16.3 Verworven afweer en antistoffen
16.3 Verworven afweer en antistoffen
Deze les:
Uitleg 16.3
Aan de slag!
Leerdoelen 16.3
6. Je beschrijft hoe in je lichaam de verworven afweer ontstaat en je legt daarbij de rol van verschillende lymfocyten uit.
7. Je legt het ontstaan en de werking van antistoffen uit.
APC
Na fagocytose koppelt de macrofaag of dendritische cel antigenen van de ziekteverwekker aan een
molecuul op het celmembraan:
het MHC-II molecuul (extra vlaggenstok!)
Hij wordt daarmee een Antigeen Presen-
terende Cel (APC). De APC gaat naar een
lympfeknoop of de milt.
Lymfe stelsel
De fagocyt (APC) verplaatst zich naar een lymfeknoop en presenteert het antigeen aan T-helper cellen (Th-cellen).
T-helpercel
Inactieve T-helpercellen (Th-cellen)
hebben een unieke antigeen-receptor.
Als een antigeen-receptor van een
T-helpercel past op het antigeen dat
door de APC wordt gepresenteerd dan
wordt deze Th-cel actief.
T-helpercel activatie
De Th-cel activatie door een APC is de eerste stap in de specifieke afweer.
De Th-cel met een passende receptor wordt hierdoor geactiveerd.
Cytotoxische T cellen
De Th-cel activeert Tc-cellen (Cytotoxische T cellen) met dezelfde receptor.
De geactiveerde Tc-cellen (cytotoxische T cellen) herkennen met die receptor geïnfecteerde lichaamscellen (IC) en prikken deze lek -> cellen gaan dood (lysis).
APC - lichaamseigen cel
Ook een geinfecteerde (of tumor-) cel kan een Antigeen Presenterende cel zijn.
In dat geval wordt direct een Tc cel geactiveerd, zonder tussenkomst van een Th cel.
B-cellen
De Th-cel activeert B-cellen met dezelfde receptor
Geactiveerde B cellen vormen plasmacellen
Plasmacellen/ antistoffen
Plasmacellen produceren antistoffen die dezelfde vorm hebben als de receptor.
Antistoffen worden ook wel immunoglobulines genoemd of antilichamen.
Antistoffen binden heel specifiek aan het antigeen en dus aan de ziekteverwekker.
Antistoffen binden aan de ziekteverwekker en maken deze dood en/ of maken deze makkelijk herkenbaar voor fagocyten.
1
2
4
5
3
1
2
3
4
5
Cellulaire: met Tc cellen
Humorale: met antistoffen
Aan de slag!
- maken 16.3