De Tweede Wereldoorlog

• Geschiedenis
• Basisschool
• Groep 7,8

Introduction

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat er een einde komt aan de Tweede Wereldoorlog. Ook Nederland wordt op 5 mei 1945 bevrijd na vijf verschrikkelijke jaren oorlog. Wie begon deze oorlog eigenlijk? En waarom? En hoe reageerden de mensen in Nederland?

.

De Tweede Wereldoorlog

Les  1

Hoe het allemaal begon

Wereldoriëntatie

Na deze les:

• weet ik hoe de periode er na WOI uitzag en hoe het kon gebeuren dat er zo snel opnieuw een wereldoorlog ontstond.
  
• weet ik wie Hitler is en welke rol hij heeft gespeeld voor en tijdens WOII.
• weet ik meer over belangrijke gebeurtenissen die plaats hebben gevonden tijdens WOII en hoe deze met elkaar in verhouding staan (oorzaak-gevolg).

Dit ga je leren

Woordenschat en Taal

Na deze les:

• begrijp ik belangrijke woorden die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben. 

Napraten

Na de les:

• De beelden die we zien in de les zijn echt en de gebeurtenissen hebben echt plaats gevonden. Daarom praten we na over wat we hebben gezien en gehoord.

Lesdoelen

Bespreek de lesdoelen met uw leerlingen.

Wat weet jij al over WOII...?

Met 

elkaar in 

Gesprek

Eigen leervraag

Wat wil jij graag weten of leren over ...

De Tweede Wereldoorlog?

Schrijf je leervragen op...

Een goede vraag begint meestal met een W of een H: 

wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe. 

Waarom oorlog?

De Docent verteld....

_{Vrije !      Verwerkingsopdracht} 

Filmvragen 1

Kan jij tijdens het filmpje antwoord op de volgende vragen geven?

1. Hoe heet de politieke partij waar Hitler zich bij aansloot?

2. De leden noemen zich nationaal socialisten.

    Hoe werd die naam afgekort?

3. Welk symbool staat er op de vlag van de partij?

Verwerkingsopdracht

Bekijk het filmpje.

Bekijk het filmpje.

Hoe 

kwam Hitler aan de macht?

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

Over welke tijd hebben we het?

WOII

1939 - 1945

_{Vrije!         Verwerkingsopdracht} 

Filmvragen 2

Kan jij tijdens het filmpje antwoord op de volgende vragen geven?

1.Hoe noem je massale aanval op een specifieke etnische, religieuze 

 of andere groepering, gekenmerkt door de vernietiging van             eigendommen.

2. Noem een ander woord voor Jodenhaat.

3. Noem een maatregel uit de "Neurenberger rassenwetten" die werd     ingevoerd door het naziregime.

Verwerkingsopdracht

Bekijk het filmpje.

De joden in Duitsland

Wat was de kristallnacht?

Bekijk het filmpje.

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

In gesprek met de klas!

Leg in je eigen woorden uit 

hoe het heeft kunnen gebeuren 

dat Hitler zoveel macht kreeg in Duitsland. 

Wat hebben we gezien....?

Bekijk het filmpje.

Het begin van de oorlog in Nederland 

Bekijk het filmpje.

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

_{Vrije!        Verwerkingsopdracht} 

Filmvragen 4

Kan jij tijdens het filmpje antwoord op de volgende vraag geven?

Het bombardement op Rotterdam duurt slechts 13 minuten....

Vraag;

Hoeveel mensen kwamen er om?

Verwerkingsopdracht

Bekijk het filmpje.

Bekijk het filmpje.

Er wordt gevochten in Nederland 

 Rotterdam wordt gebombardeerd

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

Bekijk het filmpje.

Bekijk de Tijdlijn.

Nederland wordt bezet door Nazi duitsland..

Wat gebeurt er allemaal?

We kijken naar de gebeurtenissen tot Jan 1942

3 Verhalen 

en filmfragmenten

• Het dagelijks leven

• De NSB

• Onderduiken

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

Heb jij de tekst en filmpjes goed begrepen?

Test je kennis!

Hoe komt het dat veel Nederlanders meewerkten met de Duitsers, denk je?

Samen in gesprek

Wat hebben we gezien....?

1. Wereldoorlog
   
2. Etnische groepering
   
3. Veroveren
   
4. Gebombardeerd
   
5. Capitulatie
   
6. Bezetting
   
7. Onderdrukt
   
8. Bondgenoot
   
9. Verzet
   
10. Gedurende
    
11. Duiken onder
    
12. Collaborateurs
    
13. Expansie drift 
14. Geven zich over
    
15. Burgers
    
16. Concentratiekamp

Tweede Wereldoorlog

Democratie

Veroveren

Gebombardeerd

Capitulatie

Bezetting

Werkkamp

Bondgenoot

Verzet

Gedurende

Duiken onder

Collaborateurs

Hongerwinter

Geven zich over

Burgers

Wereldoorloggroepering

Begrijp je deze woorden

Even kijken

Maar.....

Wat zijn de antwoorden....?

Laten we snel samen even kijken

wat je allemaal al weet.....

Veel vragen

_{Filmvragen 1        De Antwoorden}

1. Hoe heet de politieke partij waar Hitler zich bij aansloot?

   De NSDAP (of voluit Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij)

2. De leden noemen zich nationaal socialisten.

    Hoe werd die naam afgekort?

    NAZI's

3. Welk symbool staat er op de vlag van de partij?

    Een Hakenkruis ook wel Swastika genoemd.

Verwerkingsopdracht

Filmvragen 2   De Antwoorden

1. Hoe noem je massale aanval op een specifieke etnische, religieuze 

    of andere groepering, gekenmerkt door de vernietiging van eigendommen.

    Een Pogrom.

2. Noem een ander woord voor Jodenhaat.

    Antisemitisme.

3. Noem een maatregel uit de "Neurenberger rassenwetten" die werd ingevoerd              door het naziregime.

    Joodse kinderen mochten niet meer naar een openbare school.   

Verwerkingsopdracht

Filmvragen 4      Het Antwoord

Het bombardement op Rotterdam duurt slechts 13 minuten....

Vraag;

Hoeveel mensen kwamen er om?

Ongeveer 900 overleven het bombardement niet

en c.a. 10.000 mensen zijn dakloos

omdat hun huis is verwoest.

Verwerkingsopdracht

Afronden en Evaluatie

• Welke vragen zijn al beantwoord? 
• Op welke vragen hoop je nog antwoord te krijgen? 
  
• Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen in je opgekomen?
• Hoe vond je wat je hebt gezien?

Wat

 hebben we geleerd?

Wat 

willen we weten?

Hoe 

heb je de les ervaren?

Vragenmuur & weetmuur

Bekijk samen met de leerlingen de vragenmuur. Zijn er al vragen beantwoord? Verplaats die vragen naar de weetmuur. Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen ontstaan?

Vooruitblik op de volgende les.

De oorlog gaar door tot 1945.

Er gebeurd veel tegelijk.

Volgende les gaan we ook verder op de tijdbalk en kijken wat er gebeurde na januari 1942.

Wat gebeurd er in Nederland...?

Houd Engeland stand....?

Oorlog in meer landen....?

Tot de volgende keer!

Fijn dat je er was...

Einde  les 1

.

De Tweede Wereldoorlog

Les  2

Het is oorlog...

Niet alleen in Europa!

Wereldoriëntatie

Na deze les:

• weet ik meer over wat er in Europa en de rest van de wereld gebeurt in de 2e wereldoorlog.
  
• weet ik meer over de Jodenvervolging 
• weet ik meer over belangrijke gebeurtenissen die plaats hebben gevonden tijdens WOII en hoe deze met elkaar in verhouding staan (oorzaak-gevolg).

Dit ga je leren in les 2

Woordenschat en Taal

Na deze les:

• begrijp ik belangrijke woorden die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben. 

Napraten

Na de les:

• De beelden die we zien in de les zijn echt en de gebeurtenissen hebben echt plaats gevonden. Daarom praten we na over wat we hebben gezien en gehoord.

Lesdoelen

Bespreek de lesdoelen met uw leerlingen.

Wat weet je nog uit de vorige les...?

Met 

elkaar in 

Gesprek

Er gebeurt veel tegelijk

De Docent verteld....

M

Heb jij de tekst en filmpjes goed begrepen?
Test je kennis!

In de winter van 1945 wordt de situatie boven de rivieren in Nederland steeds schrijnender. Hoe noemen we deze periode?

1. de Tulpenmaanden
2. de Koude Oorlog
3. de Hongerwinter
4. de Winteropstand

Heb jij de tekst en filmpjes goed begrepen?
Test je kennis!

WAAR of NIET WAAR?

In Nederland duurt de oorlog van 1940 - 1945. In de gehele wereld spreken we over 1939 - 1945, waarbij in 1939 de oorlog begon toen Duitsland Polen binnenviel.

<span style="font-weight: bold; color: rgb(255, 255, 255)">De Tweede Wereldoorlog duurt van 1940 tot 1945.</span>

Heb jij de tekst en filmpjes goed begrepen?
Test je kennis!

Nederland en ook Nederlands-Indië worden bevrijd. In welk jaar was dit? Sleep het juiste jaartal naar de tijdlijn.

1940

1941

1942

1943

1944

1945

_{Verwerkingsopdracht}

Uitleg

In de tekst en in de filmpjes komen meerdere jaartallen voor. Maar in welke volgorde gebeurde alles precies? En welke gevolgen hadden de gebeurtenissen? Je zet deze informatie zometeen in een samenvatting. Met behulp van de samenvatting kun je goed kunt onthouden wat je hebt gelezen (en kun je het later nog eens leren voor bijvoorbeeld een toets). 

Verwerkingsopdracht

Samenvatten

Samenvatten kan op veel verschillende manieren. Omdat er in deze tekst gebeurtenissen staan die leiden tot een andere gebeurtenis (oorzaak-gevolg), kiezen we voor een pijlenschema.

Welke oorzaken en gevolgen zie jij terug in deze alinea?

Duitsland verliest WOI.

Hitler wil van Duitsland het machtigste land van Europa maken.

Hitler komt in 1933 aan de macht in Duitsland.

Hitler schaft de democratie af. 

Iedereen moet doen wat Hitler wil.

Lees de tweede alinea nog eens goed. Het ene (oorzaak) heeft geleid tot het ander (gevolg). Deze alinea zou je als volgt in een pijlenschema kunnen noteren.

Lees: 'Hitler wil ... t/m ... echt begonnen.'

Kun jij het pijlenschema op de goede volgorde zetten?

Hitler wil een groot rijk stichten
&nbsp;<span>door grote delen van Europa en&nbsp;</span><span>de wereld te veroveren.</span>

1939: Hitler valt Polen binnen.

Engeland en Frankrijk verklaren de oorlog aan Duitsland.

10 mei 1940: Duitse parachutisten landen in Nederland.

14 mei 1940: Rotterdam wordt gebombardeerd.

900 mensen komen om het leven en zo'n 80.000 mensen raken dakloos.

Het Duitse leger dreigt dat ze nog meer steden gaan aanvallen.

15 mei 1940: Nederland geeft zich over.

De Duitse bezetting in Nederland begint.

Optie 1: een tijdlijn in een doosje

1. Ga op zoek naar een klein doosje.
2. Knip kaartjes van papier zo groot als het doosje.
3. Schrijf op een kaartje het jaartal (met datum).
4. Schrijf en teken op het volgende kaartje welke belangrijke gebeurtenis die dag / dat jaar heeft plaatsgevonden. Je kunt natuurlijk ook afbeeldingen van internet printen en opplakken.
5. Plak al je kaartjes in de juiste volgorde aan elkaar, zodat er een lange slinger (een tijdlijn) ontstaat.
6. Vouw de tijdlijn om en om en stop hem in het doosje. Versier je het doosje ook?

Optie 2: een lapbook

1. Bekijk de filmpjes hiernaast.
2. Maak de 'achtergrond' van je lapbook.
3. Verzamel zoveel mogelijk informatie uit de tekst en de filmpjes en presenteer deze op je lapbook.
   
   

Tip! Op YouTube staan nog veel meer leuke ideeën en tutorials.

This video is no longer available

explain

Optie 3: een pijlenschema

Maak een pijlenschema waarin je de informatie uit de tekst en de filmpjes ordent. 

Tip! Je kunt er ook tekeningen bij maken om dingen te verduidelijken.

Upof meer

Upload minimaal één foto en maximaal vijf foto's van jouw samenvatting.

Wereldoriëntatie

• Ik weet hoe de periode er na WOI uitzag en hoe het kon gebeuren dat er zo snel opnieuw een wereldoorlog ontstond.
  
• Ik weet wie Hitler is en welke rol hij heeft gespeeld voor en tijdens WOII.
• Ik weet welke belangrijke gebeurtenissen plaats hebben gevonden tijdens WOII en hoe deze met elkaar in verhouding staan (oorzaak-gevolg).

Dit weet ik nu ... & Dit kan ik nu ...

Woordenschat

• Ik begrijp de belangrijke woorden die met de Tweede Wereldoorlog te maken hebben. 

Taal

• Ik kan de informatie uit de tekst en filmpjes samenvatten in een schema, een tijdlijn of een lapbook.

Terugkoppeling lesdoelen

Vragenmuur & Weetmuur

• Welke vragen zijn al beantwoord? Verplaats deze naar de weetmuur. 
• Op welke vragen hoop je nog antwoord te krijgen? 
  
• Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen in je opgekomen?

Vragenmuur & weetmuur

Bekijk samen met de leerlingen de vragenmuur. Zijn er al vragen beantwoord? Verplaats die vragen naar de weetmuur. Zijn er tijdens deze les nieuwe vragen ontstaan?

Tot de volgende keer!

Bekijk het filmpje.

Bekijk het filmpje.

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

Tot de volgende keer!

Bekijk het filmpje.

De Tweede Wereldoorlog: 

zo ging het! 

Een reportage met schokkende

echte beelden.

Bekijk het filmpje.

Filmpje

De leerlingen bekijken het filmpje en maken tijdens het kijken aantekeningen in hun logboek.

_{Verdiepende tekst}

Klik op de loep en daarna op de tekst om de tekst te vergroten.

Lees de tekst en arceer 

de woorden die je nog niet goed begrijpt. 

Arceer in ieder geval: 

• Tweede Wereldoorlog
  
• Democratie
  
• Veroveren
  
• Gebombardeerd
  
• Capitulatie
  
• Bezetting
  
• Werkkamp
  
• Bondgenoot
  
• Verzet
  
• Gedurende
  
• Duiken onder
  
• Collaborateurs
  
• Hongerwinter
  
• Geven zich over
  
• Burgers
• Wereldoorlog

_{Vrije!        Verwerkingsopdracht} 

Filmvragen 1

Kan jij tijdens het filmpje antwoord op de volgende vragen geven?

Verwerkingsopdracht