Zwakke werkwoorden met voltooid deelwoord

• Duits
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 3,4

Zwakke ww met voltooid deelwoord

Zwakke werkwoorden

IDEWIS

Wat is de volgorde van de persoonlijke voornaamwoorden?

Gebruik het woord "IDEWIS" als ezelsbruggetje.

I = ich (ik)

D = du (jij)

E = er/sie/es (hij/ zij/ het)

W = wir (wij)

I = ihr (jullie)

S = Sie/ sie (u / zij)

Zwakke werkwoorden

...zijn regelmatig, er verandert niks in de stam in de verleden tijd

...worden volgens een vast         schema vervoegd

.... er bestaat ook een handig ezelsbruggetje voor (volgend dia)

Leerdoelen: 

Na deze les...

• ken je de regels voor het vervoegen van de zwakke werkwoorden
• kun je met behulp van de regels een zwak ww in de juiste vorm zetten
• kan je het voltooid deelwoord maken van een zwak ww

Wat is een zwak werkwoord?

• Wanneer je het werkwoord in de verleden tijd zet is er geen klinkerverandering

• Nederlandse zwakke werkwoorden zijn vrijwel altijd ook in het Duits zwak
  

Ezelsbruggetje

Achter de stam van het werkwoord komen de uitgangen:

(FE)    E - ST - T - EN - T - EN

 

Hoe krijg je de stam?

In het Duits krijg je de stam door

van het hele werkwoord

de -en of -n (als er geen 'e' voor staat)
weg te laten

Voorbeelden:
machen > mach;  spielen > spiel;  radeln > radel

Voorbeeld: machen (doen, maken)

(ik)

(jij)

(hij/zij/het)      (wij)

(jullie) 

(zij/u)   

ich

du

er/sie/es

wir

ihr

sie/Sie

mach e              

mach st 

mach t 

mach en

mach t

mach en

Uitzondering 1

Stam eindigt op -d of -t 

du, er/sie/es, ihr    >    krijgen een  extra 'e'

(dan is het ww makkelijker uit te spreken)

Voorbeelden ww stam op -d/ -t

reden (= praten)  >

arbeiten (= werken) >      

du red est

er red et / sie red et 

ihr red et 

du arbeit est                                 er arbeit et / sie atm et 

ihr arbeit et

Uitzondering 2

Als de stam op een 's'-klank eindigt   (bijv. s, ss, ß, z):

dan komt er bij
du alleen een 't' achter de stam

(Anders zou je twee of drie keer een 's' hebben staan en dat is niet nodig; Duitsers willen bij "du" altijd wel de vaste uitgang "st" horen!

Vertaal 'hij speelt'

spielen (= spelen)

1. er spielt
2. er spielst
3. du spielst
4. du spielt

Welke twee vervoegingsvormen zijn het hele werkwoord?

1. er/sie/es + wir
2. ich + wir
3. er/sie/es + ihr
4. wir + sie/Sie

Vertaal 'jullie kopen'

kaufen (= kopen)

1. ihr kauft
2. sie kauft
3. er kauft
4. du kauft

Vertaal 'hij rekent"
rekenen= rechnen

1. er rechnt
2. er rechnet

Vertaal 'jullie borstelen'

bürsten (= borstelen)

1. ihr bürst
2. ihr bürstet
3. ihr bürtet
4. ihr bürsten

Vertaal 'jij danst'

tanzen (= dansen)

1. du tanzest
2. du tanzst
3. du tanzt

Vertaal "jullie praten"
praten=reden

1. ich rede
2. er redet
3. sie reden
4. ihr redet

Herhaling "haben" en "sein"  

Herhaal en oefen nu eerst de hulpwerkwoorden haben & sein

oefenen, die hebben we nodig om een zin in de v.t.t. te maken.

Ich
du
er/sie/es
wir
ihr
sie/Sie

sein

haben

bin

bist

ist

sind

sind

seid

habe

hast

hat

habt

haben

haben

duits.net

Het voltooid deelwoord 

In het Nederlands is dit bij de zwakke werkwoorden vaak ge-/be- ervoor en -t/-d erachter.

In het Duits is de basisregel
ge- + stam + -t

Bijv: machen > gemacht;  spielen > gespielt.

Uitzondering 1

Stam van het ww eindigt op -d of -t

het voltooid deelwoord krijgt een extra 'e' tussen stam en -t

arbeiten - gearbeitet

reden - geredet

Zo is het volt. deelwoord makkelijker uit te spreken!

Bijv: machen > gemacht;  spielen > gespielt.

Uitzondering 2

Het hele ww einigt op de letters -ieren:

Het voltooid deelword maak je in dit geval met de regel stam + t

kontrollieren - kontrolliert

studieren - studiert 

Bijv: machen > gemacht;  spielen > gespielt.

kaufen - Ik heb gekocht

1. ich habe gekaufen
2. ich habe gekauft
3. ich habe gekauftet
4. ich habe gekaufd

chatten - Heb jij gechat?

1. Hast du gechatet ?
2. Hast du chattet ?
3. Hast du chatt ?
4. Hast du gechattet ?

tanzen - Heeft zij gedanst?

1. Hat sie getanzt?
2. Hat sie getanzet?
3. Hat sie tanzt
4. Hat sie tanz?

reagieren - Heeft hij gereageerd?

1. Hat er gereagiert ?
2. Hat er reagier ?
3. Hat er reagiert?
4. Hat er reagierd ?

hören - Hebben jullie gehoord?

1. Habt ihr gehört
2. Habt ihr gehort ?
3. Hat ihr gehört?

melden - Wij hebben het gemeld.

1. Ihr habt es gemeldet.
2. Wir haben es gemeldet.
3. Ich habe es gemeldet.
4. Wir haben es gemeldt.

rechnen- Het heeft geregend.

1. Es hat geregnet.
2. Es hat geregnt.
3. Hat es geregnet?

Heb je de lesdoelen bereikt??

😒🙁😐🙂😃

Hausaufgaben

1. Leer de rijtjes van "haben" en "sein" uit je hoofd!

Dat zijn de hulpwerkwoorden in de zinnen met een voltooid deelwoord.

In de SO werden daar nog steeds veel fouten gemaakt. 

2. Leer de regels voor het voltooid deelwoord.

Succes!!