaat een niemandsland.

Op wacht staan was één van de belangrijkste taken die je kon krijgen. Op het in slaap vallen tijdens de wacht stonden zeer zware straffen.

Behalve vechten en wacht houden, waren er nog genoeg andere vervelende klusjes in een loopgraaf, zoals zandzaken bijvullen, prikkeldraad repareren of het leegmaken van de latrines (wc's)

§2.2

Het verloop van de oorlog

B

DeBoze burgers

Een totale oorlog

Startopdrachten

• Zet een streep onder je laatste aantekening

• Schrijf op wat je ziet als de film gepauzeerd is

Engels

Duits

Niemandsland

Regelmatig kwam het bevel de loopgraven te verlaten en op de vijand af te stormen: een stormaanval. 

De verdediging had een groot voordeel door de steeds betere machinegeweren: de verdediging was sterker dan de aanval.

Bij een stormaanval vielen duizenden doden tegelijk. Toch wisten de generaals niet hoe ze door moesten breken; daarom gaven ze elke keer weer het bevel om aan te vallen

§2.2

Het verloop van de oorlog

B

DeBoze burgers

Miljoenen doden en gewonden

Gifgas

Luchtschepen

Vliegtuigen

Vlammenwerpers

Tanks

Duikboten

Gevolgen

• De nieuwe wapens en oorlogsvoering laten zichtbare en onzichtbare verwondingen achter

• Van de mannen met de kapotgeslagen gezichten...

• ...tot zware psychische klachten, vaak omschreven als Shellshock

Vóór en ná:

om de verminkte mannen toch nog een leven te kunnen bieden...

...werd driftig geëxperimenteerd met plastische chirurgie en maskers

Schooltv

https://schooltv.nl/video-item/eenvandaag-in-de-klas-het-lijden-van-de-soldaat-in-loopgraven/de-eerste-wereldoorlog-de-eerste-moderne-oorlog

H2 paragraaf 2: Het verloop van de oorlog

De Eerste Wereldoorlog

§2.2

Het verloop van de oorlog

A

De oorlog begint

Leerdoel:

Je kan de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog noemen en beschrijven hoe een oorlog op twee fronten ontstond.

B

Miljoenen doden en gewonden

Leerdoel:

Je kan drie oorzaken noemen van het hoge aantal slachtoffers in de Eerste Wereldoorlog

Begrippen:

loopgraven

C

Een totale oorlog

Leerdoel:

Je kan met behulp van politieke, economische en culturele voorbeelden uitleggen dat de Eerste Wereldoorlog een totale oorlog was.

Begrippen:

totale oorlog

propaganda

vijandbeeld

 

censuur

Zandzakken waren gevuld met aarde en modder, en waren bedoeld om de soldaten te beschermen

In het begin van de oorlog waren de rantsoenen nog wel redelijk, maar naarmate de oorlog langer duurde, was er ook steeds minder (goed) eten.

Als de soldaten niet hoefden te vechten, speelden ze bijvoorbeeld met kaarten.

Behalve de vijand hadden de soldaten veel last van ongedierte, zoals ratten en vlooien. Sommige soldaten kwamen de tijd tussen de gevechten door met het doden van ratten.

Honden hielden de soldaten niet alleen gezelschap, ze bezorgden ook boodschappen tussen de verschillende loopgraven.

Soldaten konden vaak alleen maar overdag slapen, omdat 's nacht een goed moment was om de loopgraven van de vijanden te bespioneren. 

Met een periscoop konden de soldaten de vijand bekijken, zonder grote risico's te nemen. Een periscoop werkt met spiegels.

Er zijn duizenden brieven en dagboeken van soldaten uit de Eerste Wereldoorlog bewaard gebleven. Dit zijn tegenwoordig belangrijke en waardevolle bronnen.

Voor de veiligheid van de soldaten waren de loopgraven in zigzag-vorm.

Tussen de Noordzee en de Zwitserse grens (Westfront) wordt 40.000km aan loopgraven aangelegd.

Het gebied tussen de loopgraven wordt in vier jaar tijd compleet omgeploegd. Er ontstaat een niemandsland.

Op wacht staan was één van de belangrijkste taken die je kon krijgen. Op het in slaap vallen tijdens de wacht stonden zeer zware straffen.

Behalve vechten en wacht houden, waren er nog genoeg andere vervelende klusjes in een loopgraaf, zoals zandzaken bijvullen, prikkeldraad repareren of het leegmaken van de latrines (wc's)

Oostfront:

Russische leger was groot, maar slecht bewapend. Veel Russische soldaten kwamen om.

Midden-Oosten:

Turkse Rijk probeerde het Midden-Oosten (terug) te veroveren.

Afrika:

Soldaten van geallieerde kolonies tegen soldaten van Duitse kolonies.

Europese grootmachten haalden soldaten uit hun kolonies. 

§2.2

Het verloop van de oorlog

B

DeBoze burgers

Miljoenen doden en gewonden

Tijdens WO I werd de hele bevolking ingeschakeld om bij te dragen aan de oorlogseconomie:

• fabrieken moesten overschakelen op productie van oorlogsmateriaal

• vrouwen werden opgeroepen in fabrieken te werken

• Artsen en verpleegkundigen werden opgeroepen voor medische hulp aan het front. 

De gehele bevolking en alle economische middelen werden ingezet om te winnen: dat noem je een totale oorlog

§2.2

Het verloop van de oorlog

C

DeBoze burgers

Een totale oorlog

Om de streun van de bevolking te winnen werd propaganda ingezet (heel belangrijk begrip voor het examen!!)

Door middel van posters, kranten, radio en andere media werd geprobeerd de burgers te overtuigen dat ze voor de goede zaak vochten.

Daarnaast probeerden ze een vijandbeeld te creëren van hun tegenstander: onbetrouwbaar, laf, barbaars.  

§2.2

Het verloop van de oorlog

C

DeBoze burgers

Een totale oorlog

vernietig deze gekke bruut sluit je aan

§2.2

Het verloop van de oorlog

C

DeBoze burgers

Een totale oorlog

Ook werd censuur toegepast: de overheid controleerde de pers en houdt toezicht over alle media. 

De overheid zorgde ervoor dat de vijand werd beschreven als onbetrouwbaar en onmenselijk.

§2.2

Het verloop van de oorlog

C

DeBoze burgers

Een totale oorlog

Zelfs brieven van soldaten naar huis werden gecensureerd.