Mini-debat: stelling en argument

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

Mini-debat: stelling en argument

Deze les blijft binnen Nederlands: leerlingen oefenen mondeling formuleren, standpunt innemen en reageren. Het politieke vocabulaire ondersteunt woordgebruik en register.

Lesdoel

Ik kan een mini-debat voeren met een stelling, een argument, een tegenargument en minimaal één politiek begrip.

Welk woord past voor jou bij een debat?

Gebruik de reacties om voorkennis op te halen over debatteren: bijvoorbeeld mening, discussie, luisteren, oneens, argument.

Stelling – wat is dat?

Een stelling is een duidelijke mening waar je vóór of tegen kunt zijn.

• kort en helder geformuleerd

• er is discussie over mogelijk

• je hoeft nog niets te bewijzen in de stelling zelf

Benadruk het verschil tussen een onderwerp en een stelling. 'Onderwijs' is een onderwerp; 'Er moet meer geld naar het onderwijs' is een stelling.

Kies één stelling

Voorbeelden

• De overheid moet meer doen aan natuurbehoud.

• Er moet meer geld naar het onderwijs.

• De overheid moet sociale media voor jongeren strenger controleren.

• Iedereen moet dezelfde belasting betalen.

Je mag zelf een stelling verzinnen of een van de voorbeelden gebruiken.

Laat leerlingen eerst één stelling kiezen; later bouwen ze daar hun argumentatie omheen.

Een sterke stelling kiezen

• kies een stelling waar je echt iets over kunt zeggen

• denk meteen: waarom ben ik het eens of oneens?

• een goede stelling lokt reactie uit

Van stelling naar standpunt

Na je keuze maak je je eigen standpunt duidelijk.

Bijvoorbeeld:

• Ik ben voor deze stelling, want ...

• Ik ben tegen deze stelling, want ...

Zo weet de luisteraar meteen wat jij vindt.

Koppel dit aan spreekvaardigheid: een debat wordt sterker als het standpunt direct hoorbaar is.

Argument – waarom vind je dat?

Een argument is de reden die jouw mening ondersteunt.

• het past precies bij de stelling

• het maakt je standpunt sterker

• het legt uit waarom jij dit vindt

Laat leerlingen vermijden dat ze alleen de stelling herhalen in andere woorden.

Zo bouw je een argument op

Gebruik deze opbouw:

Mijn stelling is: ...

Mijn argument is: ...

Een goed argument is:

• duidelijk

• logisch

• in één of twee zinnen uit te leggen

Voorbeeld van een argument

Stelling: Stemmen moet vanaf 16 jaar mogen.

Argument: Jongeren van 16 jaar krijgen steeds meer verantwoordelijkheid en zouden daarom ook hun mening mogen geven bij verkiezingen.

Wijs aan dat dit argument een reden geeft en niet alleen een gevoel uitspreekt.

Valkuilen bij argumenten

• te vaag: 'Omdat het beter is'

• herhaling van de stelling: 'Het moet, omdat het moet'

• geen uitleg: je noemt wel een idee, maar niet waarom dat belangrijk is

Laat eventueel mondeling betere versies formuleren, maar zet die niet als opdracht op de slide.

Politiek begrip gebruiken

In je antwoord gebruik je minimaal één begrip uit de politieke woordenlijst.

Dat begrip moet:

• passen bij je stelling

• passen bij je argument

• helpen om je uitleg preciezer te maken

Benadruk dat het begrip functioneel gebruikt moet worden, niet los genoemd aan het einde.

Politieke woordenlijst

Gebruik de woordenlijst die in Classroom staat. Vergeet de spreekwoorden niet.

Deze slide introduceert de beschikbare woordenschat; definities komen op de begrippenlijst aan het eind.

Tegenargument – de andere kant

Een tegenargument is een reden waarom iemand het niet met jouw stelling of argument eens is.

• het laat een ander standpunt zien

• het maakt een debat echt een debat

• het dwingt je om scherper te denken

Leg uit dat een tegenargument niet 'gemeen' is, maar inhoudelijke tegenspraak.

Een goed tegenargument herkennen

• reageert op de inhoud

• noemt een andere reden of een mogelijk nadeel

• blijft bij de stelling

• zegt meer dan alleen: 'Ik ben het niet eens'

Voorbeeld van een tegenargument

Tegenargument: Jongeren van 16 jaar hebben misschien nog te weinig kennis over politiek om een goede keuze te maken.

Benadruk dat dit tegenargument direct reageert op het eerdere argument over verantwoordelijkheid.

Reageren op een tegenargument

Na het tegenargument geef je een korte reactie.

• blijf bij je standpunt

• reageer op wat de ander echt zei

• voeg een nieuwe uitleg toe

• blijf rustig en duidelijk formuleren

Dit is spreekvaardigheid én argumentatie: reageren zonder af te dwalen.

Voorbeeld van een reactie

Reactie: Jongeren kunnen zich juist goed informeren voordat ze gaan stemmen.

Deze reactie sluit aan op het tegenargument en verdedigt opnieuw de oorspronkelijke stelling.

Opbouw van het mini-debat

1. noemt de stelling

2. geeft een argument

3. gebruikt een politiek begrip

4. reageert op het tegenargument

1. geeft een tegenargument

2. legt uit waarom hij of zij het niet eens is

Leerling B

Leerling A

Dit is de vaste structuur van de oefening. Door de volgorde zichtbaar te maken, weten leerlingen hoe een beurt in het debat verloopt.

Wat maakt dit een goed mini-debat?

• er is een duidelijke stelling

• het argument ondersteunt die stelling

• het politieke begrip past bij de uitleg

• het tegenargument reageert echt op de inhoud

• de reactie sluit daarop aan

Gebruik deze slide als samenvatting van kwaliteitseisen voordat leerlingen zelf gaan spreken.

Nu ga je samen een mini debat maken

Ga met je buur een mini debat voor bereiden.

• Vertel je stelling, gebruik minstens 1 politiek begrip of spreekwoord.

• Geef een argument

• De ander geeft het tegenargument

• Je krijgt een compliment en applaus van de klas.

• De tip krijgen jullie later van mij.

We gaan 5x een mini debat voor de klas zien. Ik zal de carrousel gebruiken om te kiezen. Het mag maximaal een halve minuut tot een minuut duren.

7

minute

00

second

+30 s

Wat heb je vandaag geleerd over debatteren?

Welk onderdeel van het mini-debat vond je het lastigst?

Begrippenlijst

democratie - bestuursvorm waarbij burgers invloed hebben op politieke keuzes

regering - de ministers en staatssecretarissen die het land besturen

parlement - de volksvertegenwoordiging die wetten bespreekt en controleert

oppositie - politieke partijen die niet in de regering zitten

coalitie - samenwerking van politieke partijen die samen regeren

politieke partij - groep mensen met ideeën over hoe het land bestuurd moet worden

verkiezingen - momenten waarop burgers stemmen op vertegenwoordigers

Begrippenlijst

grondrechten - basisrechten die voor iedereen gelden, zoals vrijheid van meningsuiting

belasting - geld dat burgers en bedrijven aan de overheid betalen

overheid - de instanties die het land, de provincie of de gemeente besturen

meerderheid - het grootste deel van een groep

minderheid - het kleinste deel van een groep