Muziek Romantiek

• Kunst
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4-6

Romantiek: Muziek

- Telefoon in telefoontas.

- Log in bij deze Lessonup.

- Pak van de tafel voorin jouw antwoord van de vorige les + de feedback daarop.

ROMANTIEK

IMPRESSIONISME

REALISME

gevoel en emotie belangrijk

exotisme

wegvluchten uit werkelijkheid (verleden of fantasie)

werking van kleur en licht belangrijk)

momentopname weergeven

snel werken: toetsen en vlekken

gewone mensen als onderwerp (arbeiders)

weergeven werkelijke wereld zonder opsmuk

Wat is het begrip voor:
'de hoogte van klanken, instrumenten en/of stemmen'?

Wat is het begrip voor:
'De lengte, de tijdsduur van klanken. Het is bepalend voor maat en ritme.'

Dynamiek

Klankkleur

Tempo

Gebruik en afwisseling van harde (luide of sterke) en zachte klanken in muziek

De snelheid van een muziekstuk. Een muziekstuk kan snel of langzaam worden gespeeld.

Het eigen karakter, de eigen klank van een individuele stem of instrument, van licht en helder tot vol en zwaar. 

Muzikale middelen:

Toonhoogte

Toonduur (maat/ritme)

Tempo

Dynamiek

Klankkleur

met deze vormgevingsmiddelen creëren componisten muziekstukken, composities.

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Klassieke muziek

Helder van structuur

Verstandelijk en systematisch opgebouwd.

Weinig contrasten tussen hard en zacht.

Muziek Romantiek

Sterke contrasten (in toonhoogte, toonduur, dynamiek, tempo, klankkleur) om emotie en gevoel uit te drukken.

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Het (kunst)lied

Thema's geïnspireerd op Romantische literaire of poëtische thema's.

Muziek (piano) en tekst versterken elkaar om emotie uit te drukken.

Liederen worden doorgecomponeerd

(iedere stemmingswisseling en wending van het verhaal moet in muziek worden vertaald)

Vaak door individu uitgevoerd > persoonlijke gevoelens verbeelden

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Dynamiekverschillen

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Programmamuziek

Vorm van instrumentale muziek die een verhaal 'vertelt' en iets uitbeeldt dat op literatuur, geschiedenis of natuur betrekking heeft.

Deze muziek heeft meestal een titel.

De typische romantische thema's komen hierin terug:

De natuur

Het bovennatuurlijke (elfjes, feeën, onderwereld, de dood)

Vaderland (nationalisme)

Legenden, volksverhalen en romans

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Virtuositeit

Musici vragen steeds meer van zichzelf, 

wilden aandacht van de burger trekken,

wilden zich onderscheiden van concurrenten.

Kenmerken virtuositeit:

Perfecte technische beheersing van het instrument

(Vliegensvlugge vingers)

Hartstochtelijke speelstijl

Ze werkten niet meer voor een vaste opdrachtgever, dus ze moesten eigen muziek bekendmaken en verspreiden (lithografie als druktechniek werd gebruikt).

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.

• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.

• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.

• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.

• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.

• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.

Beethoven

Berlioz

Schubert

Chopin

Wagner

Liszt

Tsjaikovski

Huiswerk

• Leer de leerstof over muziek, zodat je de leerdoelen kan beantwoorden.

• Beluister een muziekstuk van een componist uit de Romantiek.
  Kies een fragment van 1 minuut en beschrijf de vormgeving van deze muziek aan de hand van het schema 'muziek analyseren'. (Formsformulier)

Welkom!

• Pak je Laptop, log in op de Lessonup, telefoon in telefoontas

Deze les:

Leerdoel: 'Ik kan de leerstof van muziek in de Romantiek toepassen op een specifiek voorbeeld en mijn antwoord volledig formuleren.'

• Filmpje 'Der Erlkönig' (De Elfenkoning - Schubert)
• Oefenen met toepassingsvragen (werken aan leerpunten> stencil)
• Spel: actief kennis ophalen

Der Erlkönig

De elfenkoning

Wie rijdt er zo laat door nacht en wind?

Het is een vader met zijn kind.

Hij houdt de jongen vast in zijn arm,

Omklemt hem stevig en houdt hem warm.-

Waarvoor toch ben je zo bang, mijn zoon?-

Voor de elfenkoning, met mantel en kroon;

Zie jij dan, vader, de elfenkoning niet?-

Mijn zoon, dat is een nevelsliert.-

‘Mijn liefste kind, kom mee met mij!

Zo’n leuke spelletjes spelen wij:

Vol bonte bloemen staat ons strand;

Mijn moeder kleedt ons met goud en kant.’-

Ach vader, ach vader, heb je niet gehoord

Waarmee de koning mij zachtjes bekoort?-

Wees rustig, blijf rustig mijn kind!

In dorre bladeren ritselt de wind.-

‘Ga mee met mij en leer mij kennen;

Mijn dochters zullen jou verwennen,

Ze dansen elke nacht, mijn lieve knaap,

En wiegen en zingen je daarna in slaap.’-

Ach vader, ach vader, kijk ginds naast de baan:

Zie je de koning zijn dochters niet staan?-

Mijn zoon, ik zie ze helder en klaar;

Het lijken die oude grijze wilgen daar.-

‘Ik hou van jou, je bent al wat nu voor mij telt;

En ben je niet willig, dan gebruik ik geweld.’-

Ach vader, ach vader, nu raakt hij me aan!

Elfenkoning heeft mij pijn gedaan!-

De vader huivert, hij rijdt gezwind

Hij houdt in zijn armen het kermende kind,

Bereikt de hoeve ternauwernood;

Het kind in zijn armen was dood.

Der Erlkönig is een lied uit de Romantiek. Noem drie aspecten uit het verhaal waardoor dit lied past bij de romantiek.

Der Erlkönig is een lied uit de Romantiek. Noem drie aspecten uit het verhaal waardoor dit lied past bij de romantiek.

Bekijk de video van 'Der Erlkönig'

Hoe hoor je dat in het lied vier
personen worden voorgesteld?

De piano speelt naast de zang een belangrijke rol. Beschrijf de rol van de piano.

Der Erlkönig is een zogenaamd kunstlied, een
populair genre in de Romantiek. Het kunstlied wijkt
af van het gewone volkslied. Leg dit uit aan de hand
van vier zaken die je in Der Erlkönig kan horen.

Teken het woord

Per tafel een groepje

Eerste persoon krijgt van docent een woord, deze ga je tekenen.

Woord geraden door het groepje? > blauw = 1 punt, rood= 2 punten.

Tweede persoon vraagt volgende woord aan docent, etc.

Wie haalt de meeste punten?

zonder letters of cijfers