5.1 Wat levert werken op?
5.1 Wat levert werken op?
Programma
Wat ga ik deze les leren?
Wat kan ik verdienen?
Andere redenen dan geld om te werken.
Video - Lubach
Aan de slag
Leerdoelen check - 4 exit vragen
5.1 wat levert werken op?
leerdoelen:
wat voor redenen kun je hebben om te werken?
waarvan is de hoogte van je loon afhankelijk?
Wat staat er allemaal op een loonstrookje?
hoe je het netto loon kunt berekenen?
wat het verschil is tussen wit, grijs en zwart werk?
wat het minimumloon is
baantje?
redenen om te werken?
5.1 Wat levert werken op?
Arbeidsmotieven
De redenen waarom mensen willen werken, noem je arbeidsmotieven:
Loon
Sociale contacten
Tijdsbesteding
...
Werk waarvoor je een opleiding nodig hebt, noemen we geschoold werk.
Werken kost geld - HUH!?
Stel je voor: je werkt 20 uur in de week bij de supermarkt en je verdient 400 euro.
Je baas vraagt: 'Wil je 40 uur komen werken? Dan verdien je dubbel zoveel!'
Maar aan het einde van de maand kijk je op je bankrekening en zie je dat je bijna niks extra hebt gekregen, terwijl je wél twee keer zo hard hebt gezwoegd.
Dat klinkt onlogisch, toch? Arjen Lubach legt in dit filmpje uit hoe dit bizarre systeem in Nederland werkt." Over dit bizarre systeem gaan we het de komende weken hebben.
5.1 Wat levert werken op?
Slide titel
Redenen om te werken Behalve het verdienen van geld, noemt Arjen nog een andere belangrijke reden waarom mensen werken. Welke reden is dat?
Belasting betalen Arjen legt uit hoe ons belastingstelsel werkt. Wat is de algemene regel in Nederland: wie betaalt er in verhouding de meeste belasting?
Soorten toeslagen Om mensen met een lager inkomen te helpen, zijn er toeslagen bedacht. Noem twee verschillende toeslagen die in de video worden genoemd.
De hoogte van je loon Een lerares in de video vertelt dat ze een loonsverhoging kreeg, maar onderaan de streep minder geld overhield. Hoe kan het dat je netto minder overhoudt als je brutoloon omhoog gaat?
Voltijd vs. Deeltijd Wat is eigenlijk het verschil tussen voltijd en deeltijd werken?
Nederland deeltijdland Nederland wordt in de video "wereldkampioen deeltijd" genoemd. Welk percentage van de Nederlanders werkt volgens de video in deeltijd?
wat staat er in je contract?
5.1 Wat levert werken op?
De individuele arbeidsovereenkomst
De individuele arbeidsovereenkomst is een contract tussen werkgever en werknemer:
functie
deeltijdfactor
duur
CAO?
CAOVO 2022
5.1 Wat levert werken op?
De CAO
De individuele arbeidsovereenkomst is een contract tussen werkgever en werknemer:
functie
deeltijdfactor
De collectieve arbeidsovereenkomst is een overeenkomst tussen werkgevers en vakbonden. Hier staan afspraken in voor elke werknemer in een bedrijfstak (bv. Horeca, Bouw, Onderwijs, ...)
Les 3
Start + herhaling vorige les (5 min.)
Wat ga ik deze les leren? + uitleg (10-15 minuten - deels gezamenlijk oefenen)
Wat is het minimumloon? Waarom hebben we een minimumloon in Nederland? Met welk werk krijg je vaak het minimumloon betaald?
Wat is het verschil tussen wit, grijs en zwart werk?
Rekenen met procenten, hoe moest dat nog maar?
Aan de slag (15 min.)
Afsluiting (5 min.
Minimumloon
Bedrag dat je in Nederland minimaal moet verdienen.
Bedrag dat net voldoende is om van te kunnen leven.
Wit
1. Wit werk (Legaal)
Dit is werk volgens de regels. Je hebt een contract en betaalt belasting.
Voordelen: Je bouwt vakantiedagen op, je bent verzekerd bij een ongeluk en je bouwt later pensioen op.
Voorbeeld: Werken bij de Albert Heijn of de lokale horeca met een contract.
Zwart werk
Zwart werk (Illegaal)
Je krijgt contant betaald en de overheid weet van niets. Er wordt geen belasting afgedragen.
Risico's: Je bent niet verzekerd. Als je je enkel breekt tijdens werk, krijg je niets. Je hebt geen recht op minimumloon en je kunt een flinke boete krijgen.
Voorbeeld: Een middagje klussen bij een vreemde voor een briefje van €50,- zonder administratie.
Grijs werk
3. Grijs werk (Het grensgebied)
Dit zit er precies tussenin. Het is vaak onbetaald werk of een 'vriendendienst'.
Kenmerk: Het is niet direct illegaal (zoals vrijwilligerswerk of een kleine vergoeding voor oppassen op je neefje), maar zodra het structureel wordt en je veel verdient zonder het op te geven, wordt het zwart werk.
Voorbeeld: Oppassen bij de buren of de hond uitlaten voor een klein bedrag.
Vraag
Ik wil zekerheid voor later. Bijvoorbeeld doorbetaald krijgen als ik ziek ben. Of ik wil later een goed pensioen.
Zwart - wit - grijs ????
Reken procenten - herhaling
Bedrag weten?
Bedrag : 100 x percentage
Percentage weten?
Klein getal : groot getal
x 100
Geldbedrag 2 decimalen
Procenten 1 decimaal
minute
second
Rekenen
Omrekenen van:
week-maand-kwartaal-jaar?
Altijd eerst uitrekenen wat iemand per jaar krijgt. Daarna terug rekenen
Aan het werk!
Wat: hoofdstuk 5, paragraaf 1 - vragen 1 t/m 15
Hoe: werkboek, zelfstandig maken
Hulp: bewaar je vraag voor het overlegmoment en of het klassikale moment
Uitkomst: nakijken / bespreken
Tijd: 10 minuten - 7 in stilte / 3 in overleg
Klaar? (je doet minimaal 1)
- Herhalingsopdachten 1 t/m 3 (ik vind economie moeilijk)
-Plusopdrachten 1 t/m 2 (ik wil extra uitdaging - hoe ziet klas 4 stof eruit?)
-Verder stof volgende week: blz. 142 - vraag 1 t/m 4
Klaar deel 2? Laat checken door docent en vraag daarna om vervolg.
minute
second
Afsluiting (3 min. + 2 min. bespreken)
Ik ben >21 jaar of ouder, welk bedrag moet ik in Nederland minimaal verdienen per uur
(je mag er €1,- naast zitten.
Ik wil zekerheid voor later (recht op uitkeringen). Zwart, wit of grijs werk?
Wat is het verschil tussen bruto- en netto loon?
Geef 1 voorbeeld van geschoold werk
minute
second
Volgende les?
Maandag
Onderwerpen;
Een arbeidsovereenkomst is een contract tussen een ...
werkgever en werknemer
bedrijfstak en vakbond
De afspraken binnen een cao worden gemaakt door organisaties van werkgevers en ...
bedrijfstakken
vakbonden
werknemers
arbeidsvoorwaarden
5.1 Wat levert werken op?
Loonheffing
Wie in loondienst werkt, betaalt loonheffing:
loonbelasting
premie volksverzekeringen
Brutoloon - loonheffing = nettoloon
De loonheffing is een inschatting van de te betalen inkomstenbelasting.
Wat is onjuist?
Het brutoloon is het loon dat in de cao staat omschreven.
Het verschil tussen bruto en netto zijn de belastingen en premies.
Nettoloon is exclusief belastingen en premies.
Brutoloon krijg je gestort op je bankrekening.
5.1 Wat levert werken op?
Zwart werk
Werken in de informele sector
Grijs werk: Huishouden, vrijwilligerswerk en mantelzorg
Zwartwerk (strafbaar)
Werken in de formele sector
Geregistreerd werk
Sebastiaan helpt zijn tante wel is in het dierenasiel. Wat voor werk is dit?
Wit werk
Grijs werk
Zwart werk
Blauw werk
Wat is onjuist?
Alleen bij zwart werk betaal je geen belasting en premie.
Alleen zwart werk is verboden.
Alleen voor grijs werk krijg je niet betaalt.
Alleen wit werk staat geregistreerd bij de belastingdienst.