13.3 In evenwicht

• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

13.3 In evenwicht

Deze les:

- Begrippencheck

- Huiswerk opgaven bespreken

- Oefentoets Longen

- 13.3 In evenwicht dl1: leerdoelen 9 en 10

Begrippencheck 13.1 + 13.2

Leerling 1	Leerling 2
Bronchiën	Trilharen
Vitale capaciteit	Restvolume
Middenrifspier	Buitenste tussenribspier
Diffussie	Dode ruimte
Ademcentrum	Chemische receptoren

Huiswerk opdr. 16

Opdr. 16 Klaplong

Leg uit dat een ingeklapte long niet meebeweegt met de borstkas.

Huiswerk opdr. 24

Het is jouw beurt om te waterskiën. Je ademhaling gaat sneller door adrenaline. Na een poosje skiën is de hoeveelheid CO2 in je bloed gestegen. Chemische receptoren nemen dit waar en sturen signalen naar het ademcentrum. Je ademt sneller en dieper.

Huiswerk opdr. 31

Astma: Ventilatie vermindert door samengetrokken spiertjes rond luchtwegen;

diffusieafstand blijft gelijk;

diffusieoppervlak blijft gelijk.

Chronische bronchitis: Ventilatie vermindert door slijm in de luchtpijp ;

diffusieafstand blijft gelijk;

diffusieoppervlak blijft gelijk.

Longemfyseem: Ventilatie blijft gelijk;

diffusieafstand blijft gelijk;

diffusieoppervlak vermindert door minder longblaasjes.

biologiepagina.nl

Leerdoelen 13.3

9. Je beschrijft de invloed van het zenuwstelsel en het hormoonstelsel op de homeostase van het inwendige milieu. 

10. Je beschrijft de temperatuurregulatie van het lichaam. 

11. Je beschrijft hoe het lichaam de samenstelling van de weefselvloeistof constant houdt. 

12. Je benoemt de uitscheidingsorganen in het lichaam en beschrijft hun functie. 

Inwendig milieu - Homeostase

Je lichaam probeert je inwendige milieu zo constant mogelijk te houden zodat de omgeving van cellen zo optimaal mogelijk is (osmotische waarde, zuurgraad, aanwezigheid mineralen en brandstoffen, temperatuur).

Het vermogen van het lichaam om je inwendige milieu constant te houden heet homeostase.

Inwendig milieu - Homeostase

Hoe?

Lichaam meet continu de waardes (Ca2+, Na+, K+, CO2, O2, glucose, pH en temperatuur) met behulp van gespecialiseerde zintuigcellen (receptoren).

Ook heeft het lichaam een bepaalde normwaarden waar het naar streeft.

Regelkring

= effector

Terugkoppeling

Negatieve terugkoppeling = product remt eigen aanmaak (schommeling rond een norm) (meestal het geval!)

Positieve terugkoppeling = product stimuleert eigen aanmaak (er komt meer en meer en meer...) (bijv. bevalling)

Dynamisch evenwicht

Door een regelkring met negatieve terugkoppeling gaan de waarden schommelen rondom de norm = dynamisch evenwicht.

Waarde boven de norm? effectoren zorgen dat de waarde verlaagt (en visa versa). 

Temperatuurregeling

Temperatuurregulatie

Doorbloeding huid, Rillen, Zweten, enz.

Interne zintuigen

Hypo-thalamus

37 ^oC

Aan de slag!

- Maken 13.3 opdrachten bij leerdoelen 9 en 10

- Lezen 13.3 dl2 (blz. 173 + 174)