Prinsjesdag en rekenen met geld

Prinsjesdag en geld

1 / 27
next
Slide 1: Slide
New lesson editorRekenenISK

This lesson contains 27 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Prinsjesdag en geld

null

Dit ga je leren

Ik kan uitleggen wat Prinsjesdag is en enkele eenvoudige rekensommen maken met bedragen die passen bij de jaarlijkse begroting en uitgaven van de overheid.

null

Welke woorden denk je aan bij Prinsjesdag en geld?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door bij woorden als koning, belasting, plannen, regering of geld.

Wat is Prinsjesdag?

  • Prinsjesdag is elk jaar in september

  • De regering vertelt de plannen voor het nieuwe jaar

  • Het gaat veel over geld van de overheid

  • Nederland kijkt dan naar de Troonrede en de begroting

Noem dat Prinsjesdag op de derde dinsdag van september is, maar houd de uitleg eenvoudig en gericht op betekenis en functie.

Waarom is Prinsjesdag belangrijk?

Op Prinsjesdag laat de regering zien wat zij volgend jaar wil doen. Daarvoor is geld nodig. In de begroting staat waar geld vandaan komt en waar het naartoe gaat.

Leg de koppeling met het dagelijks leven: een gezin of school moet ook plannen maken voor geld.

De Troonrede

  • De koning leest de Troonrede voor

  • In de Troonrede staan de plannen van de regering

  • Het is geen persoonlijk plan van de koning

  • De tekst gaat over het komende jaar

Benadruk het verschil tussen voorlezen en beslissen: de koning leest voor, maar de regering maakt de plannen.

Wie doen mee op Prinsjesdag?

  • De koning leest de Troonrede voor

  • De regering maakt de plannen en de begroting

  • De Tweede Kamer bespreekt de plannen en stelt vragen

  • Samen gaat het dus over bestuur én geld

Gebruik vaste termen steeds hetzelfde: koning, regering, Tweede Kamer.

Wat is een begroting?

  • Een begroting is een plan met geld

  • Je ziet de inkomsten en de uitgaven

  • De overheid maakt zo'n plan voor een heel jaar

  • Ook thuis of op school kun je een begroting maken

Koppel aan een herkenbaar voorbeeld, zoals geld voor boodschappen of een schoolreis.

Wie leest de Troonrede voor?

A

de regering

B

de koning

C

de Tweede Kamer

D

de minister

Controleert het verschil tussen rollen: de koning leest voor, de regering maakt de plannen, de Tweede Kamer bespreekt ze.

Vul de woorden in

Op Prinsjesdag vertelt de regering de plannen voor het nieuwe jaar. De koning leest de Troonrede voor. In de begroting staat het plan met geld.

Prinsjesdag
plannen
Troonrede
begroting
belasting
uitgaven
september
Tweede Kamer

Alle woorden komen letterlijk uit het eerste blok over Prinsjesdag, Troonrede en begroting.

Inkomsten en uitgaven

  • Inkomsten: geld dat binnenkomt

  • Uitgaven: geld dat je betaalt

  • Voor de overheid zijn belastingen een belangrijke inkomstenbron

  • De overheid geeft geld uit aan bijvoorbeeld zorg en onderwijs

Houd voorbeelden concreet en eenvoudig; vermijd te veel politieke details.

Belasting

  • Belasting is geld dat mensen en bedrijven betalen aan de overheid

  • Met dat geld betaalt de overheid veel dingen

  • Denk aan wegen, scholen en zorg

  • Belasting is dus een belangrijke inkomstenpost

Laat eventueel voorbeelden horen zoals btw of loonbelasting, zonder uit te werken als dat te moeilijk is.

Tekort en over

  • Soms zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten

  • Dan is er een tekort

  • Zijn de inkomsten hoger dan de uitgaven, dan houd je geld over

  • Bij een begroting wil je dat goed bekijken

Gebruik het woord 'overschot' mondeling als uitbreiding, maar op de slide blijft 'geld over' duidelijker voor A2.

Wat is een belangrijke inkomstenbron van de overheid?

A

belasting

B

onderwijs

C

zorg

D

uitgaven

Laat leerlingen het verschil zien tussen inkomsten en uitgaven. Onderwijs en zorg zijn hier uitgavenposten.

Vul de woorden in

Een begroting is een plan met geld. Inkomsten is geld dat binnenkomt. Uitgaven is geld dat je betaalt. Als uitgaven hoger zijn, is er een tekort.

begroting
Inkomsten
Uitgaven
tekort
belasting
Troonrede
koning
school

Bespreek dat belasting een voorbeeld van inkomsten is, maar niet hetzelfde woord is als inkomsten.

Rekenen met een simpele begroting

Een kleine begroting van de overheid:

  • Belasting: €500

  • Andere inkomsten: €200

  • Zorg: €300

  • Onderwijs: €250


Totale inkomsten: €700

Totale uitgaven: €550

Werk klassikaal voor hoe je eerst inkomsten optelt en daarna uitgaven.

Optellen van bedragen

Bij de inkomsten tel je bedragen samen.


€500 + €200 = €700


Bij de uitgaven tel je ook samen.


€300 + €250 = €550

Benadruk dat het euroteken hetzelfde blijft bij het antwoord.

Aftrekken: hoeveel blijft over?

Als de inkomsten €700 zijn en de uitgaven €550:


€700 - €550 = €150


Er blijft dus €150 over.

Koppel terug aan het begrip 'geld over' uit de vorige inhoudsslide.

Vergelijken van bedragen

  • Zorg: €300

  • Onderwijs: €250

  • Zorg is €50 meer dan onderwijs

  • Je vergelijkt met aftrekken: €300 - €250 = €50

Gebruik de woorden 'meer' en 'minder' expliciet; dat helpt bij vergelijkingen.

Rekenen met aantallen

De overheid geeft geld uit aan 4 scholen.

Elke school krijgt €100.


4 × €100 = €400


Zo kun je ook met aantallen rekenen.

Hoewel de focus op optellen en aftrekken ligt, is dit een eenvoudige herhaalde optelling die goed past bij aantallen en geld.

Dagelijks leven en overheid

Een gezin kan een begroting maken voor eten, huur en kleding. De overheid doet eigenlijk hetzelfde, maar dan voor heel Nederland. Daarom helpt rekenen met geld om Prinsjesdag beter te begrijpen.

Deze slide verbindt de abstracte overheid met herkenbare ervaring van leerlingen.

Hoeveel geld blijft over?

A

€150

B

€50

C

€250

D

€550

Gebruik de bedragen uit de slides: inkomsten €700 en uitgaven €550, dus 700 - 550 = 150.

Vul de bedragen in

De inkomsten zijn €700 en de uitgaven zijn €550. Er blijft €150 over. Zorg is €50 meer dan onderwijs.

€700
€550
€150
€50
€100
€200
€300
€400

Alle antwoorden komen uit het rekenblok: optellen, aftrekken en vergelijken van bedragen.

Hoe lijkt een begroting op thuis geld plannen?

Verwachte elementen: de overheid maakt een plan met inkomsten en uitgaven; een gezin doet dat ook voor eten, huur of kleding; verschil is dat de overheid dit voor heel Nederland doet.

Belangrijke woorden

Prinsjesdag - dag waarop de plannen van de regering en de begroting worden gepresenteerd

Troonrede - tekst met plannen voor het komende jaar, voorgelezen door de koning

Begroting - plan met inkomsten en uitgaven

Inkomsten - geld dat binnenkomt

Uitgaven - geld dat wordt betaald

Belasting - geld dat mensen en bedrijven aan de overheid betalen

Tekort - situatie waarin de uitgaven hoger zijn dan de inkomsten

null

Wat heb je vandaag geleerd?

Vrije reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: wat Prinsjesdag is, wie wat doet, wat belasting is, of hoe je met bedragen rekent.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Vrije reflectie over leren. Let op antwoorden zoals: voorbeeld met gezin, rekensommen, woordenlijst, herhaling of uitleg van de docent.