§1.8 De invloed van de EU op de landbouw in Nederland en Polen

§1.8 De invloed van de EU op de landbouw in Nederland en Polen

1 / 30
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 30 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

§1.8 De invloed van de EU op de landbouw in Nederland en Polen

This item has no instructions

This item has no instructions

Lesdoelen

  • beschrijven welke macht boeren, consumenten, grootwinkelbedrijven, agri-business en overheden hebben over de toekomstmogelijkheden van landbouw en landschap in de EU;​

  • analyseren welke gevolgen de uitbreiding van de EU en de vrijhandel in landbouwproducten hebben op landbouwbedrijven en consumenten.​

This item has no instructions

EEG (1.7)

  1. EEG-landen starten met Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) rond 1960
    Doelen?

  • genoeg en betaalbaar voedsel voor alle inwoners

  • redelijk inkomen voor boeren


De EEG bestond oorspronkelijk uit zes landen: België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland en West-Duitsland. Deze zes landen waren de oprichters van de Europese Economische Gemeenschap, die de basis legde voor de huidige Europese Unie

1980

Globalisering kwam in een stroomversnelling terecht -> landbouw?

internationale import en export van agrarische producten nam sterk toe

EEG maatregelen

This item has no instructions

Globalisering

Wereldwijde handel van landbouwproducten

Marktwerking


Grote concurrentie

-> niet voor iedereen mogelijk, kosten in ene land nou eenmaal hoger dan andere land, waarom?

De productiekosten ergens anders  zijn lager dan de EU, lagere lonen, minder milieueisen. 

De productiekosten zijn lager dan de EU, lagere lonen, geringere mileueisen. 

Nieuw GLB:

Het is gericht op een duurzame toekomst voor Europese landbouwers en gerichtere steun aan kleinere landbouwbedrijven.

Het GLB is een partnerschap tussen samenleving en landbouw met het oog op een stabiele aanvoer van voedsel, een billijk inkomen voor de boeren, milieubescherming en levendige plattelandsgebieden.


Waarom en hoe krijgen boeren inkomenssteun?

De Europese Unie verleent boeren inkomenssteun in de vorm van “rechtstreekse betalingen” om:


als vangnet te dienen en de landbouw rendabeler te maken;

te zorgen dat er in Europa voldoende voedsel is;

hen te helpen veilig, gezond en betaalbaar voedsel te produceren;

hen te belonen voor zaken waarvoor de markt hen niet betaalt, maar die wel het algemeen belang dienen, zoals de zorg voor landschap en milieu.
 



This item has no instructions

Wat kenmerkt de NL landbouw?

This item has no instructions

De Nederlandse landbouwexport is de tweede ter wereld en hiermee voedt Nederland dus de wereld

A

Eens

B

oneens

C


D


Want exporteren 80 procent andere EU landen. En importeren heel veel landbouwproducren in kilo's. Meer dan we exporteren. 

Nederlandse boeren hebben een hoge productiviteit per hectare grond. Hiermee wordt bedoeld dat

A

Boeren Efficiënt werken en de opbrengst per dier of hectare enorm hoog is

B

Dat er veel mensen met de hand de grond bewerken en er dus productie is.

C


D


This item has no instructions

Waardoor is de productiviteit van Nederlandse boeren zo hoog?

A

Gunstige geografische ligging van Nederland ten opzichte van andere landen

B

Door inzet van kunstmest

C

Door de inzet van kennis en technologie

D

Door het gunstige klimaat dat Nederland kent

Daarnaast benoemen: bestrijdingsmiddelen en budget uit de GLB gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Wat voor invloed heeft globalisering gehad op de Nederlandse agrarische sector?

Bijvoorbeeld: grootschalige landbouw, van 6 naar 34 hectare gemiddeld vanaf 1963 tot heden. 


Ouderwetse grondgebonden landbouw maakt plaats voor intensieve bedrijven die gespecialiseerd zijn

This item has no instructions

Hoe dan?

Opbrengst per dier of hectare is zeer hoog. Oorzaken:


  1. Gunstig klimaat

  2. Inzet van kunstmest en pesticides

  3. Kennis en technologie

  4. Steun uit GLB

This item has no instructions

This item has no instructions

Daarnaast: schaalvergroting

Grondgebonden landbouw maakte plaats voor intensieve, gespecialiseerde bedrijven 


Een boer exporteert mondiaal en is 

geïndustrialiseerd

This item has no instructions

               Nederland                     VS. 

Polen

This item has no instructions

Ruimtegebruik

Nederland: 41.543 km2

                         17 miljoen inwoners

                         54% agrarisch, druk van bebouwing en water 


Polen:          312.679 km2 (7x groter dan Nederland)

                        38 miljoen inwoners

                        50% van de ruimte gebruikt voor de landbouw





This item has no instructions

This item has no instructions

Nieuwe concurrentie

Polen had vroeger geen markteconomie en was geen lid van de EU. 

Sinds de hervormingen stijgt de productiviteit razendsnel. 


In Polen heb je nog veel kleinschalige boerenbedrijven, maar ook veel grootschalige boeren in handen van buitenlande investeerders. 


Wie profiteren het meest van de Europese unie van deze twee groepen? 

This item has no instructions

De Agri-Business

Wie hebben de meeste macht in deze keten?

Hoeveel % van de verkoopprijs gaat naar de boer? 

This item has no instructions

Actoren (partijen)

  • Boeren: primaire productie landbouwproducten

  • Agribusiness: bedrijven die zorgen voor de rest van de productie (opslag, distributie, verwerking etc.)

  • Overheden en internationale organisaties: regels, controle en voedingsadvies. 

  • Consument: bepaalt wat er gekocht wordt, dus ook wat er geproduceerd wordt. 

This item has no instructions

This item has no instructions

Internationale concurrentie

Veel boeren voelen zich gedwongen steeds meer en goedkoper te produceren. Daardoor massale investeringen


Sommige boeren vertrekken naar het buitenland. Waarom?


  • goedkopere grondprijzen, minder milieuregels  (bv naar Polen)

This item has no instructions

Rol van overheid en EU

De overheden stellen via wetten eisen aan een duurzamere landbouw. 


Dit leidt de laatste jaren tot veel protesten van de boeren


This item has no instructions

This item has no instructions

Aan de slag 

Arceer de belangrijkste zinnen in § 1.7 EN 1.8 of maak de samenvatting. Maak gebruik van NotebookLM (TIP!) en maak een mindmap van de tekst.


Klaar? Ga verder met 'test jezelf 1.7/1.8/1.9'

This item has no instructions

This item has no instructions