Tekstdoelen en tekstsoorten
Vakboek blz. 18 t/m 30
Tekstdoelen en tekstsoorten
Vakboek blz. 18 t/m 30
Lesdoelen
Aan het eind van deze les weet je:
- welke tekstdoelen en tekstsoorten er zijn en wat ze betekenen
Welke tekstdoelen ken je nog?
Wat is het doel van de spreker in dit filmpje?
Amuseren (vermaken, ter ontspanning)
Uiteenzetten (uitleg geven)
Beschouwen (aan het denken zetten)
Informeren (feiten)
Wat is het doel van de schrijver met dit stuk?
Informeren
Amuseren
Overtuigen
Overhalen
Abortus, rechtvaardig of niet?
Het aantal abortussen in Nederland is sinds 1993 met bijna 50% gestegen. Jaarlijks worden in ons land zo’n 18000 zwangerschappen afgebroken door middel van een kunstmatig opgewekte abortus, wetenschappelijk ook wel abortus provocatus genoemd. De meningen over abortus verschillen sterk. Deze uiteenlopende meningen zijn vaak het gevolg van verschillende ethische visies.
Welk tekstdoel heeft deze tekst?
Betogen (overtuigen)
Activeren (overhalen iets te doen)
Beschouwen (aan het denken zetten, van verschillende kanten laten zien)
Informeren (feiten)
Wat is het tekstdoel van deze tekst?
Informeren (feiten)
Uiteenzetten (uitleg geven)
Betogen (overtuigen)
Beschouwen (aan het denken zetten)
Een tekstdoel kun je vaak al afleiden uit de titel van een tekst.
Tekstsoorten
- uiteenzetting
- betoog
- beschouwing
-
Uiteenzetting
Informatief: je doel is informeren
Objectief, dus je geeft niet je eigen mening
Geef de mening van anderen op een objectieve manier weer
Vooral feiten die waar en controleerbaar zijn én uitleg met voorbeelden.
Geef bij belangrijke gegevens de bronnen waaruit de informatie komt (APA)
Hoofdgedachte is een constatering
Diverse tekststructuren mogelijk ( aspecten-, verklarings-, of verleden/heden/toekomststructuur)
In een zakelijke stijl geschreven
Duidelijke (onder)titel waarin je het onderwerp benoemt of stel er een feit in of kan een vraag zijn
Inleiding
* Visitekaartje van je tekst
* De aandacht van de lezer trekken
* Introductie van het onderwerp
Middenstuk
* meerdere alinea's
* boodschap van de tekst wordt
duidelijk
* feitelijke informatie wordt
overgebracht
* uitleg van de informatie
staat centraal
* uitwerking van verschijnsel, vraag,
onderzoek of probleem
Slot
* mooie afsluiting van de tekst
* het is de uitsmijter
* Conclusie, samenvatting of oplossing
Mogelijke tekststructuren:
- vraag/antwoordstructuur
- voor- en nadelenstructuur
- verklaringsstructuur
- aspectenstructuur
- verleden/heden/toekomststructuur
Betoog
- doel: Overtuigen
- standpunt is hoofdgedachte van de tekst
- geeft argumenten, tegenargumenten
en weerleggingen
Kenmerken betoog:
Tegenargument en weerlegging
Tegenargument: je gaat in op het standpunt van de andere partij. Je ontkracht als het ware het standpunt.
Weerlegging: je gaat in op het argument van de andere partij en je ontkracht het tegenargument.
Beschouwing
Een beschouwing is een tekst die de lezer aan het denken wil zetten (opiniëren) over een bepaalde kwestie. Het onderwerp van een beschouwing is een probleem of kwestie. In een beschouwing wordt het onderwerp van verschillende kanten belicht. In een beschouwing laat je het oordeel aan de lezer over. De hoofdgedachte van een beschouwing is meestal een opsomming van oplossingen, voor- en nadelen of verklaringen.
Opbouw beschouwing (2)
Inleiding:
- voorbeeld/anekdote
- geschiedenis
- actualiteit
Opbouw beschouwing (3)
Kern/Middenstuk:
- voor- en nadelen structuur
- verleden/heden/toekomststructuur
- verklaringsstructuur
- probleem- oplossingenstructuur
Opbouw beschouwing (4)
Slot:
- terugkomen op de hoofdvraag
- samenvatting of conclusie
- cirkel rond (terugkomen op de inleiding
Tot slot
Tekstdoelen worden ook vaak gecombineerd.
Als je het tekstdoel niet kunt vinden of je wilt zeker weten of je goed zit, kijk je in de inleiding en het slot van een tekst.
In de inleiding en het slot vind je ook vaak het onderwerp en de hoofdgedachte van een tekst.
Ik weet wat de tekstdoelen zijn en kan ze toepassen op een tekst
Ja
nee
ik heb nog een vraag
Maken:
H3 paragraaf 3: opdracht 2 t/m 4
Lees de bijbehorende onderdelen uit het vakboekje.
Als je klaar bent: Cursus Spellen af / boekopdracht afmaken / Cursus Leestekens.