1.2 Politieke stromingen
1.2 Politieke stromingen
Staatsinrichting van Nederland
Lesson duration is: 70 minItems in this lesson
1.2 Politieke stromingen
Staatsinrichting van Nederland
§1.2
Politieke stromingen
A
Een liberaal parlement
Leerdoel:
Je kan uitleggen welke stromingen in het parlement bestonden en dat de liberalen de macht hadden.
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
B
Sociale kwestie en schoolstrijd
Leerdoel:
Je kan beschrijven dat aanhangers van de verschillende politieke stromingen niet hetzelfde dachten over bijzonder onderwijs en de sociale kwestie
Begrippen:
industriële revolutie
verstedelijking
sociale kwestie
C
Stromingen organiseren zich
Leerdoel:
Je kan uitleggen hoe politieke stromingen zich onderling steeds meer gingen onderscheiden.
Begrippen:
emancipatie
verzuiling
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
sociale wetten
schoolstrijd
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
§1.2
Politieke stromingen
A
DeBoze burgers
Een liberaal parlement
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
§1.2
Politieke stromingen
A
DeBoze burgers
Een liberaal parlement
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
§1.2
Politieke stromingen
A
DeBoze burgers
Een liberaal parlement
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
Leerdoel:
Je kan uitleggen welke stromingen in het parlement bestonden en dat de liberalen de macht hadden.
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
§1.2
Politieke stromingen
A
DeBoze burgers
Een liberaal parlement
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
Nederland was vanaf 1848 een parlementaire democratie, maar lang niet iedereen mocht stemmen.
Dat kwam door het censuskiesrecht: alleen mensen die rijk genoeg zijn om een bepaald bedrag aan belasting te betalen, mogen stemmen.
Vrouwen hadden geen stemrecht.
Alleen rijke mannen mochten dus stemmen in 1848. Dat was ongeveer 11% van de volwassen mannen.
Veel rijke mannen stemden op de liberalen. Zij hadden dan ook de macht in het parlement
De socialisten wilden het anders. Zij wilden algemeen kiesrecht
§1.2
Politieke stromingen
A
DeBoze burgers
Een liberaal parlement
§1.2
Politieke stromingen
A
Een liberaal parlement
Leerdoel:
Je kan uitleggen welke stromingen in het parlement bestonden en dat de liberalen de macht hadden.
Begrippen:
liberalisme
socialisme
confessionalisme
B
Sociale kwestie en schoolstrijd
Leerdoel:
Je kan beschrijven dat aanhangers van de verschillende politieke stromingen niet hetzelfde dachten over bijzonder onderwijs en de sociale kwestie
Begrippen:
industriële revolutie
verstedelijking
sociale kwestie
C
Stromingen organiseren zich
Leerdoel:
Je kan uitleggen hoe politieke stromingen zich onderling steeds meer gingen onderscheiden.
Begrippen:
emancipatie
verzuiling
censuskiesrecht
algemeen kiesrecht
sociale wetten
schoolstrijd
Gevolgen industriële revolutie:
Verstedelijking
De sociale kwestie
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
Verstedelijking:
Veel arme mensen trokken naar de fabriek voor werk
Gevolg: ontstaan steden. Dit noem je verstedelijking
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
Er waren nog weinig wetten om arme arbeiders te helpen. Dit soort wetten noem je sociale wetten.
De enige wet die er was:
armenwet.
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
De verslechtering van leef- en werkomstandigheden werd de sociale kwestie genoemd:
Lage lonen
Massale werkloosheid
Vrouwen- en kinderarbeid
Slechte woonomstandigheden
Slechte werkomstandigheden
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
Socialisten: Maak meer sociale wetten om armen te helpen.
Liberalen: Tegenstander van dit soort wetten.
Confessionelen: God had rijk en arm bepaald. Wetten waren dus niet nodig.
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
Een belangrijk conflict tussen liberalen, socialisten en confessionelen ging over het onderwijs.
In Nederland was Openbaar onderwijs en Bijzonder onderwijs (protestants of katholiek onderwijs).
De overheid betaalde alleen het neutrale Openbaar onderwijs. Confessionelen vonden dat Bijzonder onderwijs ook betaald moest worden door de overheid. De liberalen waren hier tegen.
Deze politieke ruzie wordt de schoolstrijd genoemd
§1.2
Politieke stromingen
B
DeBoze burgers
Sociale kwestie en schoolstrijd
Situatie 2e helft 19e eeuw:
Liberalen aan de macht.
Arme burgers voelen zich achtergesteld
Burgers streven naar gelijke rechten: emancipatie
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Ontstaan verzuiling:
Protestanten gaan eigen scholen, ziekenhuizen en politieke partijen oprichten om het leven van hun groep te verbeteren.
Zij willen achterban beschermen tegen 'verkeerde' ideeënSocialisten volgen. Zij wilden kiesrecht en sociale wetten voor arbeiders
Katholieken wilden einde aan discriminatie.
Nederland kwam in de verzuiling.
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Om op te komen voor hun belangen, richtten de stromingen elk eigen politieke partijen op. Deze partijen moet je (her)kennen:
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Om op te komen voor hun belangen, richtten de stromingen elk eigen politieke partijen op. Deze partijen moet je (her)kennen:
Leerdoel:
Je kan uitleggen hoe politieke stromingen zich onderling steeds meer gingen onderscheiden.
Begrippen:
emancipatie
verzuiling
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Om op te komen voor hun belangen, richtten de stromingen elk eigen politieke partijen op. Deze partijen moet je (her)kennen:
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Om op te komen voor hun belangen, richtten de stromingen elk eigen politieke partijen op. Deze partijen moet je (her)kennen:
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Om op te komen voor hun belangen, richtten de stromingen elk eigen politieke partijen op. Deze partijen moet je (her)kennen:
§1.2
Politieke stromingen
C
DeBoze burgers
Stromingen organiseren zich
Politieke stromingen: socialisten
Gelijkheid
Op basis van geloof
individuele vrijheid
Alles houden zoals het was
Politieke stromingen: Liberalen
Gelijkheid
Op basis van geloof
individuele vrijheid
Alles houden zoals het was
Van welke politieke stroming van Kuyper de leider?
Socialisten
Protestanten
Katholieken
Liberalen
Johan Rudolf Thorbecke was onderdeel van een politieke stroming. Welke politieke stroming?
Liberalen
Socialisten
Confessionelen
Conservatieven
Bij welke politieke stroming hoorde Troelstra?
Liberalen
Socialisten
Kapitalisten
Confessionelen
Confessionalisme is een politieke stroming die
De arbeider centraal stelt
Het geloof centraal stelt
Gelijkheid centraal stelt
De ondernemer centraal stelt
- Verbind de uitspraken aan de juiste politieke stromingen
SOCIALISME
LIBERALISME
CONFESSIONALISME
FEMINISME
NATIONALISME
Wij willen betere werkomstandigheden!
Wij willen gelijke rechten als mannen!
Nederland is het beste land op aarde!
Wij willen geen verandering en de bijbel als leidraad!
Wij willen zo weinig mogelijk bemoeienis van kerk en staat!
een affiche (begin 20e eeuw) van de SDAP
een affiche (begin 20e eeuw) voor een katholiek sanatorium (= een soort ziekenhuis voor mensen die langdurig ziek zijn)
Wat is de sociale kwestie?
De armoede onder boeren in de 19e eeuw.
De wet kinderarbeid te verbieden.
Het besef dat er een oplossing moet komen voor de slecht woon- en leefomstandigheden van arbeiders
Wetten waarmee het leven van rijke mensen in de 19e eeuw beter zou moeten worden.
De schoolstrijd staat voor...
De strijd tussen ouders en leerkrachten over goed onderwijs.
De strijd tussen de confessionelen en de openbaren over goed onderwijs.
De strijd tussen de confessionelen en de openbaren over de betaling van de schoolkosten.
De strijd tussen de confessionelen en de openbaren om een eigen school te kunnen starten.
Politieke stromingen: socialisten
Gelijkheid
Op basis van geloof
individuele vrijheid
Alles houden zoals het was
Politieke stromingen: Liberalen
Gelijkheid
Op basis van geloof
individuele vrijheid
Alles houden zoals het was
Van welke politieke stroming van Kuyper de leider?
Socialisten
Protestanten
Katholieken
Liberalen
Johan Rudolf Thorbecke was onderdeel van een politieke stroming. Welke politieke stroming?
Liberalen
Socialisten
Confessionelen
Conservatieven
Confessionalisme is een politieke stroming die
De arbeider centraal stelt
Het geloof centraal stelt
Gelijkheid centraal stelt
De ondernemer centraal stelt
Bij welke politieke stroming hoorde Troelstra?
Liberalen
Socialisten
Kapitalisten
Confessionelen
De tekenaar is een ... van de verzuiling.
tegenstander
voorstander
Je mocht in Nederland alleen stemmen als je rijk genoeg was. Dit noemen we het censuskiesrecht.
Vrouwen mochten sowieso niet stemmen.
De liberalen hadden de macht in het parlement. De socialisten wilden dit anders.
Zij wilden algemeen kiesrecht.
De opkomst van de industriële revolutie zorgde voor veranderingen in de maatschappij: verstedelijking en de sociale kwestie. Voorbeelden zijn lage lonen, massale werkloosheid, kinderarbeid en slechte woon- en werkomstandigheden. Er waren nog maar weinig sociale wetten die de armen konden helpen.
Een belangrijk conflict tussen liberalen, socialisten en confessionelen was de schoolstrijd.
De burgers willen in de tweede helft van de 19e eeuw meer gelijke rechten. Dit noem je emancipatie. Om dit voor elkaar te krijgen gaan burgers samenwerken. Hierdoor raakt de samenleving verdeeld in groepen: de verzuiling.
Afsluiting