De- en het-woorden

Leg de volgende 'dingen' op tafel


  • Pen/potlood

  • Leesboek

  • Nieuw Nederlands



Klaar?

Pak jouw leesboek en start met lezen

13

minute

00

second

1 / 25
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolvmbo bLeerjaar 2

This lesson contains 25 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Leg de volgende 'dingen' op tafel


  • Pen/potlood

  • Leesboek

  • Nieuw Nederlands



Klaar?

Pak jouw leesboek en start met lezen

13

minute

00

second

This item has no instructions

Les van vandaag

  • Stil lezen

  • Herfstvakantie

  • Huiswerk nabespreken

  • Uitleg over verwijswoorden

  • Maken van de opdrachten -> Huiswerk

  • Leerlingenraad bezoek : 11.35 - 11.50 uur

This item has no instructions

Leg de volgende 'dingen' op tafel


  • Pen/potlood

  • Leesboek

  • Nieuw Nederlands



Klaar?

Pak jouw leesboek en start met lezen

13

minute

00

second

This item has no instructions

Wat leer je?

Ik kan kiezen tussen de en het en ik kan deze, die, dit en dat goed gebruiken.

This item has no instructions

Welk woord ken jij al met de of het?

Gebruik de antwoorden als start: laat leerlingen een paar woorden hardop zeggen met het lidwoord erbij.

De- en het-woorden

Zelfstandige naamwoorden hebben meestal een lidwoord.


Je gebruikt de of het voor een woord.


Voorbeelden:

  • de fiets

  • de leerling

  • het huis

  • het boek

Benadruk dat leerlingen het lidwoord samen met het zelfstandig naamwoord moeten leren.

Wat doe je bij twijfel?

Weet je niet zeker of een woord een de-woord of het-woord is?


Zoek het woord op in een woordenboek.


Daar staat welk lidwoord bij het woord hoort.

Houd het praktisch: het doel is niet regels uit het hoofd leren, maar ook weten waar je het kunt controleren.

Eerst het lidwoord kiezen

Om een goede zin te maken, kijk je eerst:

  • is het een de-woord?

  • of is het een het-woord?


Daarna kies je het juiste aanwijzend woord.

Deze slide maakt de brug naar deze/die/dit/dat. Houd de volgorde steeds hetzelfde: eerst de of het, daarna deze/die/dit/dat.

Deze, die, dit en dat

Bij de-woorden gebruik je deze en die.


Bij het-woorden gebruik je dit en dat.

Gebruik steeds dezelfde formulering om verwarring te voorkomen.

Bij de-woorden

Die jongen loopt snel.

Deze

Die

Deze fiets is nieuw.

Leg nog niet uitgebreid het verschil tussen deze en die uit. In deze les gaat het vooral om de koppeling met de-woorden.

Bij het-woorden

Dit boek is spannend.

Dit

Dat

Dat huis is groot.

This item has no instructions

Een handige koppeling

  • de → deze / die

  • het → dit / dat


Zo kies je sneller het goede woord.

Dit is de kernzin van de les. Herhaal deze koppeling meerdere keren.

Welk woord past bij het boek?

A

deze

B

die

C

dit

D

de

Boek is een het-woord, dus dit boek.

Kies het goede woord

Bij de-woorden gebruik je deze en die. Bij het-woorden gebruik je dit en dat. Zo maak je sneller de goede keuze.

de-woorden
het-woorden
goede keuze
meervouden
verkleinwoorden
goede zin

Echoot de kernzin van slides 6 t/m 9.

Let op: verkleinwoorden

Verkleinwoorden zijn altijd het-woorden.


Voorbeelden:

  • het huisje

  • het boompje

  • het cadeautje

Wijs op uitgangen zoals -je en -pje. Voor deze doelgroep is herkennen belangrijker dan de taalkundige uitleg.

Let op: meervouden

Meervouden zijn altijd de-woorden.


Voorbeelden:

  • de huizen

  • de bomen

  • de boeken

Benadruk dat dit ook geldt als het enkelvoud een het-woord is: het boek, maar de boeken.

Woorden met een

Bij woorden met een zie je nog niet of het een de-woord of het-woord is.


Je bepaalt dus eerst het lidwoord.


Voorbeeld: een cadeau → het cadeau → dit cadeau

Maak duidelijk dat een geen hulp geeft bij de keuze tussen deze en dit.

Zo kies je goed

een woord → kies de of het → kies deze/die of dit/dat


Voorbeeld:

een cadeau → het cadeau → dit cadeau

Gebruik deze slide als samenvatting van de aanpak voordat leerlingen voorbeelden zien.

Goede keuzes in zinnen

Kijk steeds naar het zelfstandig naamwoord:

  • meisje → het meisje → dit meisje

  • telefoon → de telefoon → die telefoon

  • boeken → meervoud → de boeken → deze boeken

Deze voorbeelden sluiten aan op de oefenzinnen uit het lesmateriaal.

Wat is goed?

A

de cadeautje

B

dit cadeau

C

deze cadeau

D

dat telefoon

Cadeau is een het-woord, dus dit cadeau. De foute opties sluiten aan bij veelgemaakte fouten uit de les.

Let op de regels

Een verkleinwoord is altijd een het-woord, zoals het cadeautje. Een meervoud is altijd een de-woord, zoals de boeken. Bij een cadeau kies je dus eerst het lidwoord.

verkleinwoord
meervoud
een
enkelvoud
deze
dit

Controleert de drie regels uit slides 10 t/m 14: verkleinwoord, meervoud en woorden met een.

Woordenlijst

zelfstandig naamwoord - een woord voor een mens, dier of ding

lidwoord - het woord de, het of een

de-woord - een zelfstandig naamwoord met de

het-woord - een zelfstandig naamwoord met het

aanwijzend woord - een woord zoals deze, die, dit of dat

verkleinwoord - een woord op bijvoorbeeld -je of -pje

meervoud - meer dan één, zoals boeken of huizen

This item has no instructions

Aan de slag in je boek -> Huiswerk voor vrijdag

  • Opdracht 1: Schrift (samen)

  • Opdracht 2 t/m 5: WB


Belangrijk vrijdag:

Huiswerk van vandaag af + mee (1 t/m 5 blz. 228 + 229)

Huiswerk van vrijdag af + mee (2 t/m 5 blz. 230 + 231)

Leesboek mee

10

minute

00

second

Houd de instructie kort; de details staan in het boek. Verwijs leerlingen terug naar de stappen uit de les.

Het lidwoord hoort bij het woord

  • de fiets

  • de leerling

  • het huis

  • het boek


Je zegt dus niet alleen het woord, maar ook het lidwoord.

Laat leerlingen de voorbeelden hardop lezen. Zo horen ze dat het lidwoord vast bij het woord hoort.

Afsluiting

Deze zinnen zijn goed:

  • Deze jongen leest een boek.

  • Dit meisje fietst naar school.


Je gebruikt deze bij een de-woord.

Je gebruikt dit bij een het-woord.

Laat bij het tweede voorbeeld expliciet horen dat meisje een het-woord is.