Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Leerdoelen
Aan het einde van de les:
kan ik voorbeelden geven van geluidsbronnen.
kan ik uitleggen hoe geluidsbronnen geluid maken.
kan ik uitleggen waarvoor je een stemvork gebruikt.
kan ik uitleggen wat een klankkast is.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Introductie
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Geluidsbron
Een voorwerp dat geluid maakt, noem je een geluidsbron
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Geluid horen
Geluid ontstaat als een geluidsbron trillingen veroorzaakt
Onthouden!
Bij je stem zijn het de stembanden die trillen
Bij een drumstel is het het vel die trilt
Bij een gitaar zijn het de snaren die trillen
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Stemvork
Bij muzieklessen gebruikt de leraar soms een stemvork
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Aan de slag!
Maken opdrachten 1 t/m 15
Bladzijde 196 t/m 206.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Leerdoelen
Als het goed is kan ik nu:
voorbeelden geven van geluidsbronnen.
uitleggen hoe geluidsbronnen geluid maken.
uitleggen waarvoor je een stemvork gebruikt.
uitleggen wat een klankkast is.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
Leerdoelen
Aan het einde van de les:
kan ik beschrijven hoe je geluid van een geluidsbron kunt horen
kan ik uitleggen welke weg geluid aflegt van de buitenkant van je oor tot aan je hersenen.
kan ik uitleggen hoe een luidspreker werkt.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
Van de geluidsbron naar je oren
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.1 Geluid maken en horen
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
Je oren
Hoe hoor je geluid?
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
De binnenkant van je oor
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
Aan de slag!
Lezen bladzijde 199
Maken opdrachten §8.2 ( 1 t/m 8)
Klaar? Test jezelf §8.1 en §8.2
Succes :)
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Toonhoogte en frequentie
minute
second
Leerdoelencheck
ik kan beschrijven hoe je geluid van een geluidsbron kunt horen
ik kan uitleggen welke weg geluid aflegt van de buitenkant van je oor tot aan je hersenen.
ik kan uitleggen hoe een luidspreker werkt.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.2 Geluid horen
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Lesdoelen:
Aan het einde van de les:
kan ik voorbeelden noemen van snaarinstrumenten.
kan ik uitleggen met welke snaren je lage en hoge tonen krijgt.
kan ik uitleggen hoe je een snaarinstrument stemt.
kan ik uitleggen wat de frequentie is.
kan ik het verband benoemen tussen de frequentie en de hoogte van de toon.
kan ik het frequentiebereik van mensen benoemen.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Snaarinstrumenten
Er zijn veel verschillende muziekinstrumenten.
Bijvoorbeeld een gitaar, een drumstel en een fluit.
Een instrument met snaren noem je een snaarinstrument.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Voorbeelden
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Frequentie
Frequentie:
aantal trillingen per seconde.
Symbool:
f
Eenheid:
hertz (Hz).
Frequentie
Stemmen van een snaarinstrument: de juiste toonhoogte geven.
Stemmen doe je met een stemvork
Stemvork aanslaan -> benen trillen
Geluid meten? -> haakje aan carbon papier.
Golfspoor
Frequentiebereik
Aan de slag
Lezen en Maken §8.3; Bladzijde 213 t/m 216
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.3 Muziekinstrumenten
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
De frequentie is het aantal trillingen per minuut
Waar
Niet waar
Huh, wat is frequentie? daar heb ik nog nooit van gehoord..
Hoeveel trillingen maakt een geluid met een frequentie van 50 Hz?
1 trilling in 50 seconden
1 trilling in 50 uur
50 trillingen in 1 seconde
50 trillingen in 1 uur
Hoeveel trillingen maakt een geluid met een frequentie van 50 Hz?
1 trilling in 50 seconden
1 trilling in 50 uur
50 trillingen in 1 seconde
50 trillingen in 1 uur
Welke drie factoren beïnvloeden de toonhoogte van een snaar?
Welk instrument maakt de hoogte tonen?
viool
altviool
cello
contrabas
Welke snaar maakt de laagste tonen?
snaar E
snaar D
snaar G
snaar B
Welke toon is het hoogst?
Toon A
Toon B
Toon C
Toon D
Doelen
aan het einde van de les kan ik:
uitleggen hoe je zacht en hard geluid maakt
de eenheid van geluidssterkte benoemen
de werking van een decibelmeter beschrijven
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
Hard en zacht geluid
Geluid kan hard zijn of zacht, of iets er tussenin.
Met de volumeknop zet je het geluid harder of zachter
Een ander woord voor volume is geluidssterkte
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
De Decibelmeter
Met een decibelmeter 'meet' je hoe hard het geluid is.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
De Decibelmeter
Met een decibelmeter 'meet' je hoe hard het geluid is.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
De eenheid van geluidssterkte is decibel (dB)
Hoe meer decibel, hoe harder het geluid is.
Aan de slag!
Maken opdrachten 1 t/m 14 (Blz. 218 t/m 223)
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
Doelen
Als het goed is kan ik nu:
- uitleggen hoe je zacht en hard geluid maakt
- de eenheid van geluidssterkte benoemen
- de werking van een decibelmeter beschrijven
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
Onthouden
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.4 Geluidssterkte
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.5 Geluidshinder
Doelen
Aan het einde van de les kan ik:
beschrijven wat de gehoordrempel is
de hoogte van de pijngrens noemen in decibel
beschrijven vanaf hoeveel decibel een geluid gehoorschade kan veroorzaken
voorbeelden noemen van maatregelen tegen geluidshinder bij een drukke autoweg
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidshinder
De gehoordrempel
Een heel zacht geluid kun je niet horen. Wordt het geluid een beetje harder, dan kun je het wel horen.
Het zachtste geluid dat je nog kunt horen, noem je de gehoordrempel
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidshinder
De pijngrens
Een geluid dat zo hard is, is heel erg slecht voor je gehoor. Je wordt doof als je er lang of vaak naar luistert.
Een geluid van 140 dB doet pijn aan je oren. Deze geluidssterkte noem je de pijngrens
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidshinder
Sterkte van het geluid in
verschillende situaties
Ook geluid van 80 dB kan
blijvende schade veroorzaken
aan je gehoor!!!
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidshinder
De gehoordrempel is de kleinste geluidssterkte die je nog kunt horen.
Bij de pijngrens gaat geluid pijn doen aan je oren.
Geluid boven 80 dB kan je gehoor beschadigen.
Gehoorbeschermers beschermen je oren tegen hard geluid.
Bij geluidshinder heb je last van geluid.
Tegen geluidshinder bij een drukke autoweg kun je maatregelen nemen:
• asfalt dat minder geluid maakt;
• autobanden die minder geluid maken;
• een geluidswal of geluidsscherm langs de weg;
• glas dat minder geluid doorlaat in de ramen van huizen vlak bij de snelweg.
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidsoverlast
Onthoud
Aan de slag!
Lees H8.5 op blz. 224 t/m 234
Maken opdracht 1 t/m 17
Hoofdstuk 8 Geluid
§8.5 Geluidshinder
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Doelen
Aan het einde van de les kan ik;
de snelheid van het geluid in een aantal stoffen noemen
berekenen hoe ver bij je vandaan geluid ontstaat.
uitleggen wat een echo is.
beschrijven hoe je met echo een foto van een ongeboren baby maakt.
uitleggen hoe een sonar werkt.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Snelheid van geluid
Geluid heeft tijd nodig om bij je oor te komen.
Je ziet eerst de bliksem, daarna hoor je pas de donder
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Snelheid van geluid
De snelheid waarmee het geluid zich verplaatst noem je de geluidssnelheid. Deze is afhankelijk van de tussenstof;
Geluid (door lucht): 340 m/s
Geluid (door water): 1480 m/s
Licht: 300.000.000 m/s
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Afstand tot geluidsbron
De afstand die het geluid aflegt door een tussenstof kun je berekenen. Je vermenigvuldigt de tijd die het geluid onderweg is met de geluidssnelheid.
afstand = geluidssnelheid × tijd
met daarin:
• de afstand in meter (m)
• de geluidssnelheid in meter per seconde (m/s)
• de tijd in seconde (s)
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Voorbeeldje
Maud loopt buiten en ziet plotseling bliksem. Ze begint te tellen.
Na 3 seconden hoort ze de donder. Hoeveel kilometer is de onweer bij haar vandaan?
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Echo
Geluid dat teruggekaatst wordt, noem je een echo.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Sonar
De kapitein van een schip wil weten hoe diep het zeewater is.
Hij gebruikt daarvoor een sonarapparaat.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Onthouden
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid
Aan de slag!
Lees en Maak 8.6, blz 235 t/m 240.
Hoofdstuk 8. Geluid
§8.6 Snelheid van geluid