4.2 Oorlog in Nederland en buiten Europa

• New lesson editor
• Mens & Maatschappij
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 2

Blz. 138

4.2 Oorlog in Nederland en buiten Europa

Blz. 138

Hoe werd Nederland bestuurd tijdens de bezetting?

Met de capitulatie van Nederland op 15 mei begon de Duitse bezetting.

Wat veranderde er in het bestuur?

• de rechtsstaat en de democratie werden
    afgeschaft;

• koningin Wilhelmina en de ministers
    vluchtten naar Londen;

• de nazi Seyss-Inquart werd de hoogste
    bestuurder van Nederland.

Blz. 138

Seyss-Inquart (rechts voor) en NSB-leider Mussert (in het zwart) op het binnenhof (1941)

Bron 12: Duitse soldaten in Amsterdam (15 mei 1940)

Bron 2: Intocht van Hitler in Sudetenland (1938)

Hoe leefden mensen in bezet Nederland?

De Duitsers gebruikten steeds meer geweld om mensen bang te maken. Dit geweld noem je terreur. 

Op welke drie manieren reageerden mensen in Nederland?

• een kleine groep werkte samen met de Duitsers (collaboratie);

• de grootste groep gehoorzaamde aan de
    Duitsers;

• een kleine groep kwam in verzet tegen de
    Duitsers.

Blz. 139

Duitse soldaten in Amsterdam (15 mei 1940)

Hoe werd Nederland bestuurd tijdens de bezetting?

Wat merkten mensen van de bezetting?

• eerst weinig, het gewone leven leek
    terug te keren en het ging beter
    met de  economie;

• er was onderdrukking, de nazi’s
   bepaalden wat kranten mochten
   schrijven. De controle van
    publicaties heet censuur;

• kranten werden gebruikt voor nazi
   propaganda.

Blz. 138

Duitse soldaten in Amsterdam (15 mei 1940)

Hoe leefden mensen in bezet Nederland?

Mensen die samenwerkten met de Duitsers waren vaak aangesloten bij de NSB.

Wat deden NSB’ers bijvoorbeeld?

• bunkers bouwen;

• onderduikers opsporen;

• razzia's organiseren om mannen op te pakken die in
    Duitsland moesten werken.

Wat deden mensen die in het verzet zaten bijvoorbeeld? 

• onderduikers helpen;

• illegale kranten maken;

• aanslagen plegen op Duitsers.

Blz. 139

Werktijd

• Nakijken + verbeteren

• Maak de herhaling + verdieping van 4.1

• Lees de leerstof op blz. 138-139

• Maak opdracht 1 t/m 5

• (verdieping 4.2 - opdracht 1)

20

m

00

s

+30 s

Wat veranderde er in het Nederlandse bestuur vanaf 15 mei 1940?

Seys-Inquart werd de hoogste bestuurder van Nederland.

Koningin Wilhelmina en de ministers vluchtte naar Londen.

De rechtstaat en de democratie werden afgeschaft.

Welke houding namen Nederlanders aan tegenover de bezetter? Noem er drie.

Collaboratie met de nazi's

Gehoorzamen aan de nazi's

In verzet komen tegen de nazi's

Blz. 138

4.2 Oorlog in Nederland en buiten Europa

Bespreken: Wat gebeurt hier? Voor wie moesten deze mensen buigen? Waarom werd Azië betrokken in de oorlog?

Foto: In het jappenkamp moesten de mensen elke ochtend uren buigen voor de Japanse bezetters.

Op welke manier werd Azië betrokken in de oorlog?

Japan sloot zich aan bij Duitsland en Italië. Waarom bezetten Japanners grote delen van Azië en Europese kolonies?

• Ze wilden een groot rijk.

Wie moesten als dwangarbeiders voor de Japanners werken?

• Europese en Aziatische mannen

Waar sloten de Japanners veel Europese mensen op?

• in jappenkampen

In 1941 viel de Japanse luchtmacht de Amerikaanse vloot in Pearl Harbor aan. Wat was het gevolg?

• De VS gingen meedoen met de geallieerden.
  

Blz. 140

Hoe werden Afrika en Amerika betrokken in de oorlog?

Wie vochten in Noord-Afrika mee tegen de Duitsers en Italianen?

• Amerikanen en Britten. Aan de kant van de Britten vochten
    ook soldaten mee uit Britse kolonies, zoals India.

Werd in Amerika gevochten?

• Nee, de Amerikaanse industrie produceerde tanks en
    vliegtuigen.

Wat deden landen in Amerika die toen nog kolonie van Nederland waren?

• Suriname en Curaçao leverden aluminium en brandstof
    voor de vliegtuigen.
  

Blz. 141

Hoe werd de Tweede Wereldoorlog beëindigd?

Wanneer bevrijdden de geallieerde legers Zuid-Nederland?

• september 1944

Daarna werd het erg koud. Vooral in het westen leden veel mensen honger. Hoe noem je die periode?

• hongerwinter

Wanneer gaf in Noord-Nederland het Duitse leger zich over?

• mei 1945

Wanneer eindigde de Tweede Wereldoorlog wereldwijd?

• Op 15 augustus 1945, nadat Amerikanen een atoombom op
    Japan gegooid hadden.
  

Blz. 142

Werktijd

• Opdrachten nakijken + verbeteren

• Maak de herhaling  van 4.1 en 4.2

• Lees de leerstof op blz. 140-141-142

• Maak opdracht 6 t/m 10

1

m

00

s

+30 s