Bestaat gratis?

• New lesson editor
• Burgerschap
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 3

Bestaat gratis?

Leerdoelen:

• We leren dat gratis producten (bijna) niet bestaan.

• We leren wat betalen met persoonlijke data is.

• We leren dat op afbetaling kopen ook niet gratis is.

Bestaat gratis?

'2 + 1 gratis' acties zijn voorbeelden van gratis toch? 

Of betaal je toch op een manier voor producten terwijl ze eigenlijk gratis lijken?

Daar kom je deze les achter. 

YouTube

1 + 1 gratis

30 dagen gratis

koop nu, betaal later

Hieronder staan een aantal voorbeelden van 'gratis' producten. Of zie jij al dat een aantal van deze producten niet echt gratis is?

Bestaat gratis?

Voor niets gaat de zon op

Gratis bestaat niet. Soms lijken dingen gratis, maar betaal je er op een andere manier voor.

Je hebt drie soorten gratis:

Theorie 1

nu gratis, later betalen

Denk aan gratis Disney+ voor 30 dagen, maar je moet wel al je betaalgegevens invullen. Na die 30 dagen betaal je automatisch als je het abonnement niet opzegt.

reclame gratis (2+1)

Denk aan: ''2 + 1 gratis'' of ''tweede halve prijs''. Het lijkt alsof je niet betaalt, maar je betaalt natuurlijk wel. 

betalen met je data

Dit leggen we in theorie 2 uit.

De uitspraak voor niets gaat de zon op wordt in de volgende slide besproken.

Wat wordt bedoeld met dit plaatje?

Wat denk jij?

Met de uitspraak voor niets gaat de zon op wordt bedoeld: alles kost geld en/of moeite. Het enige wat echt gratis is, is het opkomen van de zon.

Roan zegt tegen Louise: ''2 + 1 gratis'' betekent dat je één product gratis krijgt. Daar betaal je niet voor. Leg aan Louise uit dat dit product niet echt gratis is.

Draai aan de spinner en leg uit waarom het product volgens jou wel of niet gratis is.

Gratis?

Bij de zon en de aarde kun je ook de discussie met de klas voeren: als wij teveel gebruik (vervuiling) maken van de aarde betaalt een volgende generatie daar de prijs voor. 

"Maar je hebt toch ook Snapchat of Instagram. Die zijn toch wel echt gratis?"

Het klopt dat je voor deze producten niet met geld hoeft te betalen. 

Je betaalt alleen op een andere manier. Je geeft namelijk gevoelige informatie over jezelf weg. 

Die informatie wordt doorverkocht aan bedrijven of gebruikt om jou persoonlijke reclames te kunnen sturen. Indirect betaal je dus toch. 

Theorie 2

Video: Betalen met je persoonlijke data 

1

ja

2

een beetje

3

nee

Ik snap nu goed waarom Snapchat, TikTok of Instagram gratis lijken.

Wat wordt bedoeld met de uitspraak: 

Je betaalt met je persoonlijke data?

Johan leest op het nieuws: "Snapchat maakt 124 miljard dollar winst."

Johan snapt dit niet, want Snapchat is toch gratis? Leg aan Johan uit hoe Snapchat toch zoveel geld kan verdienen.

Kopen op afbetaling is een manier van betalen, waarbij je niet in één keer voor het product hoeft te betalen. Je betaalt in meerdere keren.

Dit is een vorm van lenen.

Theorie 3

Video: Kopen op afbetaling

"Bij betalen in termijnen heb je een schuld."

Dit is ....

A

juist

B

onjuist

C

D

"Afbetalen in termijnen is gratis."

Dit is ....

A

juist

B

onjuist

C

D

Noem een voordeel en een nadeel van kopen op afbetaling.

Wat weet jij?

Bestaat gratis?:

• ''Voor niets gaat de zon op'' betekent: alles kost geld.

• Er zijn verschillende manieren om iets gratis te doen lijken, terwijl je er toch (later) voor betaalt.

• Veel sociale media zijn 'gratis' te gebruiken. Je betaalt door persoonlijke informatie te geven.

• Kopen op afbetaling betekent dat je niet in één keer hoeft te betalen. Je kunt nu gelijk van het product genieten, maar je moet het nog wel betalen. Het is dus niet gratis.

Om te 
onthouden

Verwerking

Een persoonlijke reclame maken.

Stap 1: Bekijk het profiel rechts.

Stap 2: Schrijf op welke persoonlijke informatie je allemaal kent van deze persoon.

Stap 3: Instagram komt nu naar jou toe en vraagt "Welke reclames kunnen we naar deze persoon sturen?". Ga op zoek naar reclames.

Stap 4: Ga naar de volgende drie slides en schrijf jouw antwoorden op of gebruik dit werkblad.

Instructie

Schrijf alle persoonlijke informatie op die je nu weet over het profiel.

Noem drie dingen op die Facebook via reclames aan Denise zou kunnen verkopen.

Zoek drie reclames op die volgens jou passen bij de interesse van Denise. 

Let op: een reclame mag een plaatje of een filmpje zijn. Als het een filmpje is, kun je de link van het filmpje kopiëren en hier plakken.

Zijn er nog dingen die jij wilt weten over 'bestaat gratis'? Zo ja, schrijf ze hier op.

Deze les hebben we het over ''bestaat gratis?'' gehad. 

Je bent klaar voor de eindopdracht.