Palliatieve sedatie en euthanasie
Palliatieve sedatie en euthanasie
Lesdoelen
Je kunt beschrijven wat euthanasie betekent
Je kunt de wetgeving rondom euthanasie benoemen
Je weet de procedure euthanasie te benoemen
Je kunt vertellen wat er na de euthanasie moet gebeuren
Je kunt het verschil benoemen tussen palliatieve sedatie en euthanasie
Waar denk je aan bij het woord euthanasie?
Wat weet je al over euthanasie, de wetgeving, de rol van de zorgverlener en de rol van de arts?
Euthanasie
Euthanasie is levensbeëindiging door een arts op verzoek van een patiënt, met als doel een einde te maken aan uitzichtloos en ondraaglijk lijden van die patiënt.
Hieronder valt ook de hulp van een arts bij zelfdoding.
Verschil euthanasie en hulp bij zelfdoding
Bij euthanasie geeft een arts de patiënt een dodelijk medicijn.
Bij hulp bij zelfdoding geeft de arts een dodelijk medicijn aan de patiënt. Maar de patiënt neemt deze zelf in.
Euthanasie is niet
Het afzien van verdere medische behandeling
Het toedienen van slaapmiddelen
Het niet meer toedienen van vocht en voedsel
Het geven van pijnstillers in hoge doseringen (bv. morfine)
Wat is euthanasie wel?
Het geven van pijnstillers in hoge doseringen (bv. morfine)
Het toedienen van slaapmiddelen
Levensbeëindiging door een arts op verzoek van een patiënt
Het afzien van verdere medische behandeling
Wat is het verschil tussen euthanasie en hulp bij zelfdoding?
Bij euthanasie geeft de patiënt zichzelf een dodelijk medicijn
Bij euthanasie geeft een verpleegkundige de patiënt een dodelijk medicijn
Bij hulp bij zelfdoding geeft de patiënt zichzelf een dodelijk medicijn
Bij hulp bij zelfdoding geeft de arts een dodelijk medicijn aan de patiënt, maar de patiënt neemt deze zelf in
Euthanasiewet
Euthanasie is strafbaar
Alleen arts mag euthanasie uitvoeren
Uitsluiting van straf kan alleen als de arts de zorgvuldigheidseisen heeft nageleefd
Moet gemeld worden bij de lijkschouwer
Regionale toetsingscommissie beoordeelt
Bij onzorgvuldigheid wordt het OM ingeschakeld
Zes Zorgvuldigheidseisen Euthanasie
Er is sprake van een vrijwillig en weloverwogen verzoek
Er is sprake van uitzichtloos en ondraaglijk lijden
De arts geeft voorlichting aan de patiënt
De arts en Patiënt zien samen geen andere redelijke oplossing
De arts raadpleegt een andere (SCEN) arts (bespreekt 1e 4 eisen)
De arts voert de euthanasie zorgvuldig uit
SCEN-artsen
Voor consultatie bij beslissingen rond het levenseinde kan een beroep gedaan worden op SCEN-artsen
SCEN = Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland
600 SCEN artsen in Nederland
Meldingsprocedure
de arts meldt de euthanasie bij de gemeentelijke lijkschouwer
Deze voert de schouw uit en controleert de stukken (wilsverklaring, verslag arts, verslag onafhankelijk arts)
De lijkschouwer neemt contact op met de officier van justitie om toestemming tot begraven te krijgen
De lijkschouwer stuurt stukken door naar de toetsingscommissie
Wat doet de lijkschouwer nadat de arts de euthanasie heeft gemeld?
De lijkschouwer beslist of de euthanasie legaal was
De lijkschouwer informeert de patiënt over de melding
De lijkschouwer stuurt stukken door naar de officier van justitie
De lijkschouwer voert de schouw uit en controleert de stukken
Hoe verloopt de meldingsprocedure van euthanasie?
De toetsingscommissie meldt de euthanasie bij de arts
De patiënt meldt de euthanasie bij de huisarts
De gemeentelijke lijkschouwer meldt de euthanasie bij het Openbaar Ministerie
De arts meldt de euthanasie bij de gemeentelijke lijkschouwer
Wat doet een SCEN-arts bij beslissingen rond het levenseinde?
De SCEN-arts controleert de wilsverklaring
De SCEN-arts biedt steun en consultatie
De SCEN-arts voert de euthanasie uit
De SCEN-arts beoordeelt de toetsingscommissie
Wat is een van de zes zorgvuldigheidseisen voor euthanasie?
De euthanasie moet in een ziekenhuis plaatsvinden
De patiënt is ouder dan 65 jaar
De arts heeft een goede reputatie
Er is sprake van uitzichtloos en ondraaglijk lijden
Wat gebeurt er als een arts euthanasie uitvoert zonder de zorgvuldigheidseisen na te leven?
De euthanasie wordt geannuleerd
De arts wordt gestraft
Het Openbaar Ministerie wordt ingeschakeld
De arts wordt op non-actief gezet
Positie zorgverlener
Beperk je hulp bij euthanasie tot de voorbereidingshandelingen.
Zorg ervoor dat je geen rol hebt bij de daadwerkelijke uitvoering van de euthanasie
Verricht alleen handelingen waarop nog een handeling van de arts moet volgen om het leven van de patiënt te beëindigen
Trek aan de bel als je een niet-pluis-gevoel hebt
Rol van de zorgverlener
De zorgverlener heeft een ondersteunende rol bij euthanasie. Ze bieden emotionele steun aan de patiënt en helpen bij het organiseren van de benodigde zorg.
Vooraf aan euthanasie
geef ruimte om de wens te uiten.
Stimuleer om met de arts te spreken
Zeg zelf niets toe!
Gevolgen van euthanasie
Euthanasie kan zowel emotionele als ethische gevolgen hebben voor de betrokkenen, waaronder familieleden, verzorgenden en artsen.
Welke gevolgen kan euthanasie hebben?
Financiële gevolgen voor betrokkenen
Emotionele en ethische gevolgen voor betrokkenen
Juridische gevolgen voor betrokkenen
Fysieke gevolgen voor betrokkenen
Wat moet de zorgverlener vooraf aan euthanasie doen?
Een niet-pluis-gevoel uiten
Ruimte geven om wens te uiten, stimuleren om met arts te spreken
Toezeggingen doen over euthanasie
Zelf de wens uiten
Wat is de rol van de zorgverlener bij euthanasie?
Beslissen over euthanasie
Verantwoordelijk zijn voor euthanasie
Uitvoeren van euthanasie handelingen
Ondersteunende rol, emotionele steun bieden, helpen bij benodigde zorg
Stappenplan euthanasie
De patiënt dient daadwerkelijk verzoek voor euthanasie bij arts in. Soms meerdere bezoeken nodig. ( 1 dag)
Arts overweegt het verzoek.: Verzamelt de nodige informatie/ nogmaals het traject bespreken met patiënt en familie. Raadpleegt Scen-arts ( 1- 3dagen)
Arts is in principe akkoord mededelen aan patiënt /familie/ Scen-arts op de hoogte brengen (2 tot 3 dagen)
Scen arts gaat akkoord: (3-4 dagen)
dag voorbereiding. infuusnaald inbrengen/set medicatie, injecties nachecken/ reserveset/lijkschouwer op de hoogte gebracht tijdstip van toediening euthanasie
Dag van de uitvoering en overlijden
Toetsingscommissie die naderhand nog uitzoekt of alles volgens procedures is verlopen ( duur 2 weken)
Euthanasie bij minderjarigen
In Nederland is euthanasie bij minderjarigen onder strikte voorwaarden toegestaan. Dit wordt geregeld door de Wet toetsing levensbeëindiging bij kinderen.
Wie wordt er geraadpleegd in het stappenplan voor euthanasie?
Toetsingscommissie
Scen-arts
Lijkschouwer
Familie
Wat is de eerste stap in het stappenplan voor euthanasie?
Arts overweegt het verzoek.
Toetsingscommissie die naderhand nog uitzoekt of alles volgens procedures is verlopen
De patiënt dient daadwerkelijk verzoek voor euthanasie bij arts in.
Scen-arts op de hoogte brengen
Voorwaarden palliatieve sedatie
andere mogelijkheden voor behandeling zijn uitgeput
levensverwachting dagen tot max. 2 weken
In overeenstemming met wens cliënt en/of naasten
Principes palliatieve sedatie
Diepe sedatie is laten sterven (er wordt gestorven, niet gedood)
verkort het leven niet
Is normaal medisch handelen
recht van de cliënt (mits aan alle voorwaarden is voldaan)
Consultatie van een tweede SCEN arts niet noodzakelijk
Middelen palliatieve sedatie
1e keuze midazolam (Dormicum) vlgs. richtlijn palliatieve sedatie
Bij onvoldoende werking levomepromazine (Nozinan) naast midazolam
Combineer midazolam met morfine bij pijn of benauwdheid
Doel palliatieve sedatie
comfortabel krijgen cliënt
verlichting van het lijden
Niet de mate van bewustzijnsdaling
tussentijdse beoordeling en bijstelling noodzakelijk!
Wat is het doel van palliatieve sedatie?
Verlichting van het lijden
Verkorten van het leven
Beoordeling en bijstelling van bewustzijnsdaling
Comfortabel krijgen cliënt
Wat is de 1e keuze middel voor palliatieve sedatie?
Midazolam (Dormicum)
Levomepromazine (Nozinan)
Morfine
Morphine
Wat zijn de principes van palliatieve sedatie?
Diepe sedatie is doden
Diepe sedatie is laten sterven
Palliatieve sedatie verkort het leven
Palliatieve sedatie is geen normaal medisch handelen
Hoe communiceer je palliatieve sedatie met familie?
Als een patiënt niet meer kan praten kunnen we ook niet zien of hij/zij pijn heeft
juist
fout
Verwerkingsopdracht