§6.2 Je eigen weg gaan
Nederland na 1945
§6.2 Je eigen weg gaan
Nederland na 1945
Leerdoelen
Je kunt uitleggen dat het ontstaan van jeugdculturen leidde tot een generatiekloof.
Je kunt beschrijven wat er veranderde en wat er hetzelfde bleef in de positie van vrouwen in de jaren 1950.
Je kunt uitleggen wat feministen wilden veranderen in de jaren 1960 en 1970, en of dat lukte.
Planning:
Leerdoelen
Herhaling §6.1
Uitleg
Huiswerk
Afsluiting
Sleep de juiste tekst naar de juiste periode
1945-1950
1950-1960
1960-1970
1970-1990
Lonen blijven laag door afspraken
Nederland wordt een consumptiemaatschappij
Wederopbouw: de economie herstelt zich
Voor het eerst sinds 1945 groeit de economie niet meer
Uit welk jaartal komt deze bron?
1940
1945
1950
1955
Welk begrip past er bij deze bron?
Marshallhulp
Consumptiemaatschappij
Wederopbouw
Waarom kon Nederland de Marshallhulp goed gebruiken?
Nederland was bang voor het ontstaan van een nieuwe oorlog
Nederland had na de oorlog tekort aan voedsel, kleding en grondstoffen
Nederlanders wilden alleen werken aan de wederopbouw voor een hoger loon
Nederlanders wilden luxeproducten kopen zoals tv's en koelkasten
Je ziet hier het aantal tv-bezitters tussen 1955 en 1980 in Nederland.
Welk begrip past hier het beste bij?
Consumptiemaatschappij
Marshallhulp
Verzorgingsstaat
Wederopbouw
De Wajong is een wet die regelt dat jongeren onder de 18 een uitkering krijgen, als zij niet in staat zijn om te werken.
Dit past WEL bij de verzorgingsstaat
Dit past NIET bij de verzorgingsstaat
Welke zin past bij de verzorgingsstaat?
De familie moet de ziektekosten betalen voor zieke familieleden
De overheid geeft hulp aan mensen die niet willen werken
Zieken en mensen die niet kunnen werken krijgen hulp van de overheid
Zieken en werklozen moeten betalen voor hulp van de overheid
Sleep de zinnen naar de juiste periode
Voor 1950
Jaren 1950 en 1960
Jaren 1980
Iemand zonder inkomen is afhankelijk van steun van familie en kerk
De Nederlandse verzorgingsstaat wordt opgebouwd
Uitkeringen worden verlaagd en de regels om een uitkering te krijgen worden strenger
Vanaf de jaren 1960 werden de zuilen minder belangrijk. Wat is daarvan GEEN oorzaak?
De levens van mensen uit verschillende zuilen begonnen meer op elkaar te lijken
Er gingen steeds minder mensen naar de kerk
Jongeren hadden meer vertrouwen en durfden kritisch te zijn over de kerk of politici
Mensen werden minder afhankelijk van steun van de kerk of zuil
§6.2
Je eigen weg gaan
A
Jongeren willen het anders
Leerdoel:
Je kan uitleggen dat het ontstaan van jeugdculturen leidde tot een generatiekloof
Begin jaren 50:
Jongeren gaan al vroeg werken
Doen hetzelfde werk als hun ouders
In hun vrije tijd zijn ze thuis
Of ze gaan naar de verzuilde vereniging
Begrippen:
jeugdcultuur
individualisering
generatiekloof
§6.2
Je eigen weg gaan
A
Jongeren willen het anders
Leerdoel:
Je kan uitleggen dat het ontstaan van jeugdculturen leidde tot een generatiekloof
Begin jaren 50:
Jongeren gaan al vroeg werken
Doen hetzelfde werk als hun ouders
In hun vrije tijd zijn ze thuis of in de verzuilde vereniging
Eind jaren 50:
Jongeren willen plezier maken
Racen een stukje op de brommer
Luisteren naar muziek
Hangen op straat
Anders kleden en gedragen dan ouderen
Zo ontstond een jeugdcultuur.
Begrippen:
jeugdcultuur
individualisering
generatiekloof
Jaren '50: Vanaf de jaren '60: Vanaf de jaren '70:
Nozems Provo's Hippies
§6.2
Je eigen weg gaan
Jongerengroepen
§6.2
Je eigen weg gaan
A
Jongeren willen het anders
In de jaren 60 ontstaat er individualisering:
Jongeren keren zich tegen de normen van hun ouders, de politiek en de kerk
Ze willen af van de regeltjes en willen eigen keuzes maken
Bijvoorbeeld over hun uiterlijk of hun opleiding.
§6.2
Je eigen weg gaan
A
Jongeren willen het anders
Ook op het gebied van seksualiteit verandert er veel:
Anticonceptiepil zorgt ervoor dat je voor de lol seks kan hebben. Je wordt niet ongewenst zwanger
Er wordt openlijk over seks gesproken
Op scholen krijgen kinderen seksuele voorlichting
§6.2
Je eigen weg gaan
A
Jongeren willen het anders
Reactie van hun ouders:
Er is onbegrip over zaken als:
- lang haar bij jongens
- samenwonen zonder trouwen
- seks voor het huwelijk
- geloof of baan was niet meer zo belangrijk voor jongeren
Er is dus een groot verschil tussen wat jongeren vinden en wat hun ouders vinden. Dit noemen we een generatiekloof.
§6.2
Je eigen weg gaan
B
Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
Leerdoel:
Je kan beschrijven wat er veranderde en wat er hetzelfde bleef in de positie van vrouwen in de jaren 1950.
Het huwelijk voor 1971:
Het huwelijk was een belangrijke waarde
Bijna iedereen trouwde
Ongetrouwd samenwonen kon niet
Scheiden kon alleen als één van beide partners vreemd was gegaan.
§6.2
Je eigen weg gaan
B
Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
Tot 1950 waren mannen en vrouwen binnen het huwelijk niet gelijk:
Deze ongelijkheid stond zelfs in de wet
De man was het hoofd van het gezin
Getrouwde vrouwen mochten geen eigen bankrekening hebben
Vrouwen die voor de overheid werkten werden ontslagen zodra ze trouwden
Vrouwen mochten niet zelf grote geldbedragen uitgeven
Deze wetten werden in de loop van de jaren 1950 afgeschaft.
§6.2
Je eigen weg gaan
B
Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
Ondanks de afschaffing van deze wetten bleef er een duidelijke taakverdeling bestaan:
De man werkte
De vrouw zorgde thuis voor de kinderen en deed het huishouden
Er was ook ongelijkheid in het onderwijs:
Meisjes werden vooral opgeleid om een goede echtgenote en moeder te zijn
Of ze volgden een opleiding tot een beroep wat alleen vrouwen deden, zoals secretaris of doktersassistente
§6.2
Je eigen weg gaan
C
Vrouwen eisen meer rechten
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat feministen wilden veranderen in de jaren 1960 en 1970, en of dat lukte
In de jaren 1960 en 1970 protesteerden feministen tegen de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Deze periode noemen we de tweede feministische golf.
Begrippen:
feministen
tweede feministische golf
§6.2
Je eigen weg gaan
C
Vrouwen eisen meer rechten
Feministen streden voor:
Gelijke kansen in het onderwijs
Eerlijke verdeling zorg- en werktaken
Recht op voorbehoedsmiddelen en abortus
§6.2
Je eigen weg gaan
C
Vrouwen eisen meer rechten
Gelijke kansen in het onderwijs:
Dit is gedeeltelijk gelukt:
Steeds meer meisjes volgden een vervolgopleiding en gingen werken.
Vrouwen verdienen gemiddeld nog steeds minder dan mannen
Vrouwen hebben minder vaak een leidinggevende functie
§6.2
Je eigen weg gaan
C
Vrouwen eisen meer rechten
Eerlijke verdeling zorg- en werktaken.
Dit is gedeeltelijk gelukt:
Er kwam betere kinderopvang
Mannen gingen meer tijd besteden aan de zorg voor huishouden en kinderen
Maar, gemiddeld wel minder dan vrouwen
§6.2
Je eigen weg gaan
C
Vrouwen eisen meer rechten
Recht op voorbehoedsmiddelen en abortus.
Openbare verkoop van voorbehoedsmiddelen en abortus waren bij wet verboden!
De feministische beweging Dolle Mina /'Baas in eigen buik' kreeg dit voor elkaar:
De pil werd voortaan vergoed
In 1980 werd abortus toegestaan