Bloedgas analyseren
Bloedgas analyseren
Hoe is jullie kennis over bloedgassen?
Soorten bloedgassen
Arterieel
Veneus
Capillair
Welke zien jullie? Wanneer welke?
Welke zien jullie? Wanneer welke?
pH
pCO2
HCO3
BE ( Base excess)
pO2
Saturatie
Lichaam streeft naar homeostase
Base
PH
Wat is PH?
Fysiologische grenzen:
7,35 – 7,45
Formule:
PH= HCO3 / CO2
4
Een molecuul wat H+ ionen kan binden is een zuur
Waar
Niet waar
Buffer- en compensatiesystemen
Meerdere buffersystemen:
Eiwitbuffersysteem
Fosfaatbuffersysteem
Bicarbonaatbuffersysteem
Regulatie essentieel voor normale cellulaire functies (eiwit en membraamfunctie)
Buffersystemen
Henderson - Hasselbalch
10
̄
nieren
Een overmaat aan ZUUR!
H2O
Lactaat
2 mol ATP
36 mol ATP
Afwijkingen in het bloedgas
pH < 7,35 acidose
pH > 7,45 alkalose
pCO2
12
Met name respiratoir component
Nomaal bij 37 graden Celcius:
4,7 - 6,4 kPa
CO2 snelle compensatie
Invuloefening
Sufheid en een rood gelaat passen bij hypoventilatie
Duizelig, tintelingen in handen, vingers en lippen passen bij hyperventilatie
Metabool
13
HCO3, bicarbonaat
Normaal 22 –28 mmol/l
Aangemaakt in erythrocyten en renale tubuli
Uitgescheiden als CO2 (longen) en via nier (HCO3)
Trage compensatie
Zuurstoftransport wordt op 2 manieren getransporteerd:
PO2 = O2 in opgeloste vorm
SaO2 = aan Hb gebonden vorm
Hoge pO2 en SaO2 bij een laag Hb geeft toch onvoldoende O2 in de weefsels!
pO2 en saturatie
pO2 en saturatie
| Titel van de presentatie | 01-01-2020
pagina 26
pO2 9,3 – 13,3 kPa
Saturatie 95%-98%
Interpretatie bloedgas
Kijk naar pH: acidose of alkalose
Kijk naar pCO2 en HCO3. (welke is afwijkend)
Bij twijfel: kijk naar BE.
Negatief: metabole acidose
Positief: metabole alkalose
Bij een acidose vermindert de reactie van de vaten op catecholaminen, zoals adrenaline en noradrenaline
Waar
Niet waar
Bij een metabole acidose zie je vaak een hypokaliëmie
Waar
Niet waar
Base excess
pagina 25
Een schatting van de hoeveelheid sterk zuur die nodig is om de pH naar 7.40 te brengen. (normaal -3 tot +3)
Oorzaken respiratoire acidose
Respiratoire acidose
Te kortschietende ademarbeid:
Luchtweg obstructie
Longoedeem
Pneumonie
Longembolieën
Vetembolieën
Intoxicatie
Oorzaken respiratoire alkalose
Respiratoire alkalose
pagina 19
Overmatige ademarbeid
CZS stimulatie: koorts, pijn, angst, infectie
Hypoxie: ernstige anemie, longziekten
Stimulatie longreceptoren: longoedeem, longembolieën, pneumonie, pneumothorax, pleuravocht
Oorzaken metabole alkalose
Oorzaak metabole alkalose
pagina 22
Verlies via maagdarmkanaal (braken)
Verlies via de nier. (diuretica)
Oorzaken metabole acidose
Oorzaak metabole acidose
Shock
Keto acidose (diabetes)
Intoxicaties (alcohol)
Nierinsufficiëntie
Celsterfte
Anion Gap
Denk aan het volgende.....
| Titel van de presentatie | 01-01-2020
pagina 27
Een bloedgas hoort bij een patiënt en niet andersom!
Dus ken het verhaal en interpreteer naar gelang het verhaal!
Casus 1
Een gezonde 56-jarige man ondergaat een THP links. Post-operatief beloop was ongecompliceerd. Voor de pijnstilling heeft patiënt een PCA-pomp. Wanneer zijn vrouw hem bezoekt is hij buiten bewustzijn & cyanotisch. Bij de reanimatie heeft patient het volgende ABG:
ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2 mmol/L.
28
Vragen: Casus 1
Welke zuur-base stoornis betreft het hier ?
Beredeneer aan de hand van de getallen of dit een acuut of een chronisch probleem betreft.
ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2
mmol/L.
29
1a: Welke zuur-base stoornis betreft het hier?
Respiratoire acidose
Respiratoire alkalose
Metabole acidose
Metabole alkalose
1b: is dit een acuut of chronisch probleem?
acuut
chronisch
Antwoorden: Casus 1
Respiratoire acidose.
Acuut, want het HCO3- is nog normaal dus er heeft nog geen metabole compensatie plaats gevonden.
ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2
mmol/L.
30
Een 19-jarige man heeft net een auto ongeluk gehad nadat hij zonder te vragen zijn vader’s gloednieuwe BMW heeft “geleend”. Op de SEH heeft hij alleen wat blauwe plekken en het volgende ABG.
ABG: pH 7.53, PaCO2 3.1 kPa, HCO3- 23.0 mmol/L, PaO2 15.1 (FiO2 21%).
Casus 2
31
2a Welke zuur-base stoornis betreft het hier?
Respiratoire acidose
respiratoire alkalose
metabole acidose
metabole alkalose
2b: is dit een acuut of chronisch probleem?
acuut
chronisch
Antwoorden: Casus 2
Respiratoire alkalose.
Acuut, want het HCO3- is nog normaal dus er heeft nog geen metabole compensatie plaats gevonden.
ABG: pH 7.53, PaCO2 3.1 kPa, HCO3- 23.0
mmol/L, PaO2 15.1 (FiO2 21%).
33
Casus 3
Een 23-jarige vrouw is 12 weken zwanger. De laatste 10 dagen neemt de misselijkheid & braken progressief toe. Bij de huisarts valt op dat zij gedehydreerd is en tevens oppervlakkig ademhaalt.
ABG: pH 7.53, PaCO2 7.0 kPa, HCO3- 42.0 mmol/L, BE +12.
34
3a Welke zuur-base stoornis betreft het hier?
Respiratoire acidose
respiratoire alkalose
metabole acidose
metabole alkalose
Antwoorden: Casus 3
Metabole alkalose, gedeeltelijk respiratoir gecompenseerd.
H+-ionen verlies uit de maag bij het frequent braken.
ABG: pH 7.53, PaCO2 7.0 kPa, HCO3- 42.0
mmol/L.
36
Casus 4
Een 60-jarige hyperventilerende vrouw wordt opgenomen op de afdeling interne ivm een pneumonie. Haar VG vermeld hypertensie waarvoor het gebruik van een thiazide diureticum.
ABG: pH 7.64, PaCO2 3.7 kPa, HCO3- 35.0 mmol/L.
37
Antwoorden: Casus 4
Alkalose
Gemengde metabole (thiazide diuretica) & acute respiratoire alkalose (pneumonie).
ABG: pH 7.64, PaCO2 3.7 kPa, HCO3- 35.0 mmol/L
39
Casus 5
Mw Pietersen meldt zich op de SEH, ze heeft het benauwd en heeft een snelle ademhaling. Ze was thuis aan het revalideren na een knie operatie.
40
ABG: pH 7.55,
PaCO2 3.2 kPa,
HCO3- 20.0 mmol/L,
PO2 7.3,
Sat 91%
Vragen: Casus 5
Welke zuur-base stoornis betreft het hier ?
Hoe verklaar je deze zuur-base afwijking ?
ABG: pH 7.55,
PaCO2 3.2 kPa,
HCO3- 20.0 mmol/L,
PO2 7.3,
Sat 91%
41
Antwoorden casus 5
Respiratoire alkalose
Longembolie.
42
ABG: pH 7.55,
PaCO2 3.2 kPa,
HCO3- 20.0 mmol/L,
PO2 7.3,
Sat 91%
Analyseer de bloedgas
pH 7,28
pCO2 9,8
Bic 25
BE 1
pO2 7,5
Saturatie 88%
Respiratoire acidose
Respiratoire alkalose
Metabole acidose
Metabole alkalose
Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak van deze bloedgas
pH 7,28
pCO2 9,8
Bic 25
BE 1
pO2 7,5
Saturatie 88%
Heftige angst
Braken
Acuut hartfalen
Arteriële bloeding
Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak van deze bloedgas
pH 7,28
pCO2 4,5
Bic 11
BE -6
pO2 9,0
Saturatie 94%
Acuut hartfalen
Septische shock
Longembolie
Hevig braken
Prijsuitreiking