H4 Formuleren les 2 - dubbelop

dubbelop
1 / 39
next
Slide 1: Slide
NederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 39 slides, with interactive quizzes, text slides and 2 videos.

Items in this lesson

dubbelop

Slide 1 - Slide

Aan het eind van de les...
  • ... ken je vijf vormen van dubbelop: onjuiste herhaling, tautologie, pleonasme, contaminatie en dubbele ontkenning;
  • ... kun je de vijf vormen van dubbelop herkennen, benoemen en verbeteren;
  • ...kun je fouten met verwijswoorden herkennen, benoemen en verbeteren.



Slide 2 - Slide

1)
onjuiste herhaling

Slide 3 - Slide

Onjuiste herhaling
Een kort woordje* wordt ten onrechte twee keer gebruikt.

*voorzetsel of voornaamwoordelijk bijwoord (zoals hierdoor of waarmee)

Slide 4 - Slide

Onjuiste herhaling

(1) Op zo'n partij als Partij voor de Dieren zou een overtuigd vleeseter niet op moeten stemmen.

Slide 5 - Slide

Onjuiste herhaling

(2) Het invullen van de belastingaangifte is iets waarmee veel mensen moeite mee hebben.

Slide 6 - Slide

Hoe zou je de volgende zin verbeteren?
Het invullen van de belastingaangifte is iets waarmee veel mensen moeite mee hebben.

Slide 7 - Open question

Onjuiste herhaling: let op!
(1) De woorden met en mee zijn varianten van hetzelfde voorzetsel.
Vb. Met de huidige maatregelen om de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan, heb ik geen moeite mee.

(2) Als twee keer hetzelfde voorzetsel in een zin staat, is dat niet per se fout.
Vb. Tussen de middag moesten we kiezen tussen wraps en groentesoep.

Slide 8 - Slide

2) + 3)
pleonasme + tautologie

Slide 9 - Slide

0

Slide 10 - Video

Tautologie
Er wordt twee keer hetzelfde gezegd met verschillende woorden van dezelfde woordsoort (synoniemen).

(1) Hoewel we de catalogus reeds weken van tevoren al in huis hadden, konden we geen keuze maken uit het enorme aanbod van artikelen.

Slide 11 - Slide

Hoe zou je de volgende zin verbeteren?
Hoewel we de catalogus reeds weken van tevoren al in huis hadden, konden we geen keuze maken uit het enorme aanbod van artikelen.

Slide 12 - Open question

Pleonasme
Een deel van de betekenis van een woord of woordgroep wordt nog eens door een ander woord uitgedrukt. Dat andere woord is meestal van een andere woordsoort.

(1) Bij de tandarts kreeg je vroeger een gratis cadeautje na de halfjaarlijkse controle.

Slide 13 - Slide

Hoe zou je de volgende zin verbeteren?
Bij de tandarts kreeg je vroeger een gratis cadeautje na de halfjaarlijkse controle.

Slide 14 - Open question

0

Slide 15 - Video

4)
contaminatie

Slide 16 - Slide

Contaminatie
Twee woorden of uitdrukkingen worden verward en ten onrechte vermengd.

(1) Het maakt voor mij geen enkel verschil uit of ik veel studeer of weinig: ik haal toch wel voldoendes.
(2) Toen mijn moeder de thee omstootte, moest ik helemaal overnieuw beginnen met mijn tekening.

Slide 17 - Slide

Hoe zou je de volgende zin verbeteren?
Het maakt voor mij geen verschil uit of ik veel studeer of weinig: ik haal toch wel voldoendes.

Slide 18 - Open question

5)
dubbele ontkenning

Slide 19 - Slide

Dubbele ontkenning
In zinnen met een werkwoord dat al een ontkennend karakter heeft, zoals verbieden of nalaten, wordt soms ten onrechte een tweede ontkenning, zoals niet of geen, toegevoegd.


Slide 20 - Slide

Dubbele ontkenning


(1) De examenkandidaten deden veel moeite om te voorkomen dat er in hun profielwerkstuk geen spelfouten zouden staan.

Slide 21 - Slide

Dubbele ontkenning

(2) Minister-president Mark Rutte raadt ons af om in de meivakantie geen reis te boeken.

Slide 22 - Slide

Hoe zou je de volgende zin verbeteren?
Minister-president Mark Rutte raadt ons af om in de meivakantie geen reis te boeken.

Slide 23 - Open question

Hoe pak je het aan?
  1. Lees de zin een of twee keer goed door.
  2. Herken je de fout meteen: gefeliciteerd! Benoem de fout en verbeter de zin.
  3. Herken je de fout niet meteen, concentreer je dan eerst op de fouten die het eenvoudigst te herkennen zijn: de dubbele ontkenning en de onjuiste herhaling.

Slide 24 - Slide

Hoe pak je het aan?
- Dubbele ontkenning: kijk naar de werkwoorden in de zin. Heeft een van de werkwoorden een ontkennend karakter en staat er een woord als niet of geen, controleer dan of de betekenis van de zin klopt of niet.
- Onjuiste herhaling: loop de voorzetsels na. Staat er twee keer hetzelfde voorzetsel in de zin, controleer dan of dat klopt of niet.

Slide 25 - Slide

Hoe pak je het aan?
4. Heb je geen dubbele ontkenning of onjuiste herhaling gevonden, ga dan op zoek naar de andere drie vormen van dubbelop: tautologie, pleonasme en contaminatie. Een grote woordenschat helpt hier.

Slide 26 - Slide

Hoe pak je het aan?
Dus:

1) Lees de zin goed door.
2) ! --> Benoem de fout en verbeter de zin.
3) ? --> dubbele ontkenning of onjuiste herhaling?
4) ? --> tautologie, pleonasme of contaminatie?

Slide 27 - Slide

Tijdens deze coronacrisis lees ik graag boeken over de toekomst van de samenleving, zoals bijvoorbeeld '1984' van George Orwell.
A
Contaminatie
B
Correct
C
Pleonasme
D
Tautologie

Slide 28 - Quiz

De import van mondkapjes uit het buitenland is de laatste maanden met meer dan 300 procent gestegen.
A
Contaminatie
B
Correct
C
Pleonasme
D
Tautologie

Slide 29 - Quiz

Die nieuwe sneakers van Nike zijn prachtig, maar ze kosten toch echt veel te duur.
A
Contaminatie
B
Correct
C
Pleonasme
D
Tautologie

Slide 30 - Quiz

Als overheid zijnde ontkomen we er niet aan om de coronamaatregelen wekelijks te evalueren.
A
Contaminatie
B
Correct
C
Pleonasme
D
Tautologie

Slide 31 - Quiz

Ik heb toestemming van de directeur van het verzorgingshuis om mijn oma volgende week te mogen bezoeken.
A
Contaminatie
B
Correct
C
Pleonasme
D
Tautologie

Slide 32 - Quiz

1. Deze trendviewer heeft vroeger vaak rake voorspellingen gedaan, maar kennelijk zat hij er bij het voorspellen van de nieuwste woningtrends klaarblijkelijk behoorlijk naast.
2. Veel ouders verbieden hun studerende kinderen om naast hun studiefinanciëring geen lening af te sluiten bij commerciële banken, want die vragen een veel hogere rente.
3. De voorzitter van de mr stelde als eis dat de directie alle stukken voor de vergadering minimaal één week van tevoren moest aanleveren.
Contaminatie
Dubbele ontkenning
Onjuiste herhaling
Pleonasme
Tautologie

Slide 33 - Drag question

aan de slag
Maak 2 en 3 af. 
Na 10 minuten gaan we nakijken.

Slide 34 - Slide

nakijken

Slide 35 - Slide

nakijken
1 Waarschijnlijk + vermoedelijk = 1.2 tautologie
Verbetering: laat ‘vermoedelijk’ weg.
2 ontmoedigt + niet op de bank zetten = 1.5 dubbele ontkenning
Verbetering: laat ‘niet langer’ weg.
3 achteraf een evaluatie = 1.3 pleonasme
Verbetering: laat ‘achteraf’ weg.
4 naar + naar = 1.1 onjuiste herhaling
Verbetering: laat het tweede ‘naar’ weg.

Slide 36 - Slide

nakijken
5 raadde … af + geen = 1.5 dubbele ontkenning
Verbetering: laat ‘geen’ weg.
6 je + bedenken = 1.4 contaminatie
Verbetering: ‘je realiseren’ of ‘bedenken’.
7 van + van = 1.1 onjuiste herhaling
Verbetering: laat het tweede ‘van’ weg.
8 Plotseling + ineens = 1.2 tautologie
Verbetering: laat ‘ineens’ weg.


Slide 37 - Slide

nakijken
9 rekenschap houden met = 1.4 contaminatie
Verbetering: ‘rekenschap’ wordt ‘rekening’; vermenging van ‘rekening houden met’ en ‘(zich) rekenschap geven van’.
10 stomme sufferd = 1.3 pleonasme
Verbetering: laat ‘stomme’ weg.

Slide 38 - Slide

Aan het eind van de les...
  • ... ken je vijf vormen van dubbelop: onjuiste herhaling, tautologie, pleonasme, contaminatie en dubbele ontkenning;
  • ... kun je de vijf vormen van dubbelop herkennen, benoemen en verbeteren;
  • ...kun je fouten met verwijswoorden herkennen, benoemen en verbeteren.



Slide 39 - Slide