Monsters verzamelen
Monsters verzamelen
Les van vandaag
Waarom neem je een monster af
Rol van verpleegkundige/verzorgende
Kennis die verpleegkundige/verzorgende moet hebben
Welke monsters, aandachtspunten, en wat geven die aan informatie
Lesdoel
Je benoemt welke monster je allemaal kunt afnemen en waarom ?
Wat weet je al van afnemen van monsters
Rol en kennis van verpleegkundige/verzorgende
Voorlichting patiënt
Doel, voorbereiding, onderzoek zelf, voorzorgsmaatregelen en nazorg, WGBO: recht op info
Hoe + welk monster wordt afgenomen:
Steriel of niet, AB of niet, hoe bewaren van monster, welke gegevens vermeld moeten worden.
Protocol per lab verschillend!
Gegevens vermelden bij het monster
Waar het is afgenomen
Hoe staal is afgenomen (midstream of eenm. cath)
Tijdstip
Conditie op moment van afname (let op temp)
Monster bevochtigd of niet
Medicatiegebruik
Waar kan je kweken van afnemen?
urine
feces
sputum
neus- keeluitstrijk
bloed
wondvocht
liquor
drainvocht
hielprik
Wat is belangrijk bij het afnemen van een monster?
Letten op de veiligheid van de zorgvrager
Letten op de veiligheid van jezelf
Werken volgens een stappenplan
Er is niemand anders in dezelfde ruimte
Indicaties voor urine onderzoek
Indicaties
• Controle van de nierfunctie;
• Diagnosticeren van een blaasontsteking;
• Controle op drugsgebruik;
• Controle op medicijngebruik;
• Vaststellen/uitsluiten van zwangerschap.
Opvangen van Urine (verzamelen)
Sticken van urine;
Urine sediment (gewassen midden plas)
Urine kweek (steriele urine)
24 uurs urine (opvangen in een bokaal)
Dipstick
Strips met daarop een chemische stof
Veranderen van kleur zodra ze met bepaalde stof in aanraking komen
Veel gebruikt in de ouderenzorg om blaasontsteking snel op te sporen
Urine monster
Kleur
Concentratie
Glucose - glucosurie of ketonurie
Eiwit - albuminurie of proteinurie
Urinesediment (niet opgeloste deeltjes)
Urinekweek
24 uurs urine (vaak metabool=stofwisseling)
Urine monster afname
Wassen urethra uitgang, fysiologisch zout en steriel bekken.
Midstroomurine : eerst urine wat laten lopen, hierna pas opvangen.
Zo nodig eenmalige catheterisatie, wanneer??
Hoe neem je een urinemonster af bij een verblijfscatheter ?
Een urine monster is..
altijd steriel
nooit steriel
dat ligt eraan of er een UWI is
niet altijd steriel
Faeces monster ?
Aantonen bloedverlies
Eiwit of vet vertering, verteringsstoornis
Diagnostiek pancreatitis, colitis.
Diagnostiek wormen, maden, worm eieren
TFT (Tympanische Faeces Test)
Een snelle test om bloed in de ontlasting op te sporen, wat kan wijzen op darmproblemen.
Het helpt bij het vroegtijdig opsporen van bijvoorbeeld darmtumoren of ontstekingen.
Sputum
Cytologie: opsporen van kwaadaardige cellen (tumorcellen) in slijm dat uit de luchtwegen wordt opgehoest.
TBC, infecties, pneumonie: bacterie identificeren, juiste antibioticakeuze maken.
Let op verschil speeksel, braaksel en sputum
Waar wordt sputum aangemaakt?
binnenkant luchtpijp
binnenkant luchtpijpvertakkingen
binnenkant luchtpijp en luchtpijpvertakkingen
achterkant keelholte
Hoe kun je het ophoesten van sputum vergemakkelijken?
Stoomapparaat
Venevelaar
Kloppen op de borst
S' morgens voor het ontbijt afnemen.
Neus en keelkweek
MRSA
(Methicilline-Resistente Staphylococcus Aureus)
Wat is het?
Een bacterie die ongevoelig is voor veel standaard antibiotica, waardoor infecties moeilijker te behandelen zijn. MRSA kan op de huid of slijmvliezen zitten zonder klachten, maar kan ook infecties veroorzaken.
Waarom is het belangrijk?
MRSA verspreidt zich makkelijk in zorginstellingen en kan ernstige infecties geven bij kwetsbare patiënten. Daarom gelden speciale hygiënemaatregelen.
Welke kweken?
Meestal worden kweken genomen van de neus, keel, wond(en) en eventueel urine of andere lichaamsdelen waar besmetting vermoed wordt.
BRMO (Bacteriën met een Bijzonder Resistentie Mechanisme)
Wat is het?
BRMO zijn bacteriën die resistent zijn tegen meerdere soorten antibiotica (zoals ESBL-producerende bacteriën). Deze bacteriën kunnen ook zorgen voor lastige infecties.
Waarom is het belangrijk?
Net als bij MRSA is goede hygiëne en isolatie belangrijk om verspreiding te voorkomen.
Welke kweken?
Kweken worden vaak afgenomen uit urine, wondmateriaal, feces of andere lichaamsmaterialen, afhankelijk van waar een infectie wordt vermoed.
Wat is de reden om een wondkweek af te nemen?
Liquor afname
Bloedafname:
Hoe?
Vingerprik : glucose, HB, inr
Venapunctie of uit infuus , vlindernaald
Hielprik
Bloedkweek
Bloedafname
Opdracht meest voorkomende bloedonderzoeken:
Wat is het?
Waarom prik je het / wat zegt het?
Normaalwaarde?
Groep 1
leucocyten
erytrocyten
tromobocyten
hemoglobine
hematocriet
Groep 3 Na
K
Creatinine
CRP
Ureum
Albumine
Groep 2
MCV
MCH
MCHC
LDH
BSE
Cholesterol
Groep 4
ASAT
ALAT
GAMMA-GT
HBA1c
Billuribine
Amylase
Theorie
Geen theorie over monsters verzamelen in thieme !
(wel de bijbehorende GZHK 1 )
+ wel expertcollege !
Expertcollege
Niveau 4 26;monsters verzamelen voor onderzoek
Niveau 3 20; monsters verzamelen voor onderzoek
maken en certificaat uploaden in teams !