Donderdag

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak. 



1 / 79
next
Slide 1: Slide
New lesson editorMentorlesVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 1

This lesson contains 79 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 120 min
Report this lesson

Items in this lesson

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak. 



This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

1e lesuur: Nederlands

This item has no instructions

Een nieuwsbericht herkennen

Open vanuit iets bekends: leerlingen zien vaak nieuws op sites, in apps of in de krant, maar letten niet altijd op de vaste opbouw.

Leerdoel

Ik kan een nieuwsbericht herkennen en de belangrijkste opbouw ervan benoemen.

This item has no instructions

Wat is het doel van nieuws?

  • Nieuws geeft informatie over echte gebeurtenissen

  • Het vertelt wat er is gebeurd

  • Het helpt lezers snel de belangrijkste feiten te begrijpen

  • Nieuws wil vooral informeren

Benadruk dat een nieuwsbericht gaat over feiten en actualiteit. Houd het eenvoudig: leerlingen hoeven nog geen diep journalistiek onderscheid te maken.

Nieuws gaat over feiten

  • Een nieuwsbericht beschrijft een gebeurtenis

  • De schrijver gebruikt feitelijke informatie

  • De lezer krijgt antwoord op belangrijke vragen

Noem dat feiten controleerbaar zijn. Bijvoorbeeld: plaats, tijd en betrokken personen.

Hoe herken je een nieuwsbericht?

Je herkent een nieuwsbericht aan het doel en aan de vorm. Het wil informeren, gebruikt feiten en heeft vaak een vaste opbouw met titel, inleiding, kern en slot.

Dit is de brug naar de rest van de les: niet alleen inhoud, maar ook opbouw en lay-out helpen bij het herkennen.

Wat is het doel van een nieuwsbericht?

A

informeren

B

verkopen

C

overtuigen

D

grappig zijn

Sluit aan op slides 2-5: nieuws wil vooral informeren. 'Verkopen' hoort bij reclame; 'overtuigen' past eerder bij een meningstekst.

De kop

  • De kop is de titel van het nieuwsbericht

  • De kop vertelt kort waar het bericht over gaat

  • De kop moet duidelijk en opvallend zijn

  • Vaak lees je de kop als eerste

Leg uit dat 'kop' in de krantentaal hetzelfde is als de titel.

De inleiding

  • De inleiding staat aan het begin

  • Hier staan de belangrijkste feiten kort bij elkaar

  • De lezer weet meteen waar het nieuws over gaat

  • Vaak is dit een korte eerste alinea

Noem eventueel dat de inleiding soms ook de 'lead' heet, maar gebruik vooral het woord 'inleiding' voor deze doelgroep.

De kern

  • In de kern lees je meer uitleg en details

  • Hier staan belangrijke feiten verder uitgewerkt

  • De lezer krijgt extra informatie over de gebeurtenis

  • Vaak bestaat de kern uit meerdere korte alinea’s

This item has no instructions

Het slot en tussenkopjes

  • Het slot rondt het bericht af

  • Soms staat er nog een laatste feit of gevolg

  • Tussenkopjes verdelen de tekst in stukken

  • Tussenkopjes maken een nieuwsbericht overzichtelijk

Maak onderscheid tussen inhoudelijke delen (inleiding, kern, slot) en hulpmiddelen in de opmaak (tussenkopjes).

De lay-out helpt de lezer

  • Duidelijke titel

  • Korte alinea’s

  • Rustige en overzichtelijke indeling

Leg uit dat lay-out niet alleen mooi is, maar vooral helpt om snel informatie te vinden.

Korte alinea’s en duidelijke opbouw

  • Een nieuwsbericht is vaak makkelijk scanbaar

  • Korte alinea’s maken lezen sneller

  • Belangrijke informatie staat vaak vooraan

  • De tekst is meestal duidelijk en overzichtelijk

Gebruik het woord 'scanbaar' kort uitgelegd: je kunt snel zien waar de tekst over gaat.

Welk deel lees je vaak als eerste?

A

slot

B

kern

C

kop

D

tussenkop

De kop is de titel en valt als eerste op. Tussenkopjes helpen later in de tekst.

Foto’s bij een nieuwsbericht

  • Een foto laat het onderwerp zien

  • De foto trekt aandacht

  • De foto kan extra informatie geven

Benadruk dat een foto het bericht ondersteunt, maar dat de tekst de feiten geeft.

Bijschrift en bron

  • Een bijschrift is een korte tekst bij een foto

  • Daarin staat wat je op de foto ziet

  • Bronvermelding laat zien waar informatie of beeld vandaan komt

  • Dat maakt een bericht duidelijker en betrouwbaarder

Houd 'betrouwbaar' praktisch: je kunt zien waar de informatie vandaan komt.

Alles samen

Een nieuwsbericht herken je aan drie dingen: het doel is informeren, de tekst heeft een vaste opbouw en de lay-out helpt de lezer snel de belangrijkste feiten te vinden.

Laat hier de samenhang nog eens terugkomen: doel, inhoud en vorm horen bij elkaar.

Begrippen

nieuwsbericht - een tekst die informatie geeft over een echte gebeurtenis

kop - de titel van een nieuwsbericht

tussenkop - een klein kopje boven een deel van de tekst

inleiding - het begin met de belangrijkste informatie

kern - het middendeel met meer uitleg en details

slot - het einde van het nieuwsbericht

lay-out - de manier waarop tekst en beeld op de pagina staan

This item has no instructions

Begrippen

mening - wat iemand ergens van vindt

reclame - een boodschap die iets wil verkopen of aanprijzen

alinea - een stukje tekst dat bij elkaar hoort

bijschrift - korte tekst bij een foto

bronvermelding - informatie over waar tekst of beeld vandaan komt

feit - informatie die je kunt controleren

W-vragen - vragen zoals wie, wat, waar, wanneer en waarom

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

2e lesuur: Engels

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

Pauze

15

minute

00

second

This item has no instructions

3e lesuur: Wiskunde

This item has no instructions

Rechthoeken, vierkanten en loodrecht

This item has no instructions

Leerdoel

Ik kan de eigenschappen van rechthoeken en vierkanten benoemen en herkennen, en ik kan uitleggen wat loodrecht is en loodrechte lijnen tekenen.

This item has no instructions

Rechthoek en vierkant

Een rechthoek en een vierkant zijn platte figuren.


Ze hebben allebei:

  • 4 zijden

  • 4 hoeken

  • rechte hoeken

Leg uit dat 'platte figuren' betekent: vormen op een vlak, zoals op papier of op het bord.

Eigenschappen van een rechthoek

Bij een rechthoek:

  • zijn de 4 hoeken 90 graden

  • zijn de overstaande zijden even lang

  • zijn de zijden recht

  • heeft de figuur 2 lange en 2 korte zijden, of 4 zijden waarbij steeds de overstaande zijden gelijk zijn

Benadruk dat een rechthoek niet altijd 'lang' hoeft te zijn; het gaat om de eigenschappen, niet om hoe hij toevallig getekend is.

Eigenschappen van een vierkant

Bij een vierkant:

  • zijn de 4 hoeken 90 graden

  • zijn alle 4 de zijden even lang

  • zijn de zijden recht

  • zijn dus ook de overstaande zijden even lang

Wijs erop dat een vierkant extra eigenschappen heeft vergeleken met een gewone rechthoek.

Overeenkomsten en verschillen

  • 4 zijden

  • 4 hoeken

  • alle hoeken zijn 90 graden

  • rechte zijden

Rechthoek

  • overstaande zijden gelijk


Vierkant

  • 4 gelijke zijden

Verschillen

Overeenkomsten

Gebruik hier de precieze woorden 'overstaande zijden' en 'gelijke zijden' steeds opnieuw.

Wat is een verschil tussen een rechthoek en een vierkant?

A

4 hoeken

B

rechte zijden

C

4 gelijke zijden

D

90 graden

De eerste drie inhoudsslides bouwen het verschil op: beide figuren hebben 4 hoeken, rechte zijden en hoeken van 90 graden. Alleen het vierkant heeft 4 gelijke zijden.

Maak de tekst compleet

Een rechthoek en een vierkant hebben allebei 4 zijden en 4 hoeken. Bij een rechthoek zijn de overstaande zijden even lang. Bij een vierkant zijn alle 4 zijden even lang.

zijden
overstaande
even lang
loodrecht
rechte hoek
kort
90 graden

Controleert de kernwoorden uit de eerste subtopic: zijden, overstaande, even lang.

Wat betekent loodrecht?

Twee lijnen zijn loodrecht als ze elkaar snijden en een hoek van 90 graden maken.


Een rechte hoek herken je vaak als een hoek zoals in een hoek van een blad papier.

Verbind loodrecht direct aan de eerder besproken rechte hoek van 90 graden.

Loodrecht in figuren

In veel figuren zie je loodrechte lijnen.


Voorbeelden:

  • bij een rechthoek staan twee aangrenzende zijden loodrecht op elkaar

  • bij een vierkant staan ook twee aangrenzende zijden loodrecht op elkaar

  • in een kruisvorm kunnen lijnen loodrecht staan

Gebruik 'aangrenzende zijden' als taalsteun: zijden die naast elkaar liggen.

Loodrecht om je heen

Je ziet loodrechte lijnen ook in het dagelijks leven:

  • een muur en de vloer

  • de rand van een boek

  • een deur en de vloer

  • tegels met rechte hoeken

Koppel meetkunde aan de klas: bordrand, tafelblad, schrift.

Loodrecht herkennen

Let op deze punten:

  • snijden de lijnen elkaar?

  • maken ze een hoek van 90 graden?

  • lijkt het op een rechte hoek?


Dan zijn de lijnen loodrecht.

Maak duidelijk dat lijnen die elkaar wel snijden, maar geen hoek van 90 graden maken, niet loodrecht zijn.

Loodrechte lijnen tekenen

Zo teken je loodrechte lijnen:

  • teken een rechte lijn

  • kies een punt op die lijn

  • teken door dat punt een tweede lijn

  • zorg dat de hoek 90 graden is

Noem dat een geodriehoek of hoekmodel kan helpen om 90 graden precies te tekenen.

Taal bij het tekenen

Handige woorden:

  • zijde: een lijn van een figuur

  • hoek: plek waar twee lijnen samenkomen

  • rechte hoek: een hoek van 90 graden

  • loodrecht: twee lijnen maken een rechte hoek

Deze slide ondersteunt de basis meetkundige taal uit het leerdoel.

Voorbeeld

Een vierkant tekenen:

  • teken 1 zijde

  • teken bij beide uiteinden een loodrechte lijn

  • maak alle zijden even lang

  • verbind de punten


Dan krijg je 4 gelijke zijden en 4 hoeken van 90 graden.

Laat zien dat loodrecht tekenen helpt om een vierkant of rechthoek netjes te maken.

Wanneer zijn twee lijnen loodrecht?

A

Bij 45 graden

B

Bij 90 graden

C

Bij gelijke lengte

D

Bij 4 zijden

Distractors komen uit verwarring met andere eigenschappen uit de les: lengte en aantal zijden horen niet bij loodrecht.

Begrippenlijst

rechthoek - figuur met 4 zijden en 4 hoeken van 90 graden, met gelijke overstaande zijden

vierkant - figuur met 4 gelijke zijden en 4 hoeken van 90 graden

zijde - lijn van een figuur

hoek - plek waar twee lijnen samenkomen

rechte hoek - hoek van 90 graden

loodrecht - twee lijnen die een hoek van 90 graden maken

overstaande zijden - zijden die tegenover elkaar liggen

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

4e lesuur: Lichamelijke opvoeding

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

Pauze

20

minute

00

second

This item has no instructions

Lezen

10

minute

00

second

This item has no instructions

5e lesuur: Mens & maatschappij

This item has no instructions

De eerste mensen als jager-verzamelaars

Open met het idee dat mensen niet altijd in dorpen en steden woonden. Deze les laat zien hoe de eerste mensen leefden, waarom historici soorten samenlevingen onderscheiden, en welke sporen we gebruiken om iets over die tijd te weten.

Leerdoel

Ik kan beschrijven hoe jager-verzamelaars leefden, waarom historici de geschiedenis indelen in verschillende soorten samenlevingen, en uitleggen welke soorten kennis we hebben over jager-verzamelaars.

This item has no instructions

Leven in kleine groepen

  • Jager-verzamelaars leefden in kleine groepen

  • Zij kenden elkaar goed

  • Samen zoeken naar voedsel was belangrijk

  • Samenwerken gaf meer veiligheid

Benadruk dat kleine groepen handig waren bij rondtrekken. Grote groepen hadden meer voedsel nodig en waren moeilijker te verplaatsen.

Voedsel zoeken elke dag

Jager-verzamelaars verbouwden geen akkers. Zij leefden van wat de natuur gaf. Daarom zochten zij steeds naar eetbare planten, noten, vruchten, vis en dieren.

Leg eenvoudig uit dat voedsel niet op één vaste plek klaar lag. Hun leven draaide elke dag om vinden, verzamelen en vangen.

Jagen en verzamelen

  • Jagen op dieren voor vlees

  • Verzamelen van bessen, noten en planten

  • Werktuigen hielpen bij jagen en snijden

  • Niet iedereen deed altijd hetzelfde werk

Noem dat werktuigen van steen, hout of bot konden zijn. Houd het eenvoudig: jagen en verzamelen waren beide nodig om te overleven.

Rondtrekken en wonen

  • Voedsel op een plek raakte op

  • Daarom trokken groepen verder

  • Zij woonden in tijdelijke onderkomens

  • Bijvoorbeeld hutten of eenvoudige schuilplaatsen

Koppel rondtrekken direct aan voedsel zoeken. Laat zien dat wonen tijdelijk was, omdat de groep niet lang op één plek bleef.

Veiligheid en samenwerking

  • Samen letten op gevaar

  • Elkaar helpen bij jacht en voedsel delen

  • Zorgen voor kinderen en zieken

  • In een groep was overleven makkelijker

Maak veiligheid concreet: wilde dieren, kou, honger en onbekend gebied. Samenwerking was nodig in het dagelijks leven, niet alleen bij de jacht.

Verschil met landbouwers

Later gingen mensen als landbouwers leven. Zij verbouwden voedsel en bleven vaker op één plek wonen. Jager-verzamelaars trokken rond; landbouwers leefden meer op vaste plekken.

Houd dit contrast eenvoudig. Het gaat hier nog niet om alle kenmerken van landbouw, maar om het grote verschil in wonen en voedsel krijgen.

Waarom leefden jager-verzamelaars vaak in kleine groepen?

A

Meer veiligheid

B

Grotere akkers

C

Vaste dorpen

D

Hoge huizen

De juiste kern is samenwerken en veiligheid. De afleiders passen juist meer bij latere landbouwers of kloppen niet met de les.

Wat is een duidelijk verschil met landbouwers?

A

Kleine groepen

B

Rondtrekken

C

Samenwerken

D

Vuur maken

Alle groepen mensen werkten samen en gebruikten vuur. Het kernverschil uit dit blok is dat jager-verzamelaars rondtrokken en landbouwers vaker op één plek bleven.

Soorten samenlevingen

Deze slide markeert de overgang van leefwijze naar historische indeling. Historici delen de geschiedenis in om veranderingen beter te kunnen zien.

Waarom delen historici in?

Historici delen de geschiedenis in in soorten samenlevingen. Zo kunnen zij beter zien hoe het leven van mensen veranderde door de tijd heen.

Laat leerlingen begrijpen dat indelen een hulpmiddel is. Het maakt vergelijken makkelijker: wonen, werken, voedsel en samenleven veranderen.

Twee soorten samenlevingen

Jager-verzamelaars

  • kleine groepen

  • rondtrekken

  • jagen en verzamelen

  • tijdelijke onderkomens

Landbouwers

  • voedsel verbouwen

  • vaker op één plek

  • meer vaste woonplaatsen

  • ander dagelijks leven

Gebruik deze vergelijking om het nut van indeling zichtbaar te maken. Het gaat om brede kenmerken, niet om uitzonderingen.

Wat laat die indeling zien?

  • Hoe mensen aan voedsel kwamen

  • Hoe zij woonden

  • Hoe groot groepen konden zijn

  • Hoe het dagelijks leven veranderde

Benadruk dat historici niet alleen jaartallen leren, maar vooral kijken naar veranderingen in het leven van mensen.

Waarom delen historici de geschiedenis in?

A

Voor meer spanning

B

Om dieren te tellen

C

Om verandering te zien

D

Voor mooie kaarten

De les benadrukt dat indelen helpt om veranderingen in wonen, voedsel en dagelijks leven te begrijpen.

Vul de juiste woorden in

Historici delen de geschiedenis in in soorten samenlevingen. Zo zien zij hoe mensen aan voedsel kwamen, hoe zij woonden en hoe het dagelijks leven veranderde.

samenlevingen
voedsel
woonden
veranderde
werktuigen
reisden
bleef
vuurplaatsen
groepen

Deze invuloefening volgt de kernzinnen van slides 9 tot en met 11.

Hoe weten we dit?

We weten iets over jager-verzamelaars door sporen uit het verleden. Historici en archeologen bekijken vondsten en opgravingen om hun leven te begrijpen.

Noem kort dat archeologen dingen opgraven en historici die informatie gebruiken om het verleden te onderzoeken.

Sporen in de grond

  • Werktuigen van steen, bot of hout

  • Botten van dieren

  • Vuurplaatsen

  • Resten van oude woonplekken

Leg uit dat zulke sporen niet vertellen met woorden, maar wel aanwijzingen geven over leven, eten en wonen.

Wat vertellen vondsten?

  • Botten zeggen iets over voedsel

  • Vuurplaatsen tonen koken en warmte

  • Werktuigen tonen jacht en dagelijks werk

  • Woonresten tonen hoe mensen verbleven

Help leerlingen de stap te maken van voorwerp naar conclusie. Een vondst is een spoor; de betekenis moet worden uitgelegd.

Rotstekeningen en andere beelden

Rotstekeningen en andere vondsten kunnen laten zien welke dieren mensen kenden en wat zij belangrijk vonden in hun leven.

Blijf voorzichtig: rotstekeningen geven aanwijzingen, maar vertellen niet alles precies. Dat is een goed moment om te laten zien dat kennis over het verleden uit meerdere sporen komt.

Kennis uit veel sporen samen

Eén vondst vertelt maar een klein deel. Door werktuigen, botten, vuurplaatsen, rotstekeningen en woonresten samen te bekijken, krijgen we een beeld van het leven van jager-verzamelaars.

Dit is de afrondende kern van dit subtopic: kennis over de prehistorie komt uit verschillende soorten bewijs die samen een verhaal vormen.

Welke vondst zegt iets over koken en warmte?

A

Botten

B

Vuurplaats

C

Rotstekening

D

Werktuig

Leerlingen koppelen hier een soort spoor aan wat het kan vertellen over het leven van mensen.

Maak de tekst af

We weten iets over jager-verzamelaars door sporen uit het verleden. Archeologen doen opgravingen. Werktuigen en botten geven samen een beeld van het leven van vroeger.

sporen
Archeologen
Werktuigen
leven
landbouwers
historici
akkers
wonen
dorpen

De focus ligt op soorten kennis: sporen, opgravingen en vondsten samen.

Begrippen

jager-verzamelaars - mensen die leefden van jagen, vissen en verzamelen

landbouwers - mensen die voedsel verbouwden en dieren hielden

samenleving - manier waarop mensen samen leven

historici - mensen die het verleden bestuderen

archeologen - mensen die sporen uit het verleden opgraven en onderzoeken

werktuigen - hulpmiddelen om mee te snijden, jagen of werken

vuurplaats - plek waar vuur werd gemaakt en gebruikt

This item has no instructions

Begrippen

onderkomen - plek om tijdelijk te wonen of te schuilen

opgraving - onderzoek waarbij spullen uit de grond worden gehaald

vondst - voorwerp of spoor uit het verleden

rotstekening - tekening op steen of rots uit vroegere tijd

dagelijkse bezigheden - gewone dingen die mensen elke dag doen

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

6e lesuur:Numo

This item has no instructions

Aan de slag!

30

minute

00

second

This item has no instructions

Afsluiting

This item has no instructions