Complicaties bij zwangerschap

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 3

Complicaties bij bevalling

Roosmarijn en Linde

Lesdoelen

• Je kunt uitleggen welke complicaties er kunnen optreden tijdens een bevalling

• Je kunt verschillende medische ingrepen benoemen en toelichten

Afwijkende liggingen

Normale ligging

De baby ligt met het hoofdje naar benenden

• Ideale manier om te bevallen

Stuitligging

Billen of voeten liggen naar beneden.

• onvolkomen stuit

• volkomen stuit

• voetligging

Risico's:

• moeilijke vaginale bevalling

• zuurstoftekort voor de baby

Behandeling:

• uitwendige draaiing rond 36/37 weken

• keizersnede
  

Dwarsligging

Baby ligt horizontaal in de baarmoeder

Risico's:

• vaginale bevalling niet mogelijk

• navelstreng prolaps

Behandeling:

• poging tot uitwendige draaiing

• geplande keizersnee

Schuine ligging

Baby ligt diagonaal tussen hoofd en dwarsligging in

• kan zich ontwikkelen tot een hoofd of een dwarsligging

Behandeling:

• spontaan draaien bij 36 weken

• uitwendige draaiing

• keizersnede

Oorzaken van afwijkende liggingen

• meerling zwangerschap

• te veel vruchtwater

• te weinig vruchtwater

• afwijkingen van de baarmoeder

• placenta praevia (placenta ligt voor de baarmoedermond)

• aangeboren afwijkingen van de baby

• slappe buikwand (door eerdere zwangerschappen)

• tumoren

Fluxus postpartum

Wat is dat?

Overmatig bloedverlies

bloedverlies --> 500ml binnen 24 uur na een vaginale bevalling

bloedverlies --> 1000ml tijdens een keizersnede

Ernstige fluxus postpartum

bloedverlies --> 1000ml ongeacht de soort bevalling

• met tekenen van een shock

Oorzaken

Tonus

• de baarmoeder trekt niet goed samen

Tissue

• stukjes placenta blijven achter in de baarmoeder

Trauma

• scheuren in de vagina

• uterusruptuur

Thrombine

• Aangeboren stollingsafwijkingen

Symptomen

• overmatig vaginale bloeding

• slappe baarmoeder

• versnelde hartslag, lage bloeddruk

• koude rillingen, bleekheid en duizeligheid

• shockverschijnselen bij ernstig bloedverlies

Behandeling

• baarmoedermassage

• blaas legen

• curettage (verwijderen van weefsel uit de baarmoeder)

later:

• hechten van scheuren

• toediening van bloedproducten

Inleiden van de bevalling

Wat is inleiden?

De bevalling wordt kunstmatig op gang gebracht

• medicijnen

• andere hulpmiddelen

Wanneer wordt je ingeleid?

• overtijd (>41-42 weken)

• gebroken vliezen zonder weeën

• groeivertraging van de baby

• zwangerschapsvergiftiging

• diabetes bij de moeder

• medisch advies

Hoe wordt een bevalling ingeleid?

• prostaglandinegel/tablet/ ballonkatheter

• breken van de vliezen

• oxytocine-infuus

Methode

• maakt de baarmoedermond zacht en wekt weeën op

• bevordert het vrijkomen van natuurlijke prostaglandines

• hormoon dat weeën opwekt of versterkt

Werking

Keizersnede

Wat is een keizersnede?

een keizersnede is een operatieve bevalling waarbij de baby via een snede in de buikwand en baarmoeder geboren wordt.

Soorten keizersnede

Spoedkeizersnede

Geplande keizersnede

tijdens de bevalling beslist

vooraf ingepland

Redenen voor een keizersnede

• stuitligging

• placenta praevia

• vastgelopen bevalling

• foetale nood

• meerlingszwangerschap

Complicaties keizersnede

• ademhalingsproblemen

• soms kleine verwondingen

Voor de moeder

• infectie of wondproblemen

• bloedverlies

• nabloeding

• trombose

• problemen bij latere zwangerschappen

Voor het kind

Verloop van de keizersnede

1. de moeder krijgt een ruggenprik

2. er wordt een horizontale snede gemaakt net boven het schaambeen

3. de buikwand en de baarmoeder worden geopend

4. de baby wordt geboren en gecontroleerd

5. de placenta wordt verwijderd

6. baarmoeder en buikwand worden in lagen gesloten

Herstel na een keizersnede

• ziekenhuisverblijf: meestal 2-3 dagen

• beperkte mobiliteit eerste dagen

• wondverzorging belangrijk

• niet zwaar tillen eerste 6 weken

• emotionele verwerking

vroeg en laat geboorte

Wat is het?

Vroeg geboorte

Bevalling voor de 37 weken

• extreem prematuur: <28 weken

• ernstig prematuur: 28-31 weken

• matig prematuur: 32-36 weken

Laat geboorte

Bevalling na 42 weken

• 41 weken overtijd

Oorzaken

• onbekend (in de meeste gevallen)

• verstoorde hormonale signalen

• erfelijke aanleg

• vals berekende uitrekendatum

Vroeg geboorte

• infecties

• te vroeg weeën activiteiten

• te veel of te weinig vruchtwater

• meerlingszwangerschap

• slecht functionerende placenta

• lekkende vliezen

• stress, ondervoeding, roken en hoge bloeddruk

Laat geboorte

Risico's

Laat geboorte

• ademhalingsproblemen

• lage lichaamstemperatuur

• problemen met drinken

• infectiegevoeligheid

• hersenbloeding of darmproblemen

• placenta werkt mogelijk minder

• verminderde hoeveelheid vruchtwater

• groter kind

Vroeg geboorte

zorg bij vroeggeboorte

• opname op NICU of couveuseafdeling

• ademhalingsondersteuning

• warmte via coeveuse of verwarmd bed

• sondevoeding of infuus

• huid op huid contact met de ouders

Niet vorderende uitdrijving en niet vorderende ontsluiting

Normale bevalling in stappen

1. ontsluitingsfase - baarmoedermond gaat van 0 naar 10cm open

2. uitdrijvingsfase - baby daalt in en wordt geboren

3. nageboorte - placenta komt los en wordt geboren

Niet vorderende ontsluiting

de ontsluiting vordert langzaam of helemaal niet (normaal 1cm per uur)

oorzaken:

• weeën

• kind

• psychisch

• medisch

Signalen

• geen of trage vooruitgang in ontsluiting

• zwakke weeën

beleid:

• pijnstilling

• observeren

• houding veranderen

• breken van de vliezen

• het stimuleren van de weeën

Niet vorderende uitdrijving

De moeder is volledig ontsloten en mag gaan persen, maar het kind komt niet verder naar buiten (normaal duurt het persen 1 tot 2 uur)

oorzaken:

• baby ligt scheef

• moeite met persen

• grote baby

• weinig effectieve weeën

• epiduraal die persdrang onderdrukt

Gevolgen

• foetale nood (te weinig zuurstof)

• vermoeidheid/uitputting van de moeder

• langdurige druk op het perineum --> kans op uitscheuren

beleid:

• observeren, de kracht van persen

• houding veranderen

• evt: vacuümextractie of verlostang

Schouderdystocie

• het voorste schoudertje blijft hangen

• baby kan niet verder geboren worden (zuurstof te kort)

Hoe ontstaat het?

Wat is het?

• schouders blijven hangen achter het schaambeen

Complicaties

• groot kind

• diabetes bij de moeder

• langdurige uitdrijvingsfase

• eerdere schouderdystocie

• obesitas bij de moeder

• kan ook optreden zonder risicofactoren

voor de baby:

• zuurstoftekort

• zenuwbeschadiging in de schouder

• gebroken sleutelbeen of bovenarm

• ademhalingsproblemen

voor de moeder:

• scheuren van het perineum

• postpartum bloeding

• psychisch trauma

Risicofactoren

Behandeling

• McRoberts manoeuvre (benen van de moeder hoog optrekken)

• interne rotatie

• verleggen van de schouders

• sleutelbeen breken

Tweeling

Soorten tweelingen

twee-eiig tweeling: ontstaat uit 2 verschillende eicellen -> elk kind heeft zijn eigen placenta en vruchtzak

een-eiig tweeling: ontstaat uit 1 eicel -> afhankelijk van moment van splitsing 1 of 2 placenta of vruchtzak

bij een gedeelde placenta of vruchtzak meer risico

zwangerschap duurt bijna nooit langer dan 38 weken

Verloop van de bevalling

Meestal beleid

1. eerste baby ligt met het hoofd naar beneden, tweede ook

2. eerste baby hoofdligging, tweede baby stuitligging

3. eerste baby in stuit of dwars

Situatie

1. vaginale bevalling mogelijk

2. soms nog vaginale bevalling, met hulp

3. keizersnede

Bij een vaginale bevalling

1. baby A: wordt geboren zoals bij een normale bevalling

2. baby B: wordt nauwlettend gevolgd

• CTG-controle

• soms een echo (ligging)

• als nodig, worden de vriezen gebroken

• binnen 30 minuten

• versie, vacuüm of spoedkeizersnede

Risico's

voor de moeder

• vroeggeboorte

• lager geboortegewicht

• ademhalingsproblemen

• navelstrengprobleem

• heftigere en langere bevalling

• meer bloedverlies (postpartum bloeding)

• hogere kans op keizersnede

voor de baby's

Reanimatie

Wanneer is een reanimatie nodig?

Wanneer de baby niet gaat huilen of ademhalen.

Stappen bij een reanimatie

1. warmte en houding

2. beoordelen

3. beademing

4. hartmassage

5. medicatie en intubatie

Wat is een kenmerk van een ernstig fluxus postpartum?

A

gebrek aan weeën

B

gebroken vliezen

C

bloedverlies >1000ml

D

te snelle hartslag van de baby

Waarom wordt een bevalling vaak ingeleid bij 42 weken?

A

omdat het kind dan te klein is

B

omdat de placenta minder goed werkt

C

omdat de vliezen dan meestal gebroken zijn

Wat is een rede voor een geplande keizersnede?

A

langdurige uitdrijvingsfase

B

foetale nood

C

placenta praevia

D

weeën blijven weg

Wat is een normale termijn voor een geplande tweelingbevalling?

A

39-41 weken

B

36-38 weken

C

34-35 weken