Slaap en waakritme
Slaap en waakritme
Waarom is slapen belangrijk voor jou?
leerdoelen
Je kunt de functie en de kenmerken van slaap benoemen.
Je kunt factoren benoemen die het slaap- waakritme beïnvloeden.
Je kunt bij het bevorderen van slaap actief rekening houden met de mogelijkheden, wensen en gewoonten van de zorgvrager.
weetjes
Nederlanders echte luilakken zijn
De gemiddelde Nederlander gemiddeld 7 uur en 54 minuten per etmaal in bed doorbrengen. Daarmee zijn we zo’n beetje de langste slapers ter wereld
Je het meest groeit tijdens je slaap
Tijdens de slaap groeien we het meest omdat dan allerlei klieren actief zijn die de groei stimuleren.
We in onze slaap echte draaikonten zijn
In onze slaap draaien we ons gemiddeld elke 10 a 15 minuten om. Dat is dus ruwweg 40 keer per nacht.
12% van de Nederlanders slaapmiddelen gebruiken.
Lichtomstandigheden onze slaap beïnvloeden. Sinds de uitvinding van het elektrisch licht is de mens aanzienlijk korter gaan slapen.
Vermoeidheid is een grotere oorzaak van dodelijke verkeersongelukken
bij jongeren dan alcohol.
Functies van slaap
Ontspanning lichamelijk
Ontspanning geestelijk
Positieve invloed geheugen. 'Filteren' ervaringen van de dag.
Fasen van de slaap
Doezelen sluimerfase, inslapen , snel wakker van geluid
Lichte slaap, hersenactiviteit vertraagt
Diepe slaap, rust het lichaam uit goed uit
Diepere slaap, moeilijk wakker te krijgen
Droomslaap (REM-slaap)
Per nacht 4 -6 slaapcycli
Hoeveel uur iemand slaapt, hangt af van...?
Leeftijd
Tijdstip dat men naar bed gaat
Biologische klok
Wat gebeurt tijdens het slapen?
Ademhaling en hartslag wordt langzamer.
Hersenactiviteit wordt minder.
De lichaam groeit.
Lichaamstemperatuur wordt iets lager.
Spieren ontspannen zich en herstellen.
Stofwisseling wordt trager.
Weefsels vernieuwen zich.
Slaap en waakritme
Hoeveel uur iemand slaapt, hangt af van ....??
Biologische Klok
Leeftijd
Tijdstip
Alle bovenstaande antwoorden
Katja';s bodyscan
Slaap stoornissen
* Een slaapstoornis is een stoornis in het slaapwaakpatroon.
* Het is een medische aandoening, dus er kan een diagnose worden gesteld.
Ziektebeelden die bij slaapstoornissen horen zijn:
Slaapapneu
Narcolepsie
Rusteloze benen
Slaapwandelen
Gevolgen verstoord slaap-waak ritme
Afwijkend gedrag, bijvoorbeeld nervositeit, geïrriteerdheid of zich angstig of apathisch (onverschillig) voelen.
Concentratieverlies en geringere opmerkzaamheid, wat kan leiden tot ongelukken.
Gestoorde gedachtegang en vaak abnormale reactie op prikkels: zorgvragers die van een mug een olifant maken.
Niet meer goed lichamelijk functioneren; minder werkzaamheden en activiteiten kunnen doen.
Door slecht slapen verminderd:
Het geheugen
het concentratievermogen
het spraakvermogen
de reactiesnelheid
de besluitvaardigheid
het gevoel voor tijd en ruimte(planning)
de fysieke gezondheid.
het vermogen om emoties te hanteren
Interventies; bevorderen van slaap
Verpleegplan (wensen en gewoonten/rituelen.
Goede activiteitprogramma overdag (dagindeling)
Slaap observeren
Houdingen in bed (lig orthese)
Voeding en vocht
Vertrouwde omgeving
Slaaphygiëne
Wat kunnen de gevolgen zijn van een verstoord slaap-waak ritme? Noem 3 voorbeelden.
De slaapbehoefte neemt met het ouder worden af.
Juist
Onjuist
Wat is het verschil tussen een slaapprobleem en een slaapstoornis?
Hoe wordt chronische slapeloosheid genoemd?
Slaapprobleem
Insomnie
Primaire slapeloosheid
Secundaire slapeloosheid
Wat is de oorzaak van het slaapapnoe syndroom?
opdracht
1. Factoren die het slaap-waakritme beïnvloeden
Maak een lijst van vijf factoren die het slaap-waakritme kunnen verstoren, vooral bij ouderen of zieke cliënten. Beschrijf per factor hoe deze invloed heeft op het slaapgedrag van cliënten. Denk bijvoorbeeld aan:
• Pijn of ongemak
• Medicatiegebruik
• Omgevingsfactoren (zoals geluid of licht)
• Psychische factoren (zoals angst of depressie)
• Veranderingen in de dagelijkse routine (zoals minder bewegen)
Casus
Casus: Slaapproblemen bij een cliënt
Lees onderstaande casus en beantwoord de vragen.
Casus:
Mevrouw Jansen is een 82-jarige cliënt in een verpleeghuis. Ze klaagt vaak over slapeloosheid en zegt dat ze 's nachts wakker ligt en overdag moe is. Haar nachtrust wordt verstoord door pijn in haar gewrichten en soms door nachtmerries. Ze geeft aan zich de laatste tijd somber te voelen en komt daardoor moeilijk tot rust.
• Vraag 1: Welke factoren uit de theorie herken je in deze casus die mogelijk bijdragen aan de slaapproblemen van mevrouw Jansen?
• Vraag 2: Welke maatregelen kun je nemen om mevrouw Jansen te helpen beter te slapen? Beschrijf minimaal drie interventies die je kunt toepassen in haar zorgplan.
Slaap lekker !!