Les 8 -Hoe kan ik beter leren?

• New lesson editor
• Burgerschap
• Middelbare school
• vmbo b, k, g
• Leerjaar 1

Les 8 Hoe kan ik beter leren?

Open met het idee dat leren niet alleen talent is, maar ook een vaardigheid. Verbind dit aan ontwikkeling en verantwoordelijkheid: je kunt invloed uitoefenen op hoe je leert.

Lesdoel

Ik kan leerstrategieën gebruiken om effectiever te leren.

Ik kan samenwerken met de klas om activiteiten voor te bereiden

Wat vind jij moeilijk met leren ?

Gebruik de woordenwolk als startpunt: bespreek verschillen tussen hard werken, onthouden, plannen, oefenen, begrijpen en actief leren.

Waarom leerstrategieën helpen

Leren gaat niet alleen om hard werken, maar ook om slim werken.

Met leerstrategieën kun je:

• beter onthouden

• sneller begrijpen

• fouten eerder zien

• meer grip krijgen op je schoolwerk

Leg de koppeling met burgerschap: verantwoordelijkheid nemen voor je eigen ontwikkeling betekent nadenken over hoe je leert, niet alleen óf je leert.

Een eerste beeld van leren

Veel leerlingen denken dat leren vooral betekent:

• lezen tot je het kent

• dingen vaak herhalen

• vlak voor een toets nog snel oefenen

Effectief leren vraagt meer: actief nadenken, kiezen en controleren.

Benoem dat herkenning belangrijk is: veel leerlingen gebruiken al strategieën, maar niet altijd de meest effectieve.

Spelletje om te oefenen met actief na te denken

Blinde detective

 

Eén speler gaat geblinddoekt worden.
Voordat hij/zij is geblinddoekt mag de leerling nog even goed naar de leerlingen in de klas kijken.
Twee andere spelers ruilen iets met elkaar: een bril, een petje, hun schoenen….. Daarna loopt iedereen wat rond en mag de geblinddoekte speler zijn blinddoek afdoen.
Hoe lang duurt het voordat hij ontdekt welke spelers iets hebben geruild?

Materiaal: een blinddoek. Geen blinddoek ? Even op de gang staan!

 

De challenge als startpunt

Een challenge laat zien dat je geheugen beïnvloedbaar is.

Soms lijkt iets makkelijk te onthouden, maar blijkt het later toch weg. Dat verschil tussen denken dat je het weet en het echt weten is belangrijk bij leren.

Hier kun je aansluiten op de Mies Bouwman challenge uit de methode. De kern is niet de opdracht zelf, maar het inzicht dat ons geheugen soms minder betrouwbaar is dan we denken.

De Challenge....uit de tijd van oma en opa

Eén van de oudste spelletjes van de Nederlandse tv is de geheugentest. Hoeveel voorwerpen kun jij onthouden? Het fragment uit 1972 start op 5.08. Stop op 7.03

1. Bekijk de voorwerpen die langskomen.​

2. Als het fragment stopt, schrijf je snel alles op wat je hebt onthouden.​

3. Wissel je blaadje met je klasgenoot en controleer de voorwerpen door het fragment nog eens te kijken
   
   Hoeveel wist jij er ? En je klasgenoot?

Maar hoe onthoud je nou dingen ???

bijvoorbeeld teksten voor een toets van Mens en Maatschappij en Biologie...

Leren in de toekomst

Ook in de toekomst blijft leren belangrijk.

Niet alles draait om kennis opzoeken. Je hebt ook nodig:

• begrijpen wat belangrijk is

• informatie verwerken

• keuzes maken

• zelfstandig blijven leren

Verbind dit met burgerschap: in een samenleving vol informatie is het belangrijk dat leerlingen zelfstandig en kritisch kunnen leren.

Welke keuze is volgens de les meestal effectiever?

A

Alles in één keer leren

B

Alleen herlezen

C

Jezelf overhoren

D

Letterlijk overschrijven

De foute opties zijn herkenbare maar minder sterke aanpakken uit de omliggende slides.

Vul de stappen van teksten leren in

Bij een tekst helpt het om eerst te oriënteren op titel en tussenkopjes. Daarna ga je gericht lezen, kernwoorden markeren en kort samenvatten in je eigen woorden. Tot slot controleer je jezelf zonder boek.

oriënteren

kernwoorden

samenvatten

overschrijven

uitstellen

plaatjes

fluisteren

raden

Deze invuloefening volgt de vaste volgorde van slide 11.

Eerst begrijpen, dan onthouden

Losse feiten blijven minder goed hangen als je de samenhang niet ziet.

Daarom helpt het om bij een tekst steeds te zoeken naar:

• hoofdgedachte

• belangrijke begrippen

• verbanden

• voorbeelden

Veel leerlingen willen meteen memoriseren. Benadruk dat begrip vaak de basis is voor beter onthouden.

Oefenen maakt kennis sterker

Een quiz of korte opdracht laat zien wat al lukt en wat nog niet.

Door te oefenen:

• haal je kennis actief op

• merk je hiaten sneller op

• wordt onthouden makkelijker

• groeit je zelfvertrouwen

Verbind dit aan de leerquiz met wisbordjes. De didactische kern is retrieval: kennis ophalen zonder direct naar het antwoord te kijken.

Studietips die echt helpen

Goede studietips hebben één ding gemeen: ze maken jou actief.

Denk aan:

• plannen in korte blokken

• afwisseling tussen lezen en oefenen

• pauzes nemen

• achteraf checken wat je nog weet

Sluit aan op het filmpje studietips uit de methode. Houd de nadruk op toepasbare gewoonten.

Alleen doen als we heel veel tijd over hebben !

Slide tekst

2

minute

00

second

+30 s

10

second

+30 s

Verschillende vormen, hetzelfde doel

Mindmaps, samen leren of spelvormen kunnen nuttig zijn.

Ze helpen alleen als je er echt mee nadenkt over de leerstof. De vorm is dus niet het doel; actief verwerken is het doel.

Hier kun je de opties uit de methode plaatsen: sprookje op hol, mindmap, pictionary, hints, verboden woord. Maak duidelijk dat de activiteit pas werkt als die inhoudelijk gericht is.

Opdracht om te oefenen met een mindmap...

Op dinsdag 15 december is het Shine-dag ! Jullie staan te shinen...

Op deze dag gaan jullie het moodboard en de poster( of Powerpoint ) laten zien aan jullie ouders.Maar er moeten ook hapjes en drankjes komen voor de gasten ! En natuurlijk ook leuke activiteiten voor de ouders.

Vandaag gaan jullie brainstormen in een groepje over wat jullie dan zouden willen gaan doen met behulp van een mindmap. Volgende week gaan jullie de plannen presenteren met behulp van de mindmap en met elkaar kiezen wat je wilt gaan doen op de Shine-dag !

Shine dag

Maak een groepje. Max. 4pers.
Docent deelt GROTE vellen papier uit.

Zet in het midden van het papier SHINE DAG

Ga dan tekenen en schrijven wat er allemaal moet gebeuren op die dag .....

( presentaties/hapjes/drankjes/activiteit)

Denk ook na over aankleding, lokalen, muziek enz.

10

minute

00

second

+30 s

Weet je nog de leertips ?

Wat uit deze les ga jij echt uitproberen?

Stimuleer concrete terugblik: bijvoorbeeld jezelf overhoren, samenvatten, plannen in blokken, leervragen stellen of kernwoorden zoeken.

Welk deel van leren vind jij nog het lastigst?

Gebruik antwoorden om zicht te krijgen op obstakels zoals plannen, focussen, samenvatten, begrijpen of actief ophalen.

Begrippenlijst

leerstrategie - een bewuste aanpak om informatie beter te begrijpen, onthouden of oefenen

effectief leren - leren op een manier die echt helpt om verder te komen

leervraag - een vraag die duidelijk maakt wat je nog wilt of moet leren

samenvatten - de kern van informatie kort in eigen woorden opschrijven

mindmap - een schema waarin je ideeën en begrippen met elkaar verbindt

actief ophalen - kennis uit je geheugen halen zonder direct naar het antwoord te kijken

verantwoordelijkheid - zelf keuzes maken en regie nemen over je eigen leren