Welk materiaal heb je nodig
- A boek
- laptop meenemen
Welk materiaal heb je nodig
- A boek
- laptop meenemen
Thema 1
Verbranding en ademhaling
Zuurstof
- Als een kaars brandt, verbrandt er kaarsvet. Kaarsvet is een brandstof.
- Als je een glas over de kaars zet, gaat de kaars uit (zie afbeelding 1).
- Dat komt doordat de zuurstof opraakt. Zuurstof is een gas in lucht.
- Voor verbranding is zuurstof nodig.
Leerdoelen van deze les
Aan het einde van de les weet ik:
- Dat voor verbranding zuurstof nodig is.
- Dat bij verbranding koolstofdioxide ontstaat.
- Dat koolstofdioxide kan aantonen met een indicator.
Waarom gaat de kaars uit?
Wat gebeurt er als je een glas over een brandende kaars zet?
De kaars blijft branden
De kaars gaat uit
Koolstofdioxide
Bij verbranding komt licht en warmte vrij.
- Er ontstaan stoffen: Water en Koolstofdioxide
Koolstofdioxide kan je niet zien en niet ruiken.
Indicator
Bij verbranding ontstaat water + koolstofdioxide.
- Koolstofdioxide kan je aantonen met helder kalkwater.
- Helder kalkwater wordt troebel als er koolstofdioxide bij komt.
Uit verbranding komt:
- Water
- Koolstofdioxide
- Energie
Voor verbranding heb je nodig:
- Brandstof
- Zuurstof
Vragen oefenen op lessen up!
Welke stoffen ontstaan bij verbranding?
Lucht
Water
Koolstofdioxide (CO2)
Energie
Welke twee dingen van je nodig voor verbanding?
Welke drie dingen ontstaan er bij verbranding?
Startklaar!
- Schoolspullen op tafel: boek, laptop, etui, aantekenschrift
- Jas uit, telefoon in de tas, oortjes uit en tas op de grond.
minute
second
Basisstof 2
Energie
Planning deze les
- Nakijken basisstof 1 verbranding
- Korte terugblik basisstof 1 verbranding
- Uitleg basisstof 2 energie
- Opdrachten basisstof 2
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
- Kan ik het verschil uitleggen tussen verbranding in je lichaam en verbranding wanneer je sport.
Verbranding in je lichaam
Brandstof:
- Je lichaam gebruikt glucose uit eten en drinken.
Zuurstof:
- Je ademt zuurstof in via je longen
Wat gebeurt er?
Glucose + zuurstof = energie + water + koolstofdioxide
Veel energie
Wat gebeurt er bij inspanning? (sporten/rennen/veel bewegen)
Ademhaling:
- Je cellen hebben veel zuurstof nodig.
- Je gaat sneller ademhalen.
Hartslag:
- Je hartslag klopt sneller.
- Het bloed brengt brandstof met zuurstof naar alle cellen in je lichaam.
- Er komt veel koolstofdioxide vrij, je ademt het uit.
Warmte:
- Bij meer verbranding komt meer warmte vrij.
- Je krijgt het warmer in je lichaam.
Rust en weinig verbranding
Weinig inspanning
- Als je slaapt of uitrust, werken je spieren weinig
- Ze hebben maar weinig energie nodig
Ademhaling
- Er is weinig zuurstof nodig
- Je ademt rustig
Hartslag
- Er ontstaat weinig koolstofdioxide
- Je hart klopt rustig en je bloed stroomt langzaam
Veel of weinig verbranding?
Aan de slag!
Basisstof 2 Energie
Maken opdracht 1, 2, 4 en 5
Bladzijde 15 t/m 18
minute
second
Hoe krijgt je lichaam glucose binnen?
Als je meer inspanning levert door bijvoorbeeld te sporten, waar heb je meer van nodig?
Energie
Zuurstof
Koolstofdioxide
Spieren
Waarom klopt je hart sneller bij meer inspanning?
Waar in het lichaam vindt verbranding plaats?
in het spierstelsel
in het verteringsstelsel
in alle levende cellen in het lichaam
In de spiercellen en dan wordt de energie vervoerd naar de rest van het lichaam
Wat gebeurt er in de lichaam als je gaat sporten?
Schrijf de vergelijking van verbranding op
Pak je schrift. Doe het uit je hoofd.
............... + ............. --> .................. + ................ + ................
minute
second
Basisstof 3
Het ademhalingsstelsel
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
- Kan ik in een afbeelding van het ademhalingsstelsel
de delen benoemen.
- Kan ik functie en kenmerken van de delen van
het ademhalingsstelsel noemen.
Het ademhalingsstelsel van de mens
Hoe gaat lucht door je lichaam?
1. Je ademt door je neus of mond
- Neus: lucht kom in de neusholte.
- Mond: lucht komt in de mondholte.
2. Lucht gaat naar de keelholte via het
strottenhoofd naar de luchtpijp.
Het ademhalingsstelsel van de mens
3. De luchtpijp splitst in twee bronchiën.
- 1 naar de linkerlong
- 1 naar de rechterlong
4. In de longen vetrakken de buisjes
steeds verder tot de longblaasjes.
5. Onder de longen ligt het middenrif
- Helpt bij ademen
- Bij hikken trekt de spier snel samen
Aan de slag
Basisstof 3 Het ademhalingsstelsel
Maken opdracht 1 en 2
Bladzijde 21
Ben je klaar? Lees de tekst op blz 22
Hierna gaan we het samen nakijken!
minute
second
Neusholte en mondholte
Waarom is door je neus ademen beter?
Neusholte
De meeste mensen ademen door hun neus.
Wat gebeurt er in je neus?
1. Neusharen: houden grote stofdeeltjes tegen.
2. Neusslijmvlies: Maakt slijm, daaraan plakken kleine
stofjes en ziekteverwekkers.
3. Trilhalen: Duwen slijm met stof en ziekteverwekkers
naar de keel (je slikt het door).
4. Reukzintuig: waarschuwt voor gevaren.
Keelholte
De keelholte heeft meerder taken.
- ademhalen
- slikken
Maar je kan je ook verslikken!
Bij het ademen
Bij slikken
Huig: sluit de neusholte af.
Strotklepje: sluit de luchtpijp af.
Bij verslikken
Huig en strotklepje sluiten niet goed --> eten kan ik de luchtpijp of neusholte komen.
Luchtpijp + bronchiën
Strottenhoofd en luchtpijp
- Holle buis: brengt lucht naar de longen.
- Kraakbeenringen: houdt de luchtpijp open
(net als een stofzuiger slang)
Bronchiën
- Luchtpijp splitst in 2 bronchiën: naar linker en rechterlong
- vertakken steeds in kleinere buisjes
Longblaasjes
Longblaasjes
- Dunne blaasjes waar lucht in komt.
Slijm + trilharen
- Wand van de luchtpijp, bronchiën en buisjes heeft slijmvlies.
- Slijm vangt stof en ziekteverwekkers
- Trilhalen brengen slijm naar de keelholte
- Veel slijm? Je gaat hoesten --> slijm komt ook naar de keelholte
Aan de slag
Basisstof 3 Het ademhalingsstelsel
Maken opdracht 3, 4, 5 en 6
Bladzijde 24, 25 en 26
Je mag met elkaar samen werken! Werk rustig!
Waardoor wordt de lucht die je inademt warm en vochtig gemaakt
Door de longblaasjes
Door het neusslijmvlies
Door de bronchiën
Door de huig
Als je slikt sluit het strotklepje de luchtpijp af.
Juist
Onjuist
Wat gebeurt er als je je verslikt?
De huig en het strotklepje sluiten goed af.
Voedsel kan in de luchtpijp of neusholte komen
Je longblaasjes raken vol lucht.
Je slikt alleen extra veel slijm door.
Waarom is het beter om door je neus te ademen dan door je mond?
Volgende les
Huiswerk staat in somtoday!
Start basisstof 4 de longblaasjes
Startklaar
- Laptop, boek, etui op tafel
- Jas uit, tas op de grond, oordopjes uit
- Telefoon weg
minute
second
Schrijf de vergelijking van verbranding op
Pak je schrift. Doe het uit je hoofd.
............... + ............. --> .................. + ................ + ................
minute
second
Schrijf de nummers 1 t/m 9 onder
elkaar op en schrijf achter ieder
nummer het juiste onderdeel van
het ademhalingsstelsel.
minute
second
Basisstof 4
De longblaasjes
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
- Kan ik omschrijven hoe de longblaasjes werken.
- Kan ik het verschil noemen tussen ingeademde lucht
en uitgeademde lucht.
De longblaasjes
- De bronchiën vertakken zich in steeds kleinere buisjes.
- Aan het einde van de buisjes zitten de longblaasjes.
- Om de longblaasjes liggen bloedvaatjes: de longhaarvaten
De longblaasjes
Wat gebeurt er in de longblaasjes?
- In de longblaasjes zit lucht met zuurstof.
- In de longhaarvaten zit bloed met koolstofdioxide.
De wanden zijn heel dun:
- Zuurstof van de lucht naar het bloed gaat.
- Koolstofdioxide van het bloed naar de lucht gaat.
Inademen
Inademen = zuurstof opnemen
- In de lucht zit zuurstof
- Bij het inademen komt lucht met veelzuurstof in je longblaasjes.
Zuurstof --> longblaasjes --> naar het bloed in de haarvaten
Zuurstofrijke bloed gaat naar alle cellen in het lichaam voor verbranding.
Uitademen
Uitademen = koolstofdioxide afgeven
- In je cellen ontstaat koolstofdioxide bij de verbranding.
- De cellen geven het koolstofdioxide aan het bloed
- In het bloed zit veel koolstofdioxide
- Het bloed stroomt naar de longen door naar de longhaarvaten
- Koolstofdioxide --> uit het bloed --> naar de lucht in de longblaasjes --> je ademt het uit.
Lucht met veel koolstofdioxide adem je uit.
Opdracht: wat gebeurt er bij de longblaasjes?
Gebruik je boek!
Wat ga je doen?
Je gaat zelf tekenen en uitleggen wat er met het bloed gebeurt bij de longblaasjes.
Stap 1: Teken een longblaasje met de haarvaten eromheen.
Stap 2: gebruik kleur!
- Zuurstofarm bloed met veel koolstofdioxide kleur je blauw.
- Zuurstofrijk bloed met veel zuurstof kleur je rood.
Stap 3: Teken pijlen
- Rode pijl: zuurstof van longblaasjes naar het bloed
- Blauwe pijl: koolstofdioxide van het bloed naar de longblaasjes.
Stap 4: Schrijf erbij:
- Waar komt het zuurstofarme bloed vandaan?
- Waar gaat het zuurstofrijke bloed naartoe?
minute
second
Lucht
Een jongen ademt lucht uit tegen de ruit.
De ruit beslaat.
In uitgeademde lucht zit veel waterdamp.
Aan de slag
Maken opdracht 1, 2, 3, 5 en 6
Bladzijde 30 t/m 36
Startklaar
- Laptop, boek, etui op tafel
- Jas uit, tas op de grond, oordopjes uit
- Telefoon weg
minute
second
Schrijf de vergelijking van verbranding op
Pak je schrift. Doe het uit je hoofd.
............... + ............. --> .................. + ................ + ................
minute
second
Schrijf de nummers 1 t/m 9 onder
elkaar op en schrijf achter ieder
nummer het juiste onderdeel van
het ademhalingsstelsel.
minute
second
De longblaasjes
Opdracht uitprinten en uitdelen + instructie geven
Huiswerk nakijken
Basisstof 5
Gezonde longen
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
- kan ik uitleggen wat je zelf kan doen om je luchtwegen
gezond te houden.
Schone longen
Wat zit er in rook van tabak?
- In rook zitten duizenden stoffen.
- Veel van die stoffen zijn slecht voor je gezondheid.
- Sommige stoffen kunnen kanker veroorzaken.
Wat doet roken met je longen?
In de rook zit teer: vettige, zwarte stof.
- Teer blijft aan je longen plakken. Je longen worden zwart.
- De trilharen in je longen werken niet goed meer.
- Er blijft slijm in de longen zitten --> je gaat veel hoesten.
- De longen werken minder goed.
Bewegen
Bewegen/sporten is goed voor de gezondheid van je longen.
Je krijgt een betere conditie.
Inspanning: veel zuurstof nodig.
Sporten versterkt de ademhalingsspieren.
- Je longinhoud wordt groter.
Smog
Smog is luchtvervuiling.
- Er zit veel fijnstof in de lucht.
- Dit is ongezond voor je longen.
Sigaretten opdracht
Aan de slag!
Basisstof 5 Gezonde longen
Maken opdracht 1 t/m 4
bladzijde 40 t/m 41
minute
second
Neusholte
De neusholte is bedekt met neusslijmvlies
Lucht wordt vochtig en warm
Keelholte
Boven in de keelholte zit de huig en onderin het strotklepje
Luchtpijp en longen
De luchtpijp is een holle buis die aansluit op de onderkant van het strottenhoofd
Brandstof + 1-?? --> Energie + 2-?? + Water Wat moet je invullen bij de vraagtekens?
1.Koolstofdioxide, 2.Energie
1.Zuurstof , 2.Koolstofdioxide
1.Water, 2.Brandstof
1.Koolstofdioxide, 2.zuurstof
Welke twee dingen van je nodig voor verbanding?
Welke drie dingen ontstaan er bij verbranding?
Hoe krijgt je lichaam glucose binnen?
Wat gebeurt er in de lichaam als je gaat sporten?
Ademhalingsstelsel organen?
Waar in het lichaam vindt verbranding plaats?
in het spierstelsel
in het verteringsstelsel
in alle levende cellen in het lichaam
In de spiercellen en dan wordt de energie vervoerd naar de rest van het lichaam
Inademen
Uitademen
Gezonde longen (bs5)
Hoe houd je longen gezond?
Hoe heten de kleine bloedvaatjes in de longen?
Wat is een verschil met ingeademde lucht en uitgeademde lucht?
Wat doet het strottenhoofd?
De slokdarm afsluiting bij slikken
De luchtpijp afsluiten bij slikken
Wat doet de huig?
Die sluit bij het slikken de keelholte af
Die sluit bij het slikken de keelholte af
Vertel in je eigen woorden wat het slijmvlies doet.