De crisisjaren '30 en de opkomst van de NSB

De crisis raakt Nederland

In 1929 brak er een grote economische crisis uit. De crisis kwam uit de Verenigde Staten, maar bereikte al snel Nederland.


1 / 27
next
Slide 1: Slide
New lesson editorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

This lesson contains 27 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

De crisis raakt Nederland

In 1929 brak er een grote economische crisis uit. De crisis kwam uit de Verenigde Staten, maar bereikte al snel Nederland.


De crisisjaren '30

Leerdoelen

  • De leerling kan uitleggen hoe de economische crisis in Nederland leidde tot armoede, werkloosheid en ontevredenheid.

  • De leerling kan beschrijven wat Colijn deed tijdens de crisis en waarom veel mensen daar ontevreden over waren.

  • De leerling kan uitleggen waarom de NSB populairder werd in de jaren 30.

  • De leerling kan de relatie de verzuiling en de populariteit van de NSB uitleggen

De crisis raakt Nederland

In 1929 brak er een grote economische crisis uit. De crisi kwam uit de Verenigde Staten, maar bereikte al snel Nederland, bedrijven maken minder geld.


Doordat bedrijven minder geld maken:

  • gingen veel bedrijven failliet

  • verloren steeds meer mensen hun baan

  • groeide armoede in bijna iedere stad

Steeds minder gezinnen konden hun huur, kleding of eten betalen.




De crisis raakt Nederland

In 1929 brak er een grote economische crisis uit. De crisi kwam uit de Verenigde Staten, maar bereikte al snel Nederland, bedrijven maken minder geld.


Doordat bedrijven minder geld maken:

  • gingen veel bedrijven failliet

  • verloren steeds meer mensen hun baan

  • groeide armoede in bijna iedere stad

Steeds minder gezinnen konden hun huur, kleding of eten betalen.


Hierdoor kregen mensen weinig vertrouwen in de toekomst.



Regering Colijn

De regering van Hendrik Colijn probeerde de problemen te stoppen.


Hoe?

Minister-president Hendrik Colijn

Regering Colijn

De regering van Hendrik Colijn probeerde de problemen te stoppen.

Hoe?
Door zo min mogelijk geld uit te geven.

  • Minder geld naar scholen

  • Ambtenaren kregen er geen gels bij

    Streng zijn voor werklozen

↳Stempelen

Minister-president Hendrik Colijn

Stempelen

Werklozen moesten meerdere keren per dag stempelen om hulp te krijgen van de overheid.


Inspecteurs controleerden of ze geen extra geld verdienden.

Werkverschaffing

Mensen die iets wilden verdienen konden meedoen aan werkverschaffing, zoals:

  • een kanaal graven

  • een bos planten

  • een weg aanleggen

Maar ook met dit zware werk verbeterde de situatie niet.




Werkverschaffing Bloedkuul

De Nijmegenaren verplaatsten met schoppen en kruiwagens ruim 80.000 kubieke meter grond om de kuil van het voetbalveld uit te graven.



Werkverschaffing

Mensen die iets wilden verdienen konden meedoen aan werkverschaffing, zoals:

  • een kanaal graven

  • een bos planten

  • een weg aanleggen

Maar ook met dit zware werk verbeterde de situatie niet.



Doordat het maar niet beter werd, werden mensen boos en verloren ze hun vertrouwen in de overheid.

Ontevredenheid groeit

Veel Nederlanders dachten:

“De overheid doet niets.”

“De politiek maakt alleen maar ruzie.”

“Niemand lost onze problemen op.”




Ontevredenheid groeit

Veel Nederlanders dachten:

“De overheid doet niets.”

“De politiek maakt alleen maar ruzie.”

“Niemand lost onze problemen op.”



Mensen wilden iemand die zei:
Ik regel het. Ik zorg voor orde. Ik maak een einde aan het geruzie.

Hitler in Duitsland

In Duitsland trad Hitler op als een sterke leider.
Hij:

  • gaf duidelijke toespraken

  • wees schuldigen aan

  • beloofde werk

  • beloofde orde

  • zei dat hij het land weer sterk zou maken




Hitler in Duitsland

In Duitsland trad Hitler op als een sterke leider.
Hij:

  • gaf duidelijke toespraken

  • wees schuldigen aan

  • beloofde werk

  • beloofde orde

  • zei dat hij het land weer sterk zou maken


Anton Mussert zag hoe goed dat werkte.


Text

De opkomst van de NSB

Wat Mussert deed leek sterk op Hitler:

  • Hij sprak op grote bijeenkomsten.

  • Hij droeg een militair uniform.

  • Hij beloofde dat hij de ruzie in de politiek zou stoppen.

  • Hij zei dat Nederland weer sterk moest worden.

De opkomst van de NSB

In 1931 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) op.


Hij belooft orde en een sterk Nederland







De opkomst van de NSB

In 1931 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) op.


Hij belooft orde en een sterk Nederland


Voor veel Nederlanders, klonk dit aantrekkelijk. Zij wilden iemand die beslissingen durfde te nemen.





De opkomst van de NSB

In 1931 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) op.


Hij belooft orde en een sterk Nederland


Voor veel Nederlanders, klonk dit aantrekkelijk. Zij wilden iemand die beslissingen durfde te nemen.


In 1935 kreeg de NSB bijna 8% van de stemmen.

Dat lukte vooral doordat mensen boos en teleurgesteld waren in de oude politiek.


De afname van de NSB

Na een paar jaar veranderde de sfeer:

  • Nederlanders zagen wat er in Duitsland gebeurde:
    Jodenhaat, discriminatie, bedreiging.

  • Je werd ontslagen wanneer je lid was van de NSB (als ambtenaar)

  • Het werd duidelijk dat Hitler gevaarlijk was.

  • Ook de agressiviteit van Duitsland naar andere landen schrok mensen af.

  • door verzuiling was de NSB niet erg populair





De afname van de NSB

Na een paar jaar veranderde de sfeer:

  • Nederlanders zagen wat er in Duitsland gebeurde:
    Jodenhaat, discriminatie, bedreiging.

  • Het werd duidelijk dat Hitler gevaarlijk was.

  • Ook de agressiviteit van Duitsland naar andere landen schrok mensen af.


Veel oud NSB-stemmers dachten: Dit gaat te ver. Dit willen wij niet.



De afname van de NSB

Na een paar jaar veranderde de sfeer:

  • Nederlanders zagen wat er in Duitsland gebeurde:
    Jodenhaat, discriminatie, bedreiging.

  • Het werd duidelijk dat Hitler gevaarlijk was.

  • Ook de agressiviteit van Duitsland naar andere landen schrok mensen af.


Veel oud NSB-stemmers dachten: Dit gaat te ver. Dit willen wij niet.


Vakbonden, kerken en politieke partijen verboden hun leden zelfs om bij de NSB te gaan.



De afname van de NSB

Na een paar jaar veranderde de sfeer:

  • Nederlanders zagen wat er in Duitsland gebeurde:
    Jodenhaat, discriminatie, bedreiging.

  • Het werd duidelijk dat Hitler gevaarlijk was.

  • Ook de agressiviteit van Duitsland naar andere landen schrok mensen af.


Veel oud NSB-stemmers dachten: Dit gaat te ver. Dit willen wij niet.


Vakbonden, kerken en politieke partijen verboden hun leden zelfs om bij de NSB te gaan.


De NSB werd onpopulair


Tijdens de Duitse bezetting

Toen Duitsland Nederland aanviel in 1940, mocht de NSB als enige partij blijven bestaan.

Maar dit kwam vooral omdat zij met de Duitsers samenwerkte, niet omdat Nederlanders de NSB steunden.