Les 5 - Meten

• New lesson editor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 2

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   

2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   

3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   

4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek zitten 

• Telefoon in de kluis 

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Science boek, JdW-map /schrift, etui met pennen

5

minute

00

second

+30 s

Zet vóór de les de 4 stations klaar (zie de klaarzetlijst onderaan). Verdeel de klas in 4 groepjes en schrijf per groepje het startstation op het bord.

Huiswerk bekijken

Basisstof: Paragraaf 1 Onderzoek doen – Conclusie

Pagina nummer: 8 en 9
Opdrachten: 31 t/m 37

Bespreek alleen de opgaven waar de meeste vragen over zijn. De rest kijken leerlingen zelf na. Let vooral op ☆ 36 en 37: noemen leerlingen in hun conclusie echt het antwoord op de onderzoeksvraag?

Thema 1 Onderzoeken en Materie

Meten – massa, volume en lengte

Wat is de eerste stap van elk onderzoek?

A

De methode

B

De onderzoeksvraag

C

Het resultaat

D

De conclusie

A: de leerling denkt dat je begint met "wat ga je doen". C: de leerling verwart meten met beginnen. D: de leerling verwart het antwoord met de vraag. Gaat dit mis? Herhaal dan de vier stappen van een onderzoek (blz. 4).

Bij de ijsblokjesproef schrijft Sara: "Het ijsblokje in warm water was eerst gesmolten." Wat is dit?

A

De onderzoeksvraag

B

De methode

C

Het resultaat

D

Een mening

A: de zin gaat over het onderwerp van de vraag, maar is geen vraag. B: de leerling denkt dat alles wat je doet de methode is. D: de leerling denkt dat een uitkomst een mening is. Een resultaat is een feit (blz. 7).

Welke zin is een conclusie bij de tuinkersproef?

A

De proef was leuk om te doen.

B

We legden één bakje in het licht en één in het donker.

C

Tuinkers groeit het best in het licht.

D

Ik denk dat tuinkers van water houdt.

A is een mening over de proef. B is de methode. D is een verwachting of mening en geeft geen antwoord op de onderzoeksvraag (blz. 8).

Waarom verander je bij een proef maar één ding tegelijk?

A

Dan ben je sneller klaar.

B

Anders weet je niet waardoor het resultaat komt.

C

Dan heb je minder materiaal nodig.

D

Dan is je conclusie altijd goed.

A en C: de leerling denkt aan gemak in plaats van eerlijk vergelijken. D: de leerling denkt dat een goede methode een goede uitkomst garandeert (blz. 6).

Leerdoelen

1.M.1. Je kunt uitleggen wat een grootheid en een eenheid is. (R)

1.M.2. Je kunt de massa van een voorwerp meten met een balans. (T1)

1.M.3. Je kunt het volume van een vloeistof aflezen met een maatcilinder. (T1)

1.M.4. Je kunt de lengte van een voorwerp meten met een liniaal. (T1)

1.M.5. Je kunt gram en kilogram, milliliter en liter, en centimeter en millimeter omrekenen. (T1)

Vertel dat deze les niet in het boekje staat. De begrippen schrijven leerlingen dus zelf over in hun schrift.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Schrijf altijd de eenheid op. ‘250’ zegt niets, ‘250 gram’ wel.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Schrijf altijd de eenheid op. ‘250’ zegt niets, ‘250 gram’ wel.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Schrijf altijd de eenheid op. ‘250’ zegt niets, ‘250 gram’ wel.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Grootheid en eenheid

Wat je meet, heet de grootheid. Waarin je meet, heet de eenheid.

Schrijf altijd de eenheid op. ‘250’ zegt niets, ‘250 gram’ wel.

Omrekenen: gram en kilogram

1 kilogram = 1000 gram 1 liter = 1000 milliliter

Van kg naar g: x 1000

2 kg = 2000 g

0,5 kg = 500 g

Omrekenen: gram en kilogram

1 kilogram = 1000 gram 1 liter = 1000 milliliter

Van kg naar g: x 1000

2 kg = 2000 g

0,5 kg = 500 g

Van g naar kg: delen door 1000

3000 g = 3 kg

250 g = 0,25 kg

Omrekenen: gram en kilogram

1 kilogram = 1000 gram 1 liter = 1000 milliliter

Van kg naar g: x 1000

2 kg = 2000 g

0,5 kg = 500 g

Van g naar kg: delen door 1000

3000 g = 3 kg

250 g = 0,25 kg

Zelfde truc bij liter en milliliter.

Op een pak melk staat "1 liter". Wat is hier de eenheid?

A

Melk

B

Volume

C

Liter

D

1

A: de leerling noemt het voorwerp. B: de leerling verwart grootheid met eenheid (de meest voorkomende fout). D: de leerling denkt dat het getal de eenheid is.

Massa meten met een weegschaal

Massa = hoe zwaar iets is.

Je meet massa met een weegschaal.

Eenheid: gram (g) of kilogram (kg).

Zo weeg je:

1. Zet de weegschaal op 0.

2. Leg het voorwerp in het midden.

3. Wacht tot het getal stilstaat. Schrijf het op met g erachter.

Doe het wegen voor met een telefoon of etui. Laat eerst schatten en weeg daarna.

Afbeelding (niet in boek): een digitale balans met een appel erop en het scherm "182 g".

Volume aflezen met een maatcilinder

Grootheid: Volume = hoeveel ruimte iets inneemt.

Je meet het volume van een vloeistof met een maatcilinder.

Eenheid: milliliter (mL) of liter (L).

Doe dit klassikaal voor met één maatcilinder (3 minuten). Laat een leerling expres van bovenaf kijken en vergelijk de getallen.

Afbeelding (niet in boek): een maatcilinder met water, een oog op ooghoogte en een pijl naar de onderkant van het water in het midden.

De maatcilinder aflezen

Water in een maatcilinder staat niet recht. Het randje is hoger dan het midden.

1

Zet de maatcilinder recht op tafel.

2

3

De maatcilinder aflezen

Water in een maatcilinder staat niet recht. Het randje is hoger dan het midden.

1

Zet de maatcilinder recht op tafel.

2

Ga met je ogen op dezelfde hoogte als het water.

Kijk je van boven of van onder? Dan lees je te veel of te weinig af.

De maatcilinder aflezen

Water in een maatcilinder staat niet recht. Het randje is hoger dan het midden.

1

Zet de maatcilinder recht op tafel.

2

Ga met je ogen op dezelfde hoogte als het water.

3

Lees af bij de onderkant van het water, in het midden.

De maatcilinder aflezen

Water in een maatcilinder staat niet recht. Het randje is hoger dan het midden.

1

Zet de maatcilinder recht op tafel.

2

Ga met je ogen op dezelfde hoogte als het water.

3

Lees af bij de onderkant van het water, in het midden.

Kijk je van boven of van onder? Dan lees je te veel of te weinig af.

Lengte meten en omrekenen

Grootheid: Lengte = hoe lang iets is.

Je meet lengte met een liniaal.

Eenheid: centimeter (cm) of millimeter (mm).

Houd het bij keer en delen. Laat de liniaal zien: tussen twee cijfers staan 10 kleine streepjes, dat zijn de millimeters. Begin altijd bij 0, niet bij de rand van de liniaal.

Afbeelding (niet in boek): een liniaal naast een potlood. Het begin van het potlood staat bij 0.

Een zak chips weegt 250 gram. Hoeveel kilogram is dat?

A

2,5 kg

B

25 kg

C

0,25 kg

D

250 kg

A en B: de leerling deelt door 100 of 10 in plaats van door 1000. D: de leerling rekent niet om en zet alleen een andere eenheid achter het getal.

Proef: meetcircuit in 4 stappen

6

minute

00

second

+30 s

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Stap 1

Inleiding en doel

1

2

3

4

5

6

7

Wat ga je doen?

Je gaat langs vier stations. Bij elk station meet je iets anders: massa, volume en lengte.

Waarom leer je dit?

Je leert werken met een balans en een maatcilinder.

Je leert netjes meten met de juiste eenheid.

Deze vaardigheden gebruik je bij elke proef dit jaar.

Stap 2

Onderzoeksvraag en verwachting

1

2

3

4

5

6

7

Onderzoeksvraag

Hoe zwaar en hoe groot zijn de voorwerpen op de stations?

Jouw verwachting

Wat denk jij dat er gebeurt? Je mag gewoon raden. Schrijf op:

“Ik denk dat het ………… het zwaarst is.”

Schat eerst, meet daarna. Zo merk je hoe goed je kunt schatten.

Stap 3

Benodigdheden

1

2

3

4

5

6

7

Dit heb je nodig:

• Station 1: Weegschaal en drie voorwerpen

• Station 2: drie maatcilinders met gekleurd water

• Station 3: maatcilinder, water en een steen

• Station 4: liniaal en drie voorwerpen

• Je werkblad en een pen

Stap 4

Veiligheid

1

2

3

4

5

6

7

✓

Niet lopen naar een andere tafel voordat de meester dit zegt.

✓

Glaswerk blijft op tafel staan. Niet optillen en rondlopen.

✓

Mors geen water. Maak het meteen droog.

✓

Iets kapot? Meld het meteen bij de docent. Ruim glas nooit zelf op.

Werk je met glas? Dan is voorzichtig zijn de belangrijkste regel.

Stap 5

Werkplan

1

2

3

4

5

6

7

1

Ga naar je startstation.

2

Lees het kaartje bij het station.

3

Doe de meting. Schrijf hem op met de eenheid erbij.

4

Controleer met je groepje of jullie hetzelfde hebben gemeten.

5

Ruim het station netjes op.

6

Schuif door als de docent het zegt.

Meet je iets anders dan je groepsgenoot? Meet dan samen nog een keer.

Stap 6

Resultaten

1

2

3

4

5

6

7

Vul je meetresultaten in op je werkblad.

Denk eraan

Schrijf altijd de eenheid erbij. Anders weet niemand wat het getal betekent.

Schrijf alleen op wat je echt ziet of meet.

Terugkijken 

op de leerdoelen

1.M.1. Je kunt uitleggen wat een grootheid en een eenheid is. (R)

1.M.2. Je kunt de massa van een voorwerp meten met een balans. (T1)

1.M.3. Je kunt het volume van een vloeistof aflezen met een maatcilinder. (T1)

1.M.4. Je kunt de lengte van een voorwerp meten met een liniaal. (T1)

1.M.5. Je kunt gram en kilogram, milliliter en liter, en centimeter en millimeter omrekenen. (T1)

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.