2526 Les 20 - Invalshoek: kunst en wetenschap

• New lesson editor
• Kunst algemeen
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Invalshoek om naar kunst te kijken: kunst en wetenschap/ uitvindingen/

technologie H2/H8/H9

Denk goed na - wat is volgens jou een baanbrekende uitvinding in de kunstgeschiedenis?

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je uitleggen hoe belangrijke uitvindingen nieuwe mogelijkheden brachten voor kunstdisciplines zoals schilderkunst, muziek, film en meer.

We gaan vooral in op de Middeleeuwen, Modernen en Massacultuur (vanwege SE2).

Invalshoek: kunst en wetenschap/technologie

Notenbalk - Guido van Arezzo (Italië, ca. 991–1033)

Vóór Guido werden gezangen genoteerd met neumen, die wel de richting van de melodie aangaven, maar niet de exacte intervallen.

Guido introduceerde de vierlijnige notenbalk, waardoor men de exacte afstand tussen tonen kon zien.

Door de nieuwe notatie konden de zangers preciezer zien welke noot ze moesten zingen, wat de meerstemmigheid bevorderde. Ook konden gezangen beter worden verspreid. Meerstemmigheid kreeg een boost.

Guido van Arezzo, Benedictijnse monnik in Italie, zag de moeilijkheden die zangers hadden met het onthouden van toonhoogten in de gregoriaanse gezangen. Hij ontwierp zijn eigen notenbalk.

Camera obscura (ca. 1500)

De camera obscura maakte het mogelijk om de werkelijkheid nauwkeurig af te tekenen.

Dit leidde tot meer realisme in schilderkunst en tekenkunst.

Kunstenaars zoals Vermeer en Caravaggio gebruikten de camera obscura om het geprojecteerde, omgekeerde beeld over te trekken, wat resulteerde in nauwkeurige composities en correct perspectief.

Boekdrukkunst (ca. 1450)

Met de boekdrukkunst konden kunst, bladmuziek en theaterstukken snel worden verspreid.

Kennis en kunst werd voor veel meer mensen toegankelijk.

Perspectief (ontwikkeld ca. 1420)

Perspectief bracht schilders de illusie van diepte: landschappen en architectuur werden ruimtelijker en levensechter.

Gaslicht (ca. 1820)

Gaslicht bracht theaters en danszalen tot leven.

Kunstenaars konden expressiever werken door nieuw licht en sfeer.

Bedenk zelf een effect dat een maker nu kon inzetten, dat eerst niet bestond.

Tubes verf (ca. 1841)

Verf in tubes maakte het mogelijk om buiten te schilderen ('en plein air').

Dit inspireerde impressionisten en vernieuwde de schilderkunst.

Hydraulica (ca. 1900)

Hydraulica zorgt voor bewegende decors in theater en opera. Dit gaf regisseurs meer vrijheid en maakte spectaculaire effecten mogelijk.

Leonardo da Vinci schreef al over hydraulica.

Internet (vanaf ca. 1990)

Het internet verbindt kunstenaars wereldwijd.

Nieuwe stromingen en samenwerkingen ontstonden, en kunst is toegankelijker dan ooit.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.