Kopie van Hoofdstuk 2 Mavo.pptx

Hoofdstuk 2: Stoffen

Bron: https://radiancechemicals.com/

1 / 57
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 57 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Hoofdstuk 2: Stoffen

Bron: https://radiancechemicals.com/

Hoofdstuk 2.1

Stoffen en materialen

In deze les

  • Leer je over stofeigenschappen.

  • Leer je stoffen herkennen aan stofeigenschappen.

  • Kun je het beste materiaal kiezen om er een voorwerp van te kunnen maken.

Stoffen

  • Alles wat massa of volume heeft is een stof

  • Er bestaan heel veel verschillende stoffen

  • Je kunt stoffen herkennen aan hun stofeigenschappen
    Deze schroeven zijn van ijzer, ijzer is magnetiseerbaar

Stofeigenschappen

Eigenschappen waaraan je stoffen kunt herkennen bijvoorbeeld:

  • Geur

  • Kleur

  • Smaak

  • Brandbaarheid

  • Fase = toestand (vast, gas of vloeibaar) bij kamertemperatuur

  • Maar let op: Ruiken of proeven van een stof kan gevaarlijk zijn! daarom doen we dit NIET!!!

Stofeigenschappen

  • Stofeigenschappen veranderen niet:

Als je meer of minder van de stof neemt, of de stof in een andere vorm giet, of afkoelt of opwarmt.

  • Stoom bestaat nog steeds uit waterdeeltjes maar die hebben alleen tijdelijk een andere temperatuur.

Stoom = Warme wolk (dus kleine druppels water)

Soms kunnen stoffen gevaarlijk zijn als:

  • Je de stof inademt,

  • Je de stof inslikt,

  • Je de stof op je huid, kleren of in je ogen krijgt,

  • Je er met vuur bij komt,

  • Je de stof met een andere stof mengt.

Gevarensymbool=veiligheidspictogram

Materialen

Materialen zijn stoffen waarvan je voorwerpen kunt maken.

  • Je kiest hiervoor het materiaal waarvan de stofeigenschappen passen bij het gebruik van een voorwerp.

Oefeningen

  • Pagina 73 en 74 ( 1t/m 6 was al hw voor vandaag) dus verder met

  • Vragen 7 t/m 10,12, 16,17

  • 10 min

In deze les

mondeling overhoren: 5-10 min

  • Wat is een kunststof? Wat zijn belangrijke algemene materiaaleigenschappen?

  • Hoe kun je een thermoplast en een thermoharder herkennen aan stofeigenschappen?

  • Wat is een legering?

Nauwkeurig antwoord geven-> bespreken (+verbeteren en aanvullen) van 2.1 opg 6 en 7, 9 mist = vloeibaar, waterdamp = gas, 10 (de smaak is niet goed genoeg) 5-10 min

Ga je zelfstandig starten met 2.3 lezen en daarna maken Pagina 99 en verder met Vragen 1 t/m 15 10 min (volgende les hw controle!)

  • Leer je wat een zuivere stof is.

  • Leer je het deeltjesmodel.

  • Leer je het verschil tussen moleculen en atomen.

Kunststoffen

  • licht,

  • sterk,

  • geleiden geen elektriciteit,

  • roesten niet,

  • worden nauwelijks aangetast door stoffen in de omgeving

  • rotten niet en hebben heel weinig onderhoud nodig.

  • In veel gevallen is kunststof net zo sterk als metaal maar veel lichter.

materialen die gemaakt worden uit aardolie. Ze zijn:

Thermoplasten

Zijn kunststoffen die:

  • zacht worden als je ze verwarmt

  • vloeibaar in een andere vorm gegoten kunnen worden

  • weer hard worden als het afkoelt

Thermoharders

Zijn kunststoffen die:

  • hard blijven als je ze verwarmt

  • daarom direct in de juiste vorm gegoten moeten worden

  • b.v. handvat van een pan of duplo

Metalen

Maak je uit metaalerts

  • alle metalen hebben metaalglans

  • alle metalen geleiden goed elektriciteit

  • alle metalen geleiden goed de warmte

Een mengsel van metalen noem je een legering

  • legeringen maak je om als je nog betere stofeigenschappen wilt krijgen

Hoofdstuk 2.3

Deeltjes

Zuivere stof

  • Alle stoffen bestaan uit kleine deeltjes: Moleculen

  • Stoffen die uit 1 soort deeltjes/moleculen bestaan zijn zuivere stoffen

  • Een mengsel (b.v kraanwater, zeewater, melk of jus d’orange ) bestaat uit 2 of meer verschillende soorten stoffen en dus ook uit meerdere soorten deeltjes/moleculen








  • Dat stoffen uit deeltjes bestaan heet: het Deeltjesmodel

watermolecuul

Kenmerken van het deeltjesmodel zijn:

  • Alle stoffen bestaan uit kleine deeltjes,

    • Elke stof heeft zijn eigen soort deeltjes,

    • Verschillende soorten deeltjes zorgen voor andere stofeigenschappen,

    • Er zijn miljoenen soorten stoffen, dus ook miljoenen verschillende soorten deeltjes.

Welke deeltjes zijn er?

  • Suiker bestaat uit suikerdeeltjes of suikermoleculen.

  • Moleculen zijn opgebouwd uit nog kleinere deeltjes die we atomen noemen.

  • Atomen zijn de bouwstenen van alle stoffen, daarvan zijn er 118

  • Er zijn miljoenen stoffen en ze hebben allemaal hun eigen opbouw van atomen.

HUISWERK

  • Pagina 101 en 103

  • Vragen 1 t/m 15

Weet je de volgende dingen:

  • Weet je wat een zuivere stof is?

  • Kun je het deeltjesmodel?

  • Weet je het verschil tussen moleculen en atomen?

In deze les

  • Herhaling: Verschil tussen moleculen en atomen.

  • De namen en afkortingen van atoomsoorten die je uit je hoofd moet leren

  • Bespreken hw 2.1 en 2.3 moeilijke opdrachten

  • Start 2.2: eerst zelfstandig daarna uitleg

Verschil moleculen en atomen

  • Alcohol bestaat uit alcoholmoleculen, alle alcoholmoleculen hebben allemaal dezelfde stofeigenschappen als de stof alcohol (b.v. een kookpunt van 78oC, en brandbaarheid)

  • Alcoholmoleculen zijn opgebouwd uit 3 verschillende atoomsoorten : waterstofatomen, zuurstofatomen en koolstofatomen.

  • De stof zuurstof (O2)heeft een kookpunt van -138oC, de stof waterstof (H2) een kookpunt van -253oC en de stof koolstof (C) heeft een kookpunt van maar liefst 4554oC

  • Heb je hier nog moeite mee? Bekijk de video via de link rechtsonder nog eens.

Leren namen en afkorting van deze atomen!

  • Bladzijde 100, bron 4.

    • Koolstof C (van het Engelse Carbon)

    • Stikstof N (van het Engelse Nitrogen)

    • waterstof H (van het Engelse Hydrogen)

    • zuurstof O (van het Engelse Oxygen)

    • chloor Cl (van het Engelse Chlorine)

    • aluminium Al

    • ijzer Fe (uit het Latijn Ferrum)

    • natrium Na

    • koper Cu (uit het Latijn Cuprum)

    • goud Au (uit het Latijn Aurum)

  • Van de 118 elementen hoef je alleen deze te leren.

Hoofdstuk 2.2

mengsels

In deze les

  • Leer je verschillende vormen mengsels en hun eigenschappen.

Mengsels

  • Alle stoffen bestaan uit kleine deeltjes: Moleculen

  • Als een stof uit 1 soort molecuul bestaat is het een zuivere stof.

  • Een mengsel bestaat uit 2 (of meer) verschillende soorten stoffen.

Mengen alle stoffen?

  • Mengsels van vloeistoffen die goed mengen met andere stoffen zijn altijd helder(=doorzichtig)

  • Je noemt zo’n helder vloeistofmengsel een oplossing

  • Een oplossing kan gekleurd zijn (b.v thee, koffie ) of kleurloos (b.v kraanwater)

  • Een oplossing bestaat altijd uit een vloeistof gemengd met:

- een vaste stof (b.v. suiker of zout),
- een andere vloeistof (b.v. alcohol,)
- of met een gas (b.v. koolzuurgas in frisdrank)

Oplossingen: goed gemengd

Mengen alle stoffen?

  • Sommige vloeistoffen mengen niet met elkaar, zoals water en olie.

  • Probeer je ze te mengen dan krijg je belletjes van de ene vloeistof in de andere vloeistof en dan noem je dat een emulsie

  • Een emulsie is troebel en heeft altijd kleur.

  • Zolang de 2 vloeistoffen samen er troebel uitzien, noem je het een Emulsie.

  • Na een tijdje zal de olie echter weer op het water drijven en zijn de stoffen weer gescheiden.

  • Om een emulsie gemengd te houden kun je een Emulgator toevoegen (zeep in cosmetica of eiwit in voedingsmiddelen)

  • bekende emulsies: melk, mayonaise, pindakaas maar ook conditioner of handzeep

Emulsie: niet mengbaar tenzij… (demo)

Dus: kenmerken van verschillende vloeistofmengsels

Oefeningen

  • Vragen 1 t/m 3

  • Vragen 6 t/m 11

Weet je de volgende dingen?

  • Leer je verschillende vormen mengsels en hun eigenschappen.

Hw: Goed leren par 2.1, 2.3 en van 2.2 blz 83 t/m 85 (mondeling overhoren)

en (af)maken van 2.2:
Vragen 1 t/m 3
Vragen 6 t/m 11
Vragen 15 en 16


In deze les

  • Leer je wanneer een oplossing zuur, basisch of neutraal is.

  • Leer je de pH van oplossingen meten.

Welke mengsels zijn zuur?

  • Frisdrank wordt zuur door de toevoeging van Koolzuur en andere zure stoffen.

  • Hoe zuur een stof is noem je de zuurgraad.

  • Zuurgraad heet ook wel pH waarde.

Welke mengsels zijn zuur?

  • Zure oplossingen hebben een pH kleiner dan 7 (pH 0= het zuurst)

  • Basische (= zeepachtige)oplossingen hebben een pH groter dan 7 (pH 14 is het meest basisch).

  • Neutrale oplossingen hebben een pH 7.

Hoe meet je pH?

Indicator

  • Een indicator veranderd van kleur als hij in contact komt met een bepaalde stof die je wilt aantonen (= bewijzen).

  • Er zijn verschillende indicatoren om bijvoorbeeld alcohol, koolzuurgas, drugs, zwangerschapshormoon, suikerziekte enz. aantonen.

  • Rodekoolsap is blauw-paars van kleur maar wordt roze/rood in contact met een zuur en blauw/groen of geel bij een basische stof.

  • Rodekoolsap is dus een pH indicator waarmee je kunt zien of een stof zuur of basisch is, maar niet exact hoe zuur of basisch.

Hoe meet je de pH van een oplossing?

pH-papier

  • Breng een druppel van de oplossing met een roerstaafje aan op het pH-papier

  • Het pH papier verandert dan van kleur.

  • Lees met de bijbehorende controlestrook af welke zuurgraad hoort bij deze kleur.

  • Met pH-papier kan je iets nauwkeuriger zien hoe zuur of basisch een stof is.

Oefeningen

  • Vragen 17 t/m 22 (22 ook!!)

Weet je de volgende dingen?

  • Leer je wanneer een oplossing zuur, basisch of neutraal is.

  • Leer je de pH van oplossingen meten.

HW:

  • leren par 2.3, afmaken vragen 17 t/m 22 (22 ook!!)

  • lezen par 2.4 en maken Pagina 112 t/m 115 Vragen 1 t/m 6

Noteer nu alvast in je agenda: toets hst 2 op 2 december

Hoofdstuk 2.2

Practicum

Practicum pH-meten

pH-papier

  • Pagina 81

  • BLIJF OVERAL VANAF en luister naar de aanwijzingen!

  • Stoffen niet mengen!

  • Pas goed op dat er niets in je ogen komt!

  • pH-papier kan afgeven, dat kan gewoon schoongemaakt worden.

  • Als er iets mis gaat: blijf er vanaf en de docent ruimt het op.

Hoofdstuk 2

Rekenen met verhoudingen

Verhoudingstabel

Op een pak cakemix staat geschreven:

380g cakemix,

4 eieren

140g boter

50mL melk

Hoeveel boter heb ik nodig als ik maar 3 eieren heb?

Verhoudingstabel

vijf stappen:

  1. Wat is gegeven?

  2. Wat wordt gevraagd?

  3. Verhoudingstabel

  4. Berekening

  5. Antwoord

Verhoudingstabel

Op een pak cakemix staat geschreven:

380g cakemix,

4 eieren

140g boter

50ml melk

Hoeveel ingrediënten heb ik nodig als ik 6 eieren heb?

  1. Wat is gegeven?

  2. Wat wordt gevraagd?

  3. Verhoudingstabel

  4. Berekening

  5. Antwoord

Oefeningen

  • Pagina 123

  • Vraag 2

  • Deze kijken we samen even na.

  • Pagina’s 124 en 125

  • Vragen 4 t/m 7

  • Bij 4a: 0,5cL moet zijn 50cL!

  • Huiswerk!

Hoofdstuk 2.4

Afval

Bron: https://media.tenor.com/

In deze les

  • Leer je hoe je afval scheidt.

  • Leer je hoe je de hoeveelheid afval kunt verminderen.

  • Leer je hoe je van afvalwater weer schoon water maakt.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Gemiddeld produceert een Nederlander 480 kg afval, per jaar.

  • Veel afval wordt gescheiden ingezameld, wat er daarna mee gebeurd is afhankelijk van het soort afval.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Plastic, metalen en drinkpakken (pmd) wordt samen ingezameld, maar daarna weer gescheiden zodat

  • Glas en papier wordt apart ingezameld.

  • Al deze materialen worden gebruikt als grondstof voor nieuwe producten.

  • Dat heet recycling.

  • Het doel is om zoveel mogelijk te recyclen. Zo hoeven er geen nieuwe grondstoffen uit de natuur onttrokken te worden.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Groente-, fruit- en tuinafval (GFT) wordt op een andere manier hergebruikt.

  • Dit afval is biologisch afbreekbaar en wordt verwerkt tot compost.

  • Hierbij kan ook biogas gewonnen worden.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Kleding, meubels en apparaten zijn vaak niet defect of stuk en kunnen heel goed nog een keer gebruikt worden.

  • Soms kunnen ze pas gebruikt worden na een reparatie.

  • Dit heet hergebruik.

  • Glazen flesjes worden ook hergebruikt.

  • Zo worden glazen bierflesjes tot wel 20 keer hergebruikt worden.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Klein chemisch afval (KCA) is huishoudelijk afval dat stoffen bevat die giftig en/of slecht voor het milieu zijn

  • Hiervan wordt een deel gerecycled maar ook een deel verbrand.

Wat gebeurt er met ons afval

  • Wat er nog overblijft heet restafval.

  • Nadat metalen hier uit zijn gehaald met een grote magneet wordt dit verbrand in een verbrandingsoven.

  • Het ijzer wordt bijvoorbeeld gerecycled en gebruikt als nieuw grondstof.

  • Rook uit de oven wordt gefilterd van giftige stoffen, roet en stof.

  • Uit de warmte kan elektriciteit worden gewonnen.

  • Het as wat overblijft wordt gebruikt bij het aanleggen van nieuwe wegen.

Wat gebeurt er met ons afval

Hoe verklein je de afvalberg

  • Door het scheiden van afval, hergebruik en recycling ontstaat er minder restafval.

  • Hierdoor bespaar je grondstoffen die nodig zijn voor het produceren van nieuwe producten.

  • Ook bespaar je hiermee energie: Om nieuw aluminium te produceren is twintig keer meer energie nodig als voor het omsmelten van oud aluminium.

Zijn er nog andere soorten afval?

  • Wat door het toilet of gootsteen wordt gespoelt komt via het riool terecht bij een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI).

  • Micro Organismen verteren het rioolwater breken het af.

  • Uiteindelijk blijven onverteerbare, niet-afbreekbare stoffen over. Deze zinken uiteindelijk naar de bodem.

  • Het water wat overblijft is schoon en kan geloosd worden bij het oppervlaktewater.

  • Alle stoffen die overblijven worden gestort of verbrand

Zijn er nog andere soorten afval?

Huiswerk!

  • Pagina 112 t/m 115

  • Vragen 1 t/m 14

  • Voor vraag 11: 1% is 3.6 graden op je geodriehoek

Fase van stoffen

GAS

VLOEIBAAR

VAST

Stollen

Condenseren

Sublimeren

Rijpen

Smelten

Verdampen

Fase van water.

  • Gas -> Waterdamp

  • Vloeibaar -> Water

  • Vast -> ijs