FPZ
Periode 4
Les 2
Wratten, kinderziektes, vitamine D en stoppen met roken
FPZ
Periode 4
Les 2
Wratten, kinderziektes, vitamine D en stoppen met roken
Deze les
Terugblik vorige les
Wratten
Hoofdroos
Herkansing zelfzorg deel 1
Wat is een juiste bewering over noodanticonceptie?
Noodanticonceptie is alleen effectief als het binnen 24 uur na onbeschermde seks wordt ingenomen.
Noodanticonceptie kan een bestaande zwangerschap beëindigen
Noodanticonceptie is bedoeld om zwangerschap te voorkomen na onbeschermde seks
Noodanticonceptie mag maar één keer in een mensenleven worden gebruikt
Welke van de volgende uitspraken over noodanticonceptie is juist?
De morning-afterpil met levonorgestrel is effectiever dan een koperspiraaltje
De morning-afterpil met ulipristal werkt tot vijf dagen na onbeschermde seks
Een koperspiraaltje kan alleen als noodanticonceptie worden gebruikt binnen 24 uur na onbeschermde seks
Noodanticonceptie werkt alleen als je al zwanger bent
Wanneer is de effectiviteit van de morning-afterpil het hoogst?
Als je hem inneemt binnen 12 uur
Als je hem inneemt op een lege maag
Als je hem inneemt na 3 dagen
Als je hem combineert met alcohol
Wat is het hoofddoel van noodanticonceptie?
Een bestaande zwangerschap beëindigen
De eisprong uitstellen of bevruchting voorkomen
De menstruatiecyclus reguleren
De vruchtbaarheid verhogen
Wat weet jij van wratten?
Wratten
Ontstaat door virusinfectie
Gewone wratten
Voetwratten
Waterwratjes
Gewone wratten
Verrucae vulgaris
Rond, scherp begrensd, bloemkoolachtig uitgroeisel van de opperhuid, doorsnee 1 – 10 mm
Sterke verhoorning
Kan één wrat zijn maar ook meerdere
Meestal op de hand
Kan ook op voet, knie, ellebogen of gezicht
Overdragen door mens:
Via direct contact
Handdoeken en vloeren in sportzaal of zwembad
Voetwratten
Verrucae plantare
Voetzool
Twee soorten: doornwrat (in diepte en pijnlijk) en mozaïekwrat (oppervlakkig)
Sterke verhoorning
Kinderen & jongvolwassenen
Verdwijnt meestal vanzelf
Soms niet te onderscheiden van likdoorn; pijn bovenkant
Wrat pijn zijkant
Let op: gewone wrat komt ook op voet voor!
Waterwrat
Mollusca contagiosa
Parelwitte, bolronde bultjes met parelmoerachtige glans
Ook wel bolhoedwrat of luchtpukkel
Meestal veel tegelijk
Zeer besmettelijk
Kinderen van 2-4 jaar
Incubatietijd: 1 week tot 6 maanden
Door krabben kan snel uitbreiden
Verdwijnen spontaan : 2 maanden
Wie?
Kind (jonger dan 2 jaar)
Waterwratjes komen meeste voor bij kind van 2-4 jaar
Onder 2 jaar mogen geen salicylzuur hebben
Volwassene
Bij volwassenen minder vaak wratten
Hoelang?
De helft van de wratten verdwijnt vanzelf binnen een jaar
Na 2 jaar zijn bij 2/3 van de mensen alle wratten verdwenen
Waterwratjes binnen 2 maanden; als telkens nieuwe ontstaan dan kan 13 maanden duren
Wat voor wrat is het?
Hoe ziet de wrat eruit?
Waar zit de wrat?
Actie?
Welk zelfzorgmiddel al geprobeerd?
Wat was het effect?
Medicatie?
Mensen met verminderde afweer zijn extra gevoelig voor infecties, waaronder die van HPV
Langer last en zelfzorg is minder effectief:
Corticosteroïden
Oncolytica
Immunosuppressiva
Hiv- remmers
-> Huisarts verwijzen
Wanneer huisarts
Bij verminderde afweer ; zelfzorg minder effectief
Bij wratten aan geslachtsorganen of anus
Bij wratten die bloeden, jeuken of veranderen van grootte of kleur
Bij twijfel of wel een wrat is
Duur zelfbehandeling
Na 3 maanden hygiënische maatregelen en zelfbehandeling met salicylzuur die onvoldoende resultaat geeft
Welke leefregels zou je toe kunnen passen bij wratten?
Leefregels
Bij alle wratten
Gebruik handdoeken en dergelijke niet gezamenlijk
Niet krabben of peuteren aan de wrat
Voetwratjes
Was elke dag de voeten, liefst met weinig of geen zeep, voorkeur pH neutraal, droog zorgvuldig en grondig af
Draag elke dag schone sokken die het zweet goed opnemen en de huid droog houden, bijv wil of katoenen sokken
Draag goed passend en goed ventilerend schoeisel (liefst leer) en wissel dagelijks van schoenen; goed drogen tussendoor
Draag slippers in gemeenschappelijke douche- of zwembadruimtes
Leefregels
Kan geen kwaad en gaat na enkele maanden en jaren vanzelf weg; geen last? Behandeling is niet nodig
Waterwratjes is afwachten het beste; open plekjes afplakken met waterdichte pleister
Open wrat kan paar dagen afgeplakt worden met een pleister om verspreiding te beperken
Regelmatig handen wassen en nagels kort knippen
Wat is het eerste keuzemiddel bij wratten?
Eerste keuze
Salicylzuur applicatievloeistof 167 mg/g of 170 mg/g, hydrogel 170 mg/g, zalf 200 mg/g of 400 mg/g
Vanaf 2 jaar (voorzichtigheid onder de 4 jaar; op advies/overleg HA)
1 x daags op wrat aanbrengen
Omliggende huid beschermen met vaseline, zinkzalf of hechtpleister
Afdekken met pleister vergroot effect
Werking begint direct
Kan wel 3 maanden duren voordat verdwijnt
Mag bij borstvoeding
Bij zwangerschap in kleine hoeveelheden gedurende maximaal 2 weken gebruiken; naar ha bij langer gebruik
Kan bij continu gebruik irritatie veroorzaken
Niet in gezicht of in de buurt van wondjes gebruiken
Tweede keuze
Dimethylether/propaan of alleen dimethylether
sec aanstippen en zonodig herhalen na 10-14 dagen
Met eeltvijl of puimsteen kan voor de behandeling zoveel mogelijk wrat worden verwijderd
Na 10-14 dagen zou de behandelde huid met wrat eraf moeten vallen
Mag bij zwangerschap & borstvoeding
Pijnlijk prikkelend gevoel bij aanbrengen, tijdelijke witkleuring
Hoofdroos
Slide tekst
Wat weet je van hoofdroos?
Hoofdroos
Roos -> komt veel voor
Cosmetisch
Pityriasis sicca of capitis
Puberteit
Wat is het?
Versnelde aanmaak en afstoting cellen van opperhuid
Normaal 3 weken (nu 2 x zo vaak)
Hogere talgproductie -> plakken aan elkaar
Jeuk
Hoofdroos (2)
Schimmel speelt een rol
Pityrosporum ovale
Komt bij iedereen voor
Bestrijding
Leidt tot verbetering
Uitlokkende factoren:
Uitwendig: plaatselijke irritatie & droog klimaat
Inwendig: aanleg, voeding, verminderde afweer
Wie?
Baby’s
Zelden
Kan wel seborroïsche dermatitis (berg)
Basisschoolkinderen
Wees bedacht of hoofdluis
(Jonge) Volwassenen
Tieners en jongvolwassenen
Vermindert meestal bij het ouder worden
Hoelang?
Denk aan invloed van klimaat
In de zomer vaak minder erg
Hogere temperatuur, hogere luchtvochtigheid & meer UVB licht
In herfst en winter vaak erger, door kou en droge lucht in verwarmde ruimtes
Actie?
Al anti- roosshampoo gebruikt?
Ga na hoe, hoelang en hoe vaak
Shampoo moet masserend op de hoofdhuid worden aangebracht en ten minste 5 minuten intrekken
Medicatie?
Niet van belang
Wanneer huisarts?
Als de huid ontstoken is door krabben
Als schilfering zilverachtig uitziet en op andere plekken voorkomt
Als er alleen op een of enkele plekken in het haar schilfers zijn, dan kan er sprake zijn van een schimmelinfectie
Als er ook korsten, vocht of bloed tussen het haar zitten
Als behandeladvies na 6 weken er geen verbetering is
Opdracht
Wat zijn de leefregels voor roos?
Welk medicamenteus geef je? En wat voor gebruik hoort daarbij?
Advies
Stel klant gerust ; veroorzaakt geen kaalheid en is niet besmettelijk
Profiteer van zon
Was het haar elke dag met milde shampoo of alleen met water
Masseren helpt voor verminderen
Goed uitspoelen
Antiroosshampoo
Zinkpyrithion of met piroctone olamine
2 x per week
Masseer goed in en laat 5 minuten intrekken
Verminderen de vorming van schilfers en werken fungistatisch
Aanvankelijk tweemaal per week, daarna eenmaal per week
Als roost terugkomt na staken, hervatten
Welk onderwerp zou je graag nog een keer willen herhalen?
Mee aan de slag!
Certificaten hoofdroos en wratten
Tip!
Maak alle certificaten voor het examen