Muziek op papier

Muziek op papier

1 / 28
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 28 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Muziek op papier

Open vanuit de herkenbare ervaring dat muziek meestal wordt gehoord, maar ook op papier zichtbaar kan worden gemaakt.

Dit ga ik leren

Ik kan verschillen herkennen tussen eenvoudige muzieksymbolen, bladmuziek en een grafische weergave van muziek.

This item has no instructions

Welke tekens of plaatjes kunnen muziek laten zien?

Gebruik de antwoorden als start: laat kinderen woorden noemen zoals noot, lijn, hoog, laag, stil, klap, tekening. Haak daarna aan bij de drie notatievormen uit de les.

Muziek kun je zien

Muziek is geluid, maar je kunt muziek ook opschrijven.


Dan zie je op papier bijvoorbeeld:

  • hoe hoog of laag een klank is

  • hoe lang of kort een klank duurt

  • waar stilte komt

  • of klanken steeds hetzelfde of juist anders zijn

Leg uit dat notatie een manier is om muziek te bewaren en terug te lezen.

Verschillende soorten notatie

  • Eenvoudige muzieksymbolen

  • Bladmuziek

  • Grafische notatie


Ze laten allemaal muziek zien, maar niet op dezelfde manier.

Deze les vergelijkt drie vormen. Houd de namen steeds hetzelfde op alle volgende slides.

Eenvoudige muzieksymbolen

Eenvoudige muzieksymbolen zijn tekens die snel iets over muziek laten zien.


Bijvoorbeeld:

  • een hoog en een laag teken

  • een lang en een kort teken

  • een teken voor stil zijn

  • een teken dat vaak terugkomt

Koppel dit aan jonge kinderen die nog geen volledige bladmuziek lezen, maar al wel verschillen in muziek kunnen zien.

Wat laten symbolen zien?

  • Hoogte: klinkt een toon hoog of laag?

  • Lengte: duurt een klank lang of kort?

  • Stilte: is er even geen geluid?

  • Herhaling: komt hetzelfde stukje terug?

This item has no instructions

Handig en duidelijk

  • snel te begrijpen

  • goed voor korte muziekstukjes

  • laat de hoofdideeën zien

  • minder precies dan bladmuziek

Benadruk het contrast: eenvoudige muzieksymbolen zijn overzichtelijk, maar vertellen niet alles heel precies.

Wat kun je met eenvoudige muzieksymbolen snel zien?

A

toon en duur

B

instrument en naam

C

zanger en podium

D

lied en maker

De goede keuze past bij hoogte en lengte uit de slides. De andere opties gaan over muziek, maar niet over notatie.

Vul de juiste woorden in

Eenvoudige muzieksymbolen zijn snelle tekens voor muziek. Je kunt zien of een klank hoog of laag is. Je kunt ook zien of een klank lang of kort duurt. Soms zie je ook een teken voor stilte.

tekens
hoog
lang
stilte
notenbalk
hard
kleur
lied

Alle ingevulde woorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug in de eerste uitleg over eenvoudige muzieksymbolen.

Bladmuziek op een notenbalk

Bladmuziek gebruikt een notenbalk met lijnen.


Op die lijnen en tussenruimtes staan noten.

Zo kun je precies zien:

  • welke toon klinkt

  • wanneer die klinkt

  • hoe lang die duurt

Gebruik de term notenbalk expliciet: vijf lijnen waarop noten een plek krijgen.

Muziekhoogte op papier

Bij bladmuziek betekent de plaats van een noot iets.


  • hoger op de notenbalk = hogere toon

  • lager op de notenbalk = lagere toon

Houd het eenvoudig: kinderen hoeven geen nootnamen te kennen om het idee van hoger en lager te begrijpen.

Notenwaarden

Een noot kan lang of kort duren.


Dat noem je de notenwaarde.

De vorm van de noot helpt om te zien hoe lang de klank duurt.

Noem alleen het basisidee van duur. Ga niet te diep in op alle soorten notenwaarden als dat niet nodig is voor deze groep.

Rusttekens

In muziek is stilte ook belangrijk.


Een rustteken laat zien:

  • hier speel of zing je niet

  • de stilte duurt ook een bepaalde tijd


Dus niet alleen klank, maar ook stilte staat in bladmuziek.

Kinderen denken vaak dat muziek alleen uit geluid bestaat. Maak duidelijk dat stilte ook bij het ritme hoort.

Wat laat een rustteken zien?

A

sneller spelen

B

geen geluid

C

hogere toon

D

zelfde stukje

Controleer of kinderen begrijpen dat stilte ook bij muziek hoort.

Vul de juiste woorden in

Bladmuziek staat op een notenbalk met lijnen. Een noot die hoger staat, klinkt ook hoger. De notenwaarde laat zien hoe lang een klank duurt. Een rustteken laat stilte zien.

notenbalk
hoger
notenwaarde
rustteken
grafiek
lager
herhaling
kleur

Deze opdracht bundelt de kernwoorden van bladmuziek: notenbalk, hoger/lager, notenwaarde en rustteken.

Grafische notatie

Grafische notatie gebruikt geen gewone bladmuziek, maar vormen, lijnen, kleuren of plaatjes.


Daarmee kun je ook muziek zichtbaar maken.

Laat zien dat muziek niet altijd met noten hoeft te worden opgeschreven.

Wat zie je in een grafiek?

  • stijgende lijn = hoger

  • dalende lijn = lager

  • lange vorm = lange klank

  • losse tekens = afwisseling

Gebruik het woord grafische notatie consequent, ook als het eruitziet als een tekening of grafiek.

Afwisseling in klank

Muziek heeft vaak afwisseling.


Op papier kun je dat zichtbaar maken met:

  • andere vormen

  • andere hoogtes

  • korte en lange stukken

  • meer of minder tekens achter elkaar

Koppel afwisseling aan hoorbare verschillen: niet alles klinkt hetzelfde in een muziekstuk.

Hetzelfde stuk, ander beeld

Eén muziekstuk kan op verschillende manieren worden genoteerd.


Eenvoudige muzieksymbolen, bladmuziek en grafische notatie laten dezelfde muziek zien, maar ieder op hun eigen manier.

Dit is een belangrijk keerpunt in de les: dezelfde klank kan verschillende beelden op papier krijgen.

Papier en geluid zijn niet hetzelfde

  • op papier zie je tekens

  • in muziek hoor je klanken

  • een tekening van muziek klinkt niet vanzelf

  • je moet de tekens lezen of volgen

Benadruk dat notatie een hulpmiddel is. Het papier is niet de muziek zelf, maar een manier om muziek vast te leggen.

Wat zie je terug in notatie?

In verschillende soorten muzieknotatie kun je vaak terugzien:

  • muziekhoogte

  • lengte van klanken

  • rust of stilte

  • afwisseling in een muziekstuk

Deze samenvattende slide verbindt alle drie de notatievormen aan dezelfde muzikale kenmerken.

Wat past het best bij grafische notatie?

A

vormen en lijnen

B

letters en woorden

C

namen van zangers

D

alleen cijfers

Kinderen koppelen grafische notatie soms aan gewone tekst. Hier check je dat het om visuele vormen gaat.

Wat vind jij het duidelijkst om muziek te zien?

1

symbolen

2

bladmuziek

3

grafische notatie

This item has no instructions

Waarom kan hetzelfde lied er anders uitzien op papier?

Bespreek dat hetzelfde muziekstuk op papier anders kan lijken in eenvoudige symbolen, bladmuziek of grafische notatie, terwijl de klank hetzelfde blijft. Goede antwoorden noemen verschil in tekens, lijnen, vormen of preciesheid.

Wat heb jij vandaag geleerd over muziek op papier?

Reflectie zonder goed of fout. Laat kinderen iets noemen zoals notenbalk, rustteken, hoog en laag, of dat muziek op verschillende manieren op papier kan staan.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: plaatjes, voorbeelden, verschillen vergelijken, samen bespreken.

Woordenlijst

muzieknotatie - muziek opschrijven of zichtbaar maken

eenvoudige muzieksymbolen - makkelijke tekens die iets over muziek laten zien

bladmuziek - muziek die met noten op papier staat

notenbalk - de lijnen waarop noten in bladmuziek staan

notenwaarde - hoe lang een noot duurt

rustteken - een teken voor stilte in muziek

grafische notatie - muziek zichtbaar maken met vormen, lijnen of plaatjes

This item has no instructions