Thema 9 DNA B6 DNA technieken

DNA-technieken

1 / 33
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 33 slides, with interactive quiz and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

DNA-technieken

This item has no instructions

Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

This item has no instructions

Startopdracht

This item has no instructions

Startopdracht

This item has no instructions

Startopdracht

A

This item has no instructions

DNA

Oriëntatie

9.1 DNA
9.2 DNA-replicatie
9.3 Eiwitsynthese
9.4 Genexpressie
9.5 Mutaties
9.6 DNA-technieken

This item has no instructions

Leerdoelen 9.6

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

This item has no instructions

Sequencen

  • DNA-analyse methode --> genoom in kaart brengen


  • Bepalen van de volgorde van de nucleotiden


PCR (polymerase chain reaction) --> stukje DNA in een machine kopiëren. 


This item has no instructions

DNA-analyse

Onderzoek:

  • Verwantschap

  • Risico ontwikkeling op/mogelijk voorkomen van bepaalde geestelijke/lichamelijke ziektes

  • DNA-profiel misdrijven

Omdat DNA muteert met een 'constante' snelheid kan gekeken worden naar verwantschap.--> hoe meer verschil, hoe langer geleden. 

PCR (polymerase chain reaction) = kunstmatige DNA replicatie

doel: DNA

vermeerderen 

This item has no instructions

PCR (kunstmatige DNA replicatie)

  • DNA verhit, DNA strengen gaan uit elkaar (denaturatie)

  • Primers hechten zich aan DNA strengen

  • DNA-polymerase gaat vanaf primer op 3'-uiteinde keten verlengen

  • Twee dubbele strengen ontstaan

This item has no instructions

(Corona) PCR-test

This item has no instructions

-techniek waarmee je DNA fragmenten op grootte kunt scheiden.

This item has no instructions

Klassieke biotechnologie 

Gebruik van traditionele technieken

  • gist (schimmel) voor brood, bier, wijn

  • bacteriën voor kaas, yoghurt 


Kunstmatige selectie: veredeling

* kruisen van organismen met gunstige eigenschappen

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Moderne biotechnologie

- Klonen (vanaf 1980 'Dolly')

- Genetische manipulatie

    > Recombinant DNA-techniek

        Zalm (groei), Muis (oor)

    > Organen kweken 

        aap met varkenshart, kweekvlees

    > Gentherapie

        CRISPR-CAS9


Voor- en nadelen?

This item has no instructions

waarom zou je een organisme genetisch willen aanpassen?

This item has no instructions

This item has no instructions

Genetische modificatie




  • = Eigenschappen van organismen wijzigen.

  • Recombinant-DNA-techniek = nieuwe erfelijke informatie aanbrengen in het DNA van een ander organisme.

  • Het maken van een transgeen organisme: gen van een organisme van een andere soort inbrengen.

  • GGO = genetisch gemodificeerd organisme

This item has no instructions

Recombinant DNA-techniek

Bacteriën die een recombinant-DNA-plasmide opnemen, gaan delen en specifieke eiwitten maken zoals insuline.


Doordat bacteriën zich daarna gaan delen ontstaan er nakomelingen met recombinant-DNA-plasmiden. 

BiNaS 71m1

This item has no instructions

This item has no instructions


This item has no instructions

Genetische modificatie

met virussen

Virussen gebruiken 

altijd gastheercellen 

voor de voortplanting.


Het enzym dat virussen 

gebruiken voor het 

synthetiseren van DNA uit 

hun RNA gebruiken 

mensen voor genetische modificatie.

This item has no instructions

This item has no instructions

Genetische modificatie met virussen

 1. mRNA uit het cytoplasma van eukaryoten wordt geïsoleerd uit cellen die het gewenste eiwit maken.

2. M.b.v. het virusenzym wordt uit mRNA enkelstrengs DNA gevormd.

3. M.b.v. DNA-polymerase wordt een dubbele DNA streng gemaakt = copy DNA (cDNA) --> bevat alleen het gewenste gen. 

4. cDNA wordt ingebracht in een bacterie of virus. 

5. Replicatie (virus moet wel eerst worden ingebouwd in een gastheercel)

This item has no instructions

Genetische modificatie Nadelen

Doordat genetische modificatie zo’n jonge wetenschap is, is er weinig bekend over lange termijn effecten.

  • Gevolgen voor biodiversiteit?

  • Risico op pandemie groter? 

  • Er kan iets mis zijn met de techniek, is het onomkeerbaar? 

  • Gaat men dodelijke virussen kweken en inzetten bij oorlog? 

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

Leerdoelen 9.6

  • Je kunt uitleggen hoe DNA-analyse werkt en de toepassingen daarvan beschrijven.

  • Je kunt verschillende DNA-technieken en toepassingen van biotechnologie beschrijven. 

This item has no instructions

Aan de slag


Lezen 9.6

Maken Online Opdr 51 t/m 55

M Schrift Opdr 56 t/m 58

+ begrippenlijst maken

en Samenhang 

opdracht 1 en 2






Herhalen en/of extra oefenen


Playlist video's DNA 

Biologiepagina.nl



This item has no instructions