Arbo les 2 Desinfectans, houding, tillen en gevaarlijke stoffen en persoonlijke bescherming

• New lesson editor
• Dierverzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Arbo 

Periode 7

Risico desinfectans, houding en tillen en gevaarlijke stoffen

 

Animalis:

Animalis boek: werken in de dierverzorging hoofdstuk 9.

Animalis boek: werken in een dierenartsenpraktijk :

• Hoofdstuk 1.1.8 schadelijke effecten tot strooistralenrooster.

• Hoofdstuk 1.1.11 bescherming tegen straling

Lesdoelen vandaag

Na deze les kun jij:

• risico’s van gevaarlijke stoffen herkennen;

• informatie op een etiket en VIB vinden;

• uitleggen hoe lichamelijke belasting kan worden verminderd;

• maatregelen tegen bijt- en krabwonden benoemen;

• uitleggen waar blootstelling aan anesthesiegassen kan ontstaan;

• maatregelen noemen om blootstelling aan röntgenstraling te beperken;

• passende persoonlijke beschermingsmiddelen kiezen;

Eindopdracht: maak een instructiefilm

Jullie maken in een groep een instructiefilm over één toegewezen Arbo-thema -> De docent maakt de indeling en geeft het thema.

In de film: werk je het thema uit in twee verschillende praktijkruimtes. laat je per ruimte een onveilige én veilige situatie zien, voeren jullie de handelingen zelf uit.

Je legt uit: wat het risico is, voor wie het gevaarlijk is, wat de mogelijke gevolgen zijn en hoe je het risico kunt voorkomen.

⏱️ De totale film duurt minimaal 5 en maximaal 10 minuten.

Let op:

Een film met alleen slides of voorgelezen tekst is niet voldoende. Speel onveilige situaties na zonder iemand echt in gevaar te brengen.

Zorg voor duidelijk beeld, goed geluid en een logische opbouw.

Iedereen levert een zichtbare of hoorbare inhoudelijke bijdrage.

Sluit af met een korte samenvatting en een aftitelingsslide met minimaal twee betrouwbare bronnen.

Einddoel: na het bekijken van jullie film weet een onervaren medewerker hoe die veilig moet werken.

Groepsindeling en Onderwerpen film

Groep 1: Bloem, Nathan : Gevaarlijke Stoffen, Houding en tillen, ergonomie

Groep 2: Mia, Jorn : Röntgenstraling, Veilig hanteren en fixeren van dieren

Groep 3 :  Naomi, Jetske, Femke : Zwangerschap, Infectiegevaar

Groep 4 :Maurits, Caitlynn : Anesthesiegassen, Prik en Snij incidenten

Groep 5 :Lindsey, Fynn : Zwangerschap, Veiligheid in de praktijk BHV, brand, vluchtroutes, vallen en struikelen

 Thema 1 Thema 2

1 Gevaarlijke stoffen en VIB Houding, tillen en ergonomie

2 Röntgenstraling Veilig hanteren en fixeren van dieren

3 Zwangerschap Zoönosen en infectiegevaar

4 Anesthesiegassen Prik- en snij-incidenten

5 Psychosociale arbeidsbelasting Agressie en ongewenst gedrag van klanten

6 Veiligheid in de praktijk BHV, brand, vluchtroutes, vallen en struikelen

Als je denkt aan een DAP welke risico`s kun jij dan in je werk als paraveterianir tegen komen?

Vraag: wat gaat hier mis? Je loopt de voorbereiding binnen en ziet: Een hond van 40 kg die op de tafel moet worden getild, Een open fles desinfectiemiddel, Een medewerker die zegt dat zij uit de OK narcosegas ruikt. Welk risico zou jij als eerste aanpakken? zet de rest in de juiste volgorde

Risico: Anesthesiegas inademen

Risico: Onrustige kat bijt medewerker

Blootstelling aan strooistraling

Afstand houden en achter een afscherming werken

Gasafvoer controleren

Stressarm hanteren en fixatiehulpmiddel gebruiken

Risico's in de praktijk

Dieren

Bezoekers

Schoonmaken/ schoonmaakmiddelen

Fysieke belasting/ tillen/ computer

Afval

Medicijnen

Besmettelijke dierziekten

Apparatuur en behandelingen: anesthesie, gebitsreiniging, röntgenfoto’s, laboratorium

Brand

Stress, werkdruk, pesten

Bezoekers: cash geld, klachten, agressie

Afval: naalden, glas, gevaarlijke stoffen

Lab: kleuringen, formaline

Halamid (Natrium p-tolueensulfonchlooramide / chlooramine-T 81% (Halamid D))

Chloor (Natriumhypochloriet (NaClO), ongeveer 5%)

Betadineoplossing (Povidonejood)

Alcohol (Ethanol 70%)

Hibicet (chloorhexidine)

Gevaarlijke stoffen Voorbeelden zijn:

• reinigings- en desinfectiemiddelen

• alcohol

• chloorhoudende middelen

• formaldehyde of formaline

• bepaalde geneesmiddelen hormoonpreparaten

• anesthesiemiddelen

• laboratoriumchemicaliën.

Gezondheidsrisico`s Alcohol (ethanol, isopropanol)

Risico’s mens/dier:

• Ontvlambaar, brandgevaar bij gebruik in grote hoeveelheden.

• Irritatie van huid en ogen, uitdroging van de huid bij frequent contact.

• Inademing kan duizeligheid of hoofdpijn veroorzaken.

Milieu: Snel afbreekbaar, relatief weinig milieuschade.

Formaldehyde (steeds minder gebruikt):

Risico’s mens/dier:

Bekend kankerverwekkend middel.

Ernstige irritatie van huid, ogen en luchtwegen.

Milieu: Schadelijk en slecht afbreekbaar. Wordt in moderne praktijk afgeraden.

Een productnaam vertelt niet genoeg

Of een product gevaarlijk is, hangt onder andere af van:

• de werkzame stof

• de concentratie

• de hoeveelheid

• de manier waarop je ermee werkt

• de duur en frequentie van blootstelling

• de ventilatie

• de beschermingsmaatregelen.

Hoe kan een stof het lichaam binnen dringen.

Wat is een VIB-blad en waarom is het belangrijk bij het werken met gevaarlijke stoffen?

1. Een VIB-blad geeft informatie over hoe je veilig met een stof moet omgaan.

2. Het bevat gegevens over gevaren, opslag en beschermingsmiddelen.

3. Je leest erop wat je moet doen bij een ongeluk of morsen.

4. Het is belangrijk omdat het helpt ongelukken en gezondheidsrisico’s te voorkomen.

Het etiket geeft de eerste waarschuwingen. Het VIB geeft uitgebreidere informatie.

Als een product een gevarenpictogram heeft, dan hoort er ook een VIB-blad (Veiligheidsinformatieblad) bij.

Op dat VIB staat uitgelegd:

• wat het pictogram betekent,

• hoe je veilig met de stof omgaat,

• welke beschermingsmiddelen nodig zijn,

• wat te doen bij een ongeluk of morsen.

• in de elo zijn VIB toegevoegd als extra informatie materiaal.

Wat betekent dit gevarensymbool?

A

Oxiderend

B

Bijtend

C

Giftig

D

Irriterend en schadelijk

Een stof met dit pictogram is bijtend en kan ernstige brandwonden en oogletsel veroorzaken. De stof is ook bijtend voor metalen.

Wat betekent dit gevarensymbool?

A

Explosief

B

Ontvlambaar

C

Oxiderend

D

Irriterend en schadelijk

De betekenis van dit etiket kan per product verschillen:

Veroorzaakt acute vergiftiging

Veroorzaakt overgevoeligheid van de huid en huid- en oogirritatie

Irriterend voor de luchtwegen

Verdovend, veroorzaakt slaperigheid of duizeligheid

Gevaarlijk voor de ozonlaag

Wat betekent dit gevarensymbool?

A

Lange termijn schadelijk

B

Ontvlambaar

C

Oxiderend

D

Explosief

Een stof met dit pictogram heeft één of meerdere ernstige gevolgen voor de gezondheid:

Is kankerverwekkend

Beïnvloedt vruchtbaarheid en het ongeboren kind

Veroorzaakt verandering in erfelijk materiaal

Is een inhalatie-allergeen en kan bij inademing allergie, astma of ademhalingsproblemen veroorzaken

Is giftig voor bepaalde organen

Inhaleringsgevaar, kan dodelijk of schadelijk zijn bij inademen of inslikken

Gevarensymbolen

Ontvlambaar          Giftig                    Explosief          Gas onder druk

oxiderend     Aquatisch milieu 

Ontvlambaar: brandbare gassen, aerosolen, vloeistoffen en vaste stoffen.

Giftig: Chemische stoffen met dit etiket zijn acuut giftig bij contact met de huid. Inademen of inslikken kan dodelijk zijn.

Explosief: Dit pictogram waarschuwt voor explosieve, zelfontledende stoffen en organische peroxiden die bij verhitting kunnen ontploffen

Gassen onder druk: Gassen onder druk

Een product met dit etiket bevat gassen onder druk:

Gas onder druk dat kan ontploffen bij verhitting

Gekoeld gas dat brandwonden of letsel kan veroorzaken door extreme kou

Opgeloste gassen

Duurzaam alternatief:

Biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen

Producten op basis van plantaardige zepen, melkzuur of citroenzuur. Minder schadelijk voor mens en milieu.

Opdracht 3 Onderzoek een VIB Blad

Gebruik hiervoor opdracht 3 uit Lesopdrachten Arbo. Werk in tweetallen.

Kies één VIB uit de ELO.

• Zoek de naam en toepassing van het product.

• Zoek minimaal twee gevaren.

• Zoek wat je moet doen bij contact met:

• de ogen;

• de huid;

• de luchtwegen.

• Noteer welke PBM worden geadviseerd.

Formuleer één belangrijke waarschuwing voor een nieuwe stagiair.

15

minute

00

second

+30 s

Wat belast jouw lichaam?

Lichamelijke belasting ontstaat onder andere door:

• dieren tillen en dragen;

• werken met een gedraaide of gebogen rug;

• langdurig staan;

• lang achter de balie of computer zitten;

• dieren langdurig vasthouden;

• steeds dezelfde beweging uitvoeren;

• werken aan een tafel op de verkeerde hoogte

Houding

Houding: beeldschermwerk en telefoon

Een hond van 40 kg moet op de onderzoekstafel. Bedenk eens een oplossing zonder dat jij het dier op tafel moet tillen.

Ergonomisch werken

• verstelbare stoel en werktafel

• beeldscherm op passende hoogte

• toetsenbord en muis binnen handbereik

• voldoende beenruimte

• regelmatig wisselen van houding

• hulpmiddelen die makkelijk bereikbaar zijn

• afwisseling tussen zitten, staan en lopen.

Welke aanpassing zou jij als eerste doen bij een baliemedewerker met nek- en schouderklachten die de hele dag de telefoon beantwoord?

Een boos dier

Gedrag is informatie: Een dier kan bijten of krabben door:

• angst

• pijn

• stress

• eerdere negatieve ervaringen

• onvoldoende vluchtmogelijkhedente stevige of onvoorspelbare fixatie.

Middelen die je kunnen helpen bij een boos dier.

Handteren en Fixeren dieren

Gevaren Bijt- en krabwonden

• Infecties: wonden kunnen besmet raken met bacteriën zoals Pasteurella, Staphylococcus. 

• Zoönosen: sommige infecties kunnen van dier op mens worden overgedragen.

• Letsel: diepe wonden kunnen leiden tot blijvende schade (littekens, pees- of zenuwletsel).

• Psychische impact: angst voor herhaling kan onzekerheid geven bij het werken met dieren.

Richtlijn RIVM

Bijt- en krabwonden

Volgens de Arbowet is de werkgever verplicht te zorgen voor een veilige werkomgeving. 

Dat betekent:

• Goede voorlichting en training over veilig hanteren en fixeren van dieren.

• Beschikbaarheid van hulpmiddelen (bijv. snuitjes, handdoeken, fixatiehulpen).

• Duidelijke protocollen voor het omgaan met agressieve dieren.

•  Melden van incidenten: zodat maatregelen genomen kunnen worden.

Wat te doen?  protocol RIVM: https://lci.rivm.nl/draaiboeken/dierenbeten

Wat kun je merken als je wordt blootgesteld aan anesthesiegassen?

Anesthesie gassen

Anesthesiegassen

De MAC-waarde geeft aan welke concentratie van een anesthesiegas nodig is om voldoende anesthesie te bereiken. Hoe lager de MAC-waarde, hoe sterker het middel.

Risico: het inademen van anesthesiegas kan hoofdpijn, duizeligheid, sufheid en misselijkheid veroorzaken.

Veilig werken: voorkom lekkage, gebruik een goede gasafvoer en controleer het anesthesietoestel regelmatig.

Veilig werken met gasanesthesie

1. Controleer slangen, ballon, aansluitingen en kleppen.

2. Voer vóór gebruik een lektest uit.

3. Gebruik een goed werkend gasafvoersysteem.

4. Gebruik een passende tube, cuff of masker.

5. Gebruik niet meer gasflow dan nodig.

6. Vul de verdamper volgens voorschrift.

7. Zorg voor voldoende ventilatie.

8. Houd afstand van de bek van het dier in de recovery.

9. Laat periodiek onderhoud uitvoeren.

10. Meld geur, lekkage of defecten onmiddellijk.

Vang de bal

Zo werkt het

De docent gooit de bal rustig naar een student.

Vang je de bal? Noem dan je favoriete snack.

Kijk welke klasgenoot klaarstaat.

Noem eerst de naam van deze klasgenoot.

Gooi de bal naar die persoon. 

LET OP: we gaan steeds iets sneller, krijg je de bal nog een keer dan moet je een andere snack noemen anders ben je af!

Overige medicatie:

Euthanasiemiddelen

Euthanasiemiddelen kunnen bij huidcontact, een prikaccident of onbedoelde injectie schadelijk zijn. Wanneer het middel buiten het bloedvat terechtkomt, kan het irritatie en weefselschade veroorzaken.

Veilig werken: gebruik veilige naalden, werk rustig, ruim gebruikte naalden direct op en meld ieder prik- of spatincident.

Overige medicatie:

Hormoonpreparaten

Sommige hormoonpreparaten kunnen via de huid worden opgenomen en invloed hebben op de hormoonhuishouding, vruchtbaarheid of zwangerschap.

Veilig werken: controleer de bijsluiter en het VIB, draag de voorgeschreven PBM en meld huidcontact of een prikincident direct.

Wat kan je doen om jezelf te beschermen tegen rontgenstraling?

Röntgenstraling

Röntgenstraling is ioniserende straling.

Deze straling kan:

• cellen en DNA beschadigen;

• op lange termijn gezondheidsschade veroorzaken;

• zich bij herhaalde blootstelling opstapelen;

• extra risico geven voor het ongeboren kind.

Je merkt blootstelling meestal niet direct. Daarom zijn vaste veiligheidsmaatregelen noodzakelijk.

Hoe gevoelig weefsel is hangt af van de delingsnelheid van darmen. Honden en mensen sws gevoeliger als een konijn. 

Gevoelig weefsel bijv; bloedvormende organen, geslachtsorganen, longen

Weinig gevoelig is bijv. bot. 

Welke beschermende middelen draag je tijdens het maken van een Rofo?

Een loodschort maakt je niet onkwetsbaar

Een loodschort en schildklierkraag verminderen blootstelling aan strooistraling, maar nemen het risico niet volledig weg.

Daarom blijft gelden:

• handen nooit in de primaire bundel;

• afstand houden;

• niet onnodig in de ruimte blijven;

• het dier bij voorkeur niet handmatig vasthouden;

• beschermingsmiddelen regelmatig controleren;

• een persoonsdosimeter dragen wanneer dit volgens de risicoanalyse en het protocol nodig is.

Directe straling

Strooistraling

Handschoenen beschermen niet tegen directe straling!

Waar moet een Röntgenruimte aan voldoen?

Veilig werken met Röntgenstraling

Röntgenstraling valt onder de Kernenergiewet en het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming.

Daarom moet een dierenartsenpraktijk:

• röntgenapparatuur registreren en indien nodig een vergunning hebben;

• een risicoanalyse en duidelijke werkprotocollen hebben;

• zorgen voor deskundig toezicht;

• de blootstelling van medewerkers controleren;

• apparatuur en beschermingsmiddelen regelmatig laten controleren;

• medewerkers voorlichten over veilig werken.

Röntgenstraling en leeftijd

Wat heb je deze les geleerd?

Opdracht/ Huiswerk

Ga aan de slag met opdracht 4

Huiswerk:

Inleveren opdracht 3 en opdracht 4 in het inleverpunt onder aanvullingen.

Hoe bescherm je je rug tijdens het tillen van een dier?

A

Door je rug te krommen

B

Door het dier met gestrekte armen te dragen

C

Door je knieën te buigen

D

Tillen

Afh. van gewicht en omstandigheden (frequentie, afstand, vloer, draaiing lichaam, temperatuur)

Max. 23 kg tillen (niet wettelijk vastgelegd!)

NIOSH rekenmethode

Bij extra zware omstandigheden max. 12 kg of zelfs minder

In de bouw goederen van >50kg niet handmatig

Arbocatalogus KNMvD  'specifieke tips per handeling'

https://www.arboportaal.nl/onderwerpen/tillen-en-dragen/vraag-en-antwoord/hoeveel-mag-een-werknemer-tillen

Aan de slag /huiswerk

Ga aan de slag met lesopdracht 3