Lezen 5 les 1

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 3

Doel van de lessenserie:

Je wordt een betere en kritische lezer.

Doel van vandaag:

Voorkennis van klas 2 activeren.

Een tekst bestaat uit verschillende onderdelen. Deze onderdelen noem je het tekstgeraamte. Uit welke onderdelen bestaat een tekst?

Er zijn verschillende soorten manieren van lezen. Welke ken je nog?

Welke leesmanier hoort hierbij? Je leest op vakantie een boek.

A

ontspannend

B

zoekend

C

scannend

D

grondig

Welke leesmanier hoort hierbij? Je wil kijken of een tekst geschikt is om te gebruiken voor het maken van een werkstuk.

A

kritisch

B

zoekend

C

scannend

D

grondig

Welke leesmanier hoort hierbij? Je wilt weten of het waar is wat je leest en of jij het met de tekst eens bent.

A

kritisch

B

zoekend

C

scannend

D

grondig

Welke leesmanier hoort hierbij? Je wilt echt begrijpen wat je leest en je wilt het onthouden.

A

kritisch

B

zoekend

C

scannend

D

grondig

Welke leesmanier hoort hierbij? Je zoekt naar bepaalde informatie in een tekst.

A

kritisch

B

zoekend

C

scannend

D

grondig

Noem twee dingen die je kan doen om de betekenis van een moeilijk woord in een tekst te achterhalen.

Wat weet je er nog van? Wat is een feit?

Wat weet je er nog van? Wat is een mening?

Feit of mening? De kleine pauze is elke dag om 10.45 uur.

A

feit

B

mening

C

D

Feit of mening? De kleine pauze is veel te kort.

A

feit

B

mening

C

D

Feit of mening? Er zijn te weinig pauzes op een dag.

A

feit

B

mening

C

D

Feit of mening? TikTok is een van de populairste apps onder jongeren.

A

feit

B

mening

C

D

Feit of mening? Een auto is handiger dan een fiets.

A

feit

B

mening

C

D

Feit of mening? Een auto is handiger dan een fiets.

A

feit

B

mening

C

D

Tekstverbanden

Woorden, zinnen en alinea's hebben met elkaar te maken. 

Ze hebben verband met elkaar.

Er zijn verschillende tekstverbanden:

- opsomming

- tegenstelling

- conclusie

- voorbeeld of uitleg

- tijdaangevend

- reden of verklaring

- oorzaak-gevolg

- doel - middel

- samenvatting

- vergelijking 

- voorwaarde

signaalwoorden

Signaalwoorden zijn woorden die een tekst begrijpelijker maken.

Met deze woorden leg je verbanden tussen zinnen en alinea’s. 

Ze geven de lezer een ‘signaal’

Welke signaalwoorden ken je nog? Schrijf er zoveel mogelijk op.

Tekstverband opsomming

Je geeft een opsomming: je noemt verschillende dingen achter elkaar op.

Voorbeeld:

Mourat houdt van voetbal en games. Ook gaat hij graag uit.  

Je kan de opsomming herkennen aan het signaalwoord.

Welk signaalwoord geeft een opsomming aan? In de kantine kun je broodjes kopen en iets te drinken nemen.

Welk signaalwoord geeft een opsomming aan? Ook doen veel leerlingen na schooltijd mee aan sportactiviteiten.

Welk signaalwoord geeft een opsomming aan? We hebben nog drie hoofdstukken te leren voor de toets.

Welk signaalwoord geeft een opsomming aan? Bovendien organiseert de school elk jaar een groot muziekfestival.

Tekstverband tegenstelling

Je geeft een tegenstelling aan.

Voorbeeld:

Vorig jaar scoorde Timo bijna nooit, maar nu maakt hij elke wedstrijd een doelpunt. 

Je kan de tegenstelling herkennen aan het signaalwoord.

Welk signaalwoord geeft een tegenstelling aan? Ik wilde naar het schoolfeest gaan, maar ik voelde me niet zo lekker.

Welk signaalwoord geeft een tegenstelling aan? Het regende hard, toch gingen we buiten gymmen.

Welk signaalwoord geeft een tegenstelling aan? Terwijl mijn vrienden op vakantie waren, moest ik werken.

Welk signaalwoord geeft een tegenstelling aan? Ook al had hij weinig geleerd, hij haalde een voldoende.

Tekstverband conclusie

Je geeft een conclusie.

Voorbeeld:

Ik ben altijd heel zuinig omgegaan met mijn fiets, dus hij ziet er nog heel goed uit. 

Je kan de conclusie herkennen aan het signaalwoord.

Welk signaalwoord geeft een conclusie aan? Ze heeft hard geoefend, dus ze zal vast slagen voor het examen

Welk signaalwoord geeft een conclusie aan? Hieruit volgt dat we beter eerder kunnen beginnen met leren.

Welk signaalwoord geeft een conclusie aan? Hij was goed voorbereid en heeft dan ook een hoog cijfer gehaald.

Welk signaalwoord geeft een conclusie aan? Concluderend kunnen we zeggen dat samenwerken de beste resultaten oplevert.

Leesstrategieën

Een strategie is hoe je iets aanpakt. Leesstrategieën helpen je bij het lezen van een tekst. Je leesstrategie hangt af van je doel.

Voor het lezen: 1. Voorspellen

Tijdens het lezen: 2. Ophelderen - 3. Vragen stellen

Na het lezen: 4. Samenvatten  - 5. Terugkijken