deel 2

• New lesson editor

Learning objective

Communicatie deel 2

lesdoel

1. Ik kan praktische communicatieregels noemen en toepassen om te checken of mijn boodschap echt overkomt.

2. Ik begrijp waarom goede communicatie zo belangrijk is op school en tijdens mijn BPV/stage.

De gouden communicatieregels

In gesprekken helpen drie vaste regels:

• NIVEA

• ANNA

• OMA

Deze regels helpen om professioneel, respectvol en duidelijk te communiceren.

Introduceer de afkortingen rustig en laat studenten merken dat dit praktische regels zijn voor school, stage en werk.

NIVEA

NIVEA = Niet Invullen Voor Een Ander

Ga niet zelf bedenken wat iemand bedoelt, voelt of wil.

Beter is:

• doorvragen

• luisteren

• controleren of je het goed begrijpt

Zo voorkom je misverstanden.

Voorbeeld voor de docent: 'Hij reageert kort, dus hij zal wel boos zijn' is invullen voor een ander.

ANNA

ANNA = Alles Navragen Niets Aannemen

Neem niet zomaar iets aan.

• Vraag door als iets niet duidelijk is

• Check afspraken

• Laat de ander uitleg geven

Navragen zorgt voor duidelijkheid en voorkomt fouten.

Koppel dit aan werksituaties: roosters, opdrachten, klantwensen, veiligheidsinstructies.

OMA

OMA = Oordeel, Mening, Advies thuis laten

Reageer niet meteen met jouw oordeel of oplossing.

• Luister eerst

• Probeer te begrijpen

• Blijf respectvol en neutraal

Dat helpt vooral in professionele gesprekken.

Benadruk dat OMA niet betekent dat je nooit advies geeft, maar dat je eerst aansluit bij de ander en de situatie.

Waarom deze regels werken

NIVEA, ANNA en OMA zorgen samen voor:

• minder misverstanden

• meer respect in gesprekken

• betere samenwerking

• professioneler contact met anderen

Ze zijn bruikbaar op school, stage en later in werk.

Welke regel past bij eerst doorvragen?

A

OMA

B

NIVEA

C

ANNA

D

LSD

LSD is een bekende afleiding uit gesprekstechnieken, maar komt niet in deze les voor. Zo blijft de vraag inhoudelijk scherp.

Vul de communicatieregels in

Bij NIVEA vul je niet in voor een ander. ANNA helpt je om alles na te vragen. Bij OMA laat je oordeel, mening en advies niet meteen leidend zijn.

NIVEA

ANNA

OMA

LSD

SMART

BLS

TOP

Checkt of de drie afkortingen inhoudelijk uit elkaar worden gehouden.

Wat is een aanname?

1. Wat is het? Een aanname is denken dat je iets zeker weet, zonder dat je het even hebt nagevraagd.

2. Je vult als het ware zelf in wat de ander bedoelt of gaat doen.

3. Herken je deze gedachten op je werk of stage?

• Ik dacht dat jij de voorraad al op de plek had gezet...

• Dat weet hij toch onderhand wel?

• Ze bedoelt vast dat ik dit nu moet doen.

Van aanname naar miscommunicatie

1. Wat is miscommunicatie? Wat jij zegt of bedoelt, komt heel anders aan bij de ander. Er ontstaat ruis.

2. Wat gebeurt er als je dingen aanneemt op je BPV?

• Dubbel werk: Je doet allebei hetzelfde, of juist niets omdat iedereen dacht dat de ander het zou doen.

• Fouten: Je pakt de verkeerde artikelen in het magazijn of helpt een klant verkeerd.

• Ergernis: Irritatie in het team omdat je langs elkaar heen praat.

Situatie: Je praktijkbegeleider zegt om 16:00 uur tegen je:

"Kun jij de afdeling / het magazijn zo even netjes achterlaten?"

Vraag: Wat ga jij precies doen en hoe laat ga je naar huis?

Omschrijf in 1 of 2 woorden een situatie op school waarin communicatie heel belangrijk was (of misging)

1. We pakken een paar voorbeelden uit de woordwolk van de vorige dia.

2. Vraag: Welke communicatieregel (NIVEA, OMA of LSD) had hier geholpen?

Oefening: Rug tegen Rug

Spelregels: De Bouwuitdaging

• Verdeling: Splits de klas/groep op in twee hoofdteams (Team A en Team B).

• Opstelling: Uit elk team gaat één centrale persoon rug tegen rug zitten met de centrale persoon van het andere team. De rest van het team gaat om hun eigen centrale persoon heen zitten om te ondersteunen.

• Verdeling van de rollen:

• Team A (De Bouwers): De centrale persoon krijgt de LEGO-steentjes. Niemand in Team A mag naar de bouwinstructie kijken. De rest van het team helpt actief mee met bouwen op basis van wat ze horen.

  Team B (De Instructeurs): De centrale persoon krijgt de bouwinstructie. Niemand in Team B mag naar de LEGO-steentjes kijken. De rest van het team helpt mee met het formuleren en overbrengen van de instructies.

• Het doel: Probeer het bouwwerk binnen de gegeven tijd succesvol te voltooien.

• De gouden regel: Alleen praten, niet kijken! Maak optimaal gebruik van je hele team om de communicatie zo helder mogelijk te krijg

15

minute

00

second

+30 s

Je kunt hier ook de variant 'What's in the Box?' noemen als alternatief: beïnvloeding en aannames ervaren zonder alles direct te zien.

Wat leer je van deze oefening?

Tijdens een communicatieve oefening merk je vaak dat:

• instructies soms te vaag zijn

• luisteren actief werk is

• aannames fouten veroorzaken

• feedback helpt om bij te sturen

Oefenen maakt communicatie bewuster.

Verbind de ervaringen uit de werkvorm aan NIVEA en ANNA.

Wanneer merkte jij dat jouw beeld niet klopte met het bouwwerk?

Doel: na-reflectie en klassengesprek. Laat studenten kiezen voor een concreet moment waarop hun beeld in het hoofd niet klopte met wat er gebouwd werd. Bespreek communicatieruis, verschillende interpretaties van woorden en aannames tijdens samenwerken.

Wat gaf jou de meeste frustratie tijdens de opdracht?

Doel: gevoelens en oorzaken van frustratie bespreekbaar maken. Goede antwoorden kunnen gaan over niet mogen kijken, tijdsdruk, onduidelijke taal, langs elkaar heen praten of aannames. Koppel dit aan samenwerken in welzijn en helder communiceren.

Wat deed jullie team om de ruis te stoppen?

Doel: oplossingen ophalen die ruis verminderen. Denk aan samenvatten, doorvragen, rustiger praten, stap voor stap werken, afspraken maken, feedback geven en controleren of de ander het begreep. Verbind dit aan praktische communicatievaardigheden in welzijn.

Communicatie in beroepen

In elk beroep gebruik je communicatie, maar niet altijd op dezelfde manier.

Voorbeelden:

• in de zorg is luisteren en geruststellen belangrijk

• in retail draait het om klantcontact

• in techniek gaat het vaak om duidelijke instructies

• in horeca zijn snelheid en houding belangrijk

Laat zien dat verbale en non-verbale communicatie per beroepscontext anders zichtbaar worden.

In welk beroep is geruststellen extra belangrijk?

A

Techniek

B

Horeca

C

Retail

D

Zorg

Sluit aan op de voorbeelden van communicatie in beroepen.

Terug naar de lesdoelen

In deze les stond centraal:

• 1. Ik kan praktische communicatieregels noemen en toepassen om te checken of mijn boodschap echt overkomt.

  
  

  2. Ik begrijp waarom goede communicatie zo belangrijk is op school en tijdens mijn BPV/stage.

Gebruik deze slide om de les samen te vatten en terug te koppelen aan de twee vaste lesdoelen.

Vooruitblik

In de volgende les ga je:

• Presenteren tijdens het Presentatiemoment!

• Communicatie Deel 1 (Verbaal & Non-verbaal): Je laat zien hoe je bewust let op je stem, houding, oogcontact en uitstraling tijdens het spreken.

• Communicatie Deel 2 (Communicatieregels): Je laat zien hoe je de regels (zoals NIVEA en OMA ) toepast in je presentatie én hoe je bij vragen uit de klas eerst je aannames checkt (NIVEA & OMA) voordat je antwoord geeft.

Voorbereiding: Gebruik hiervoor paragraaf 8.6 (Presenteren doe je zo!) uit je VIA-boekje.

Benoem dat les 1 de basis legt en les 2 de uitwerking doet. Houd SMART hier kort als vooruitblik, niet als hoofdonderwerp van deze les.

Begrippenlijst

tonaliteit - de manier waarop je iets zegt, zoals toon, volume en tempo

actief luisteren - bewust luisteren en laten merken dat je de ander volgt

NIVEA - Niet Invullen Voor Een Ander

ANNA - Alles Navragen Niets Aannemen

OMA - Oordeel, Mening, Advies thuis laten

misverstand - een situatie waarin een boodschap anders wordt begrepen dan bedoeld

doelgroep - de persoon of groep op wie je communicatie is gericht