Herhaling: signaalwoorden
Viele Jugendliche lassen ihr Handy beim Lernen an, (1) __ sie erreichbar sein wollen.
Nachrichten stören die Konzentration. (2) __ dauert die Arbeit oft länger.
Einige Apps lenken besonders stark ab, (3) __ soziale Netzwerke.
Ohne Handy machen Jugendliche oft weniger Fehler. (4) __ Handys die Konzentration stören können.
zum Beispiel - deshalb - weil -daraus lässt sich schließen, dass
Herhaling: signaalwoorden
Viele Jugendliche lassen ihr Handy beim Lernen an, (1) __ sie erreichbar sein wollen.
Nachrichten stören die Konzentration. (2) __ dauert die Arbeit oft länger.
Einige Apps lenken besonders stark ab, (3) __ soziale Netzwerke.
Ohne Handy machen Jugendliche oft weniger Fehler. (4) __ Handys die Konzentration stören können.
zum Beispiel - deshalb - weil -daraus lässt sich schließen, dass
This item has no instructions
Wanneer zoek je een woord op?
Situatie:
In de korte titel „Gedächtnislücken im Alltag“ begrijp je het woord „Gedächtnislücken“ niet. Daardoor begrijp je de titel niet.
Wat doe je?
A: Ik zoek „Gedächtnislücken“ op.
B: Ik lees verder zonder het woord op te zoeken.
C: Ik vertaal eerst ieder woord uit de titel.
This item has no instructions
Moet je deze woorden opzoeken?
Situatie:
In een alinea worden verschillende voorwerpen in een rugzak genoemd. Je begrijpt dat de schrijver beschrijft wat iemand voor een bergtocht meeneemt. Twee voorwerpen ken je niet.
Wat doe je eerst?
A: Ik zoek beide woorden op.
B: Ik lees verder, omdat de voorwerpen details zijn.
C: Ik vertaal de volledige zin.
This item has no instructions
Noem twee nadelen van vaak opzoeken.
Bespreek dat veel opzoeken tijd kost en de rode draad of leesflow verstoort. Ook goed: concentratiebreuk, minder overzicht van de tekst.
Wanneer zoek je een onbekend woord wél op?
Als het een kernwoord is
Als het een detail is
Als er twee onbekend zijn
Als de zin lang is
Sluit aan op de slides over strategisch woordenboekgebruik: alleen opzoeken als begrip van titel of hoofdgedachte anders wegvalt.
Dit leer je vandaag
Na deze les kun je:
vier nieuwe functies herkennen;
een open vraag gericht beantwoorden;
je antwoord uit de tekst halen;
je woordenboek strategisch gebruiken.
This item has no instructions
Gegensatz – tegenstelling
Twee situaties, meningen of feiten worden tegenover elkaar geplaatst.
Voorbeeld:
„Mia lernt gern mit Musik. Ihr Bruder arbeitet dagegen lieber in völliger Stille.“
Mogelijke aanwijzingen:
dagegen
hingegen
während
im Gegensatz dazu
einerseits … andererseits
This item has no instructions
Relativierung – relativering
Een eerdere uitspraak wordt beperkt of minder algemeen gemaakt.
De uitspraak blijft gedeeltelijk geldig.
„Ein Wörterbuch ist hilfreich. Es liefert allerdings nicht immer die passende Bedeutung.“
Mogelijke aanwijzingen:
allerdings
nicht immer
nicht unbedingt
nur teilweise
zumindest
This item has no instructions
Einräumung – toegeving
De schrijver erkent eerst iets, maar houdt daarna vast aan een andere hoofdgedachte.
Voorbeeld:
„Zwar kostet das Nachschlagen Zeit, aber bei einem Schlüsselwort kann es notwendig sein.“
Mogelijke aanwijzingen:
zwar … aber
obwohl
auch wenn
dennoch
trotzdem
This item has no instructions
Weiterführung – voortzetting
De schrijver gaat verder op dezelfde gedachte en voegt nieuwe informatie toe.
Voorbeeld: „Das Wörterbuch zeigt die Bedeutung. Außerdem enthält es grammatische Angaben.“
Mogelijke aanwijzingen:
außerdem
zudem
zusätzlich
darüber hinaus
übrigens
This item has no instructions
Hoe houd je de functies uit elkaar?
Gegensatz:
Twee zaken staan tegenover elkaar.
Relativierung:
Een uitspraak wordt beperkt.
Einräumung:
Iets wordt erkend, maar de hoofdgedachte blijft staan.
Weiterführung:
Er wordt nieuwe informatie toegevoegd.
This item has no instructions
Welke functie herken je?
Categorieën: Gegensatz - Relativierung - Einräumung -Weiterführung
„Viele Schüler lesen gern digital. Andere arbeiten dagegen lieber mit Papier.“
„Online-Wörterbücher sind schnell. Sie liefern allerdings nicht immer die passende Bedeutung.“
„Obwohl die Überschrift schwierig ist, liest Nora zunächst den ersten Absatz.“
„Der Text nennt mehrere Beispiele. Außerdem beschreibt er die Ergebnisse einer Umfrage.“
This item has no instructions
Welke functie beperkt een eerdere uitspraak?
Weiterführung
Einräumung
Relativierung
Gegensatz
Checkt de kern van de functieleer na de vier uitlegslides.
Vul de functies aan
Bij Gegensatz staan twee zaken tegenover elkaar. Bij Relativierung wordt een uitspraak beperkt. Bij Einräumung wordt iets erkend, maar de hoofdgedachte blijft staan. Bij Weiterführung komt er extra informatie bij.
Herneemt exact de kernformuleringen van de overzichtsslide, zodat leerlingen de vier functies scherp uit elkaar houden.
Regels bij een open vraag
Antwoord in het Nederlands, tenzij anders staat aangegeven.
Citeer alleen in het Duits als om een citaat wordt gevraagd.
Geef precies het gevraagde aantal antwoorden.
Wordt één antwoord gevraagd? Dan wordt alleen je eerste antwoord beoordeeld.
This item has no instructions
Maak van de vraag je antwoord
Herhaal de kern van de vraag aan het begin van je antwoord.
Vraag:
Waarom kan muziek met zang het leren bemoeilijken?
Antwoordstarter:
„Muziek met zang kan het leren bemoeilijken, omdat …“
Zo blijf je met je antwoord in de juiste richting.
Herhaal niet de hele vraag. Houd rekening met de woordlimiet.
This item has no instructions
Stappenplan open vraag
Markeer wat wordt gevraagd.
Controleer het aantal gevraagde elementen.
Maak van de vraag een antwoordstarter.
Zoek de informatie in de tekst.
Maak de antwoordzin af.
This item has no instructions
Oefenen met een open vraag
Tekst:
„Beim Lernen hören viele Jugendliche Musik. Liedtexte können ablenken, weil das Gehirn gleichzeitig Sprache aus dem Lied und aus dem Lerntext verarbeitet. Instrumentalmusik stört oft weniger.“
Vraag:
Waarom kan muziek met zang het leren bemoeilijken?
Geef één reden in het Nederlands. Gebruik maximaal vijftien woorden.
Verplichte antwoordstarter:
„Muziek met zang kan het leren bemoeilijken, omdat …“
This item has no instructions
Welk antwoord krijgt het punt?
Welk antwoord voldoet het best aan de opdracht van de vorige slide?
A: Omdat muziek afleidt en instrumentale muziek minder storend is.
B: Muziek met zang kan het leren bemoeilijken, omdat de hersenen twee taalbronnen tegelijk verwerken.
C: Weil das Gehirn gleichzeitig die Sprache aus dem Lied und aus dem Lerntext verarbeitet.
This item has no instructions
Maak de antwoordstarter af
Bij een open vraag markeer je eerst wat wordt gevraagd. Daarna controleer je het gevraagde elementen. Vervolgens maak je een antwoordstarter en zoek je de informatie in de tekst. Tot slot controleer je taal en woordlimiet.
Echoot het stappenplan van de contentslides en laat leerlingen de dragende termen actief invullen.
Abschluss – voorbereiding op de Prüfung
Maak Abschluss 1.1 tot en met 1.10.
Let tijdens het werken op:
onbekend woord: opzoeken of doorlezen?
functievraag: vergelijk beide tekstgedeelten;
open vraag: maak eerst een antwoordstarter;
antwoord: gebruik alleen informatie uit de tekst;
controleer aantal antwoorden en woordlimiet.
Timer: 30 minuten
This item has no instructions
Vergelijk met je buur
Vergelijk:
één functievraag;
één open vraag;
Controleer bij de open vraag:
is een deel van de vraag herhaald?
is precies gegeven wat wordt gevraagd?
staat het antwoord in het Nederlands?
Timer: 5 minuten
This item has no instructions
Exit-ticket
Tekst:
„Ein Wörterbuch kann bei wichtigen Wörtern helfen. Allerdings unterbricht häufiges Nachschlagen den Lesefluss.“
Vraag:
Welke functie heeft de tweede zin en welke beperking wordt genoemd?
Antwoord in het Nederlands. Gebruik maximaal twintig woorden.
Verplichte antwoordstarter:
„De tweede zin heeft de functie … en beperkt de eerste uitspraak doordat …“
This item has no instructions
Welk onderdeel van deze les hielp jou het meest?
Gebruik de uitkomsten om kort op te halen wat werkte: signaalwoorden, functies, open vragen, antwoordstarter, woordenboekstrategie.