Waarom dit interessant is. Meeste mensen kennen dit niet. Ik verzin een verhaaltje stom om dit te kunnen onthouden. Wat de functie is en waarom belangrijk. Je kent misschien zelf de TV tas van aardrijkskunde als leerstrategie.
Het Ezelsbruggetje duidelijk maken. De kern: een goed ezelsbruggetje maakt informatie betekenisvoller, beeldender, persoonlijker en makkelijker oproepbaar. Hoe maak je een goed ezelsbruggetje?
Een goed ezelsbruggetje heeft meestal deze eigenschappen:
Het is concreet.
“Een rode fiets met bananen aan het stuur” blijft beter hangen dan “iets met fruit en vervoer”.
Het is beeldend.
Hoe makkelijker je het kunt visualiseren, hoe sterker het vaak werkt.
Het is opvallend of absurd.
Een vreemd, grappig of overdreven beeld valt meer op. Bijvoorbeeld: een reusachtige koe die door een klaslokaal danst.
Het sluit aan bij wat je al weet.
Persoonlijke associaties werken vaak beter dan algemene. Wat voor de één logisch is, werkt voor de ander niet.
Het bevat de juiste retrieval cue.
Dat is belangrijk: het ezelsbruggetje moet je niet alleen aan iets grappigs laten denken, maar aan het juiste antwoord. Een slecht ezelsbruggetje is leuk, maar leidt je niet terug naar de informatie.
Het is kort genoeg.
Als je meer moeite moet doen om het ezelsbruggetje te onthouden dan de oorspronkelijke informatie, is het waarschijnlijk niet handig.
Verschillende soorten ezelsbruggetjes
Er zijn grofweg een paar bekende vormen:
Afkortingen:
Bijvoorbeeld de beginletters van een reeks gebruiken.
Acrostichons:
Een zin maken waarbij de eerste letters ergens voor staan.
Rijm en ritme:
Rijm werkt goed omdat klank en ritme extra houvast geven.
Beeldassociaties:
Een mentaal plaatje maken waarin de betekenis verwerkt zit.
Keyword method:
Vooral bekend bij woordenschat leren: een nieuw woord koppelen aan een bekend klinkend woord plus een beeld.
Method of loci:
Informatie plaatsen op bekende plekken in een kamer, huis of route.
De praktische formule
Een bruikbare formule is:
Wat moet ik onthouden? → Waar lijkt het op? → Welk beeld kan ik ervan maken? → Hoe koppel ik dat beeld aan de betekenis? → Kan ik het morgen nog terughalen?
Bijvoorbeeld als je het woord “mitochondriën” moet onthouden als de energiecentrales van de cel:
“Mito” klinkt misschien als “motor”.
Je stelt je een cel voor met allemaal kleine motortjes erin die energie maken.
Dat beeld koppelt klank, betekenis en functie.
Belangrijke nuance
Ezelsbruggetjes zijn vooral goed voor feiten, volgordes, woorden, namen, begrippen en lijsten. Ze zijn minder geschikt als enige methode voor diep begrip. Voor echt begrip moet je het combineren met uitleggen, toepassen en jezelf testen. Dat past bij retrieval practice: actief ophalen versterkt het geheugen.