les basiszorg palliatieve zorg vrijdag

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Palliatieve zorg

doelen

palliatieve zorg toepassen bij de verschillende zorgvra-

gers met verschillende achtergronden en culturen in de

verschillende branches, gebruik makend van kennis

over rouwverwerking.

Hoeveel mensen hebben er momenteel alzeimer?

A

100.000

B

200.000

C

300.000

D

400.000

Valt altzeimer onder palliatieve zorg ?

A

ja

B

nee

C

D

In 2023 kregen 9.068 mensen in Nederland euthanasie hoeveel patiënten met dementie ?

A

410

B

328

C

83

D

125

In 2023: 328 patiënten waren wilsbekwaam op het moment van het verzoek.

8 patiënten waren wilsonbekwaam en kregen euthanasie op basis van een schriftelijke wilsverklaring (gevorderde dementie).

Is de palliatieve zorg over algemeen op orde in verpleeghuizen in nederland?

A

ja

B

nee

C

D

Wat is palliatieve zorg?

Palliatieve fase

- Het moment waarop duidelijk wordt dat genezing niet (meer)       mogelijk is.

- Niet altijd makkelijk te markeren..., bij oncologische patiënten     vaak makkelijker dan bij chronische zieke.

- Markeren door de 'surprise question' van Murray

Wat hoort bij Palliatieve zorg als taken van de verpleegkundige / verzorgende ?

• Pijn- en symptoombestrijding​​

• Informatie​​

• Emotionele steun​​

• Geestelijke begeleiding/ rituelen​​

• Begeleiding bij beslissingen rond levenseinde​​

• Steun bij zorgtaken​​

• Steun bij afscheid en praktische zaken

• Zorg voor rust, privacy en sociale contacten

• Goede hulpmiddelen en voorzieningen.

Welke symptomen komen voor in de palliatieve fase?

Welke symptomen zien jullie in je werk?

Palliatieve vs terminale zorg

als het sterven nabij is

Wat vind je belangrijk als het gaat om een goede dood?

Gedicht morgen zul je er niet zijn

(bijvoorbeeld gedichtbundel in een waakmand)

Morgen zul jij er niet zijn

en overmorgen niet

dan zal ik je missen

niet minder maar meer

Morgen zul jij er niet zijn

en overmorgen niet

alles zal anders verdergaan

niet met maar zonder jou

Morgen zul jij er niet zijn

en overmorgen niet

dan zal ik verdergaan

niet zonder maar met jou

Morgen zul je er niet zijn

en overmorgen niet

wie je was gaat met mij

zo zal ik met jou verdergaan.

Geschreven door Marinus van den Berg

Terminale zorg

• zorg voor diegene die niet meer beter worden

• Overlijden < 3 mnd

• Richt zich op de kwaliteit van sterven

Palliatieve zorg richt zich daartegen op de kwaliteit van leven.

Terminale zorg

De verpleegkundige richt zich op een rustig en waardig stervensproces:

Symptomen controleren en verlichten

Behandelingen zijn alleen gericht op het verminderen van ongemak.

De zorgvrager is vaak niet meer in staat om zelf beslissingen te nemen.

Samenwerken en afspraken maken met de zorgvrager en diens omgeving staan centraal.

Voorlichting geven aan de naasten en zorgen voor hun ondersteuning.

Symptomen Terminale fase?

• Vermoeidheid

• Pijn

• Misselijk & Braken

• Dyspnoe

• Obstipatie

• kans op Ileus

• Delier

• Angst

complicaties

1. pijn;

2. jeuk;

3. vermoeidheid;

4. slapeloosheid;

5. ademhalingsproblemen;

6. voedingsproblemen;

7. vochtophoping in de buikholte;

8. problemen met de uitscheiding;

9. delier.

Waar kan een terminale zorgvrager bang voor zijn?

• Pijn 

• Stikken
  

• Controle verlies

• Afscheid nemen van naasten 

• Sterven 

• De dood 

Zorgplan in de palliatieve en terminale fase

Als zorgverlener heb je een belangrijke rol in het vaststellen van de zorgbehoefte van de palliatieve en terminale zorgvrager en het opstellen van het zorgplan.

• Het is individueel. Het zorgplan is toegespitst op de situatie en wensen van de individuele zorgvrager.

• Het is actueel. De gezondheidstoestand van de zorgvrager en zorgvraag kunnen in de palliatieve en terminale fase snel veranderen. Iedere keer wanneer er iets verandert in de zorg voor de zorgvrager pas je als zorgverlener het zorgplan aan.

• Het is compleet. In de palliatieve en terminale fase krijgt de zorgvrager vaak zorg van verschillende disciplines

• Het is proactief. In een proactief zorgplan, ook wel advance care planning genoemd, neem je de behandelwensen en behandelgrenzen van de zorgvrager op. Ook beschrijf je welke complicaties op kunnen treden als gevolg van de ziekte of aandoening van de zorgvrager en welke acties dan ondernomen moeten worden.

Stervensfase

patiënten overlijden niet omdat ze niet meer eten, ze eten niet meer omdat ze overlijden ( Cachexie )

 Het stervensproces

• Sterven is een proces - lichaamsfuncties gaan steeds verder achteruit 

• zintuigen 

• - gevoel / gezichtsvermogen gaat achteruit

• eten en drinken

•  - minder behoefte aan eten en drinken

• ademhaling

•  - slechter slikken > ophoping van slijm in keel (rochelen)

• temperatuur -

•  kan lager worden of terminale koorts (40gr) 

• incontinentie:

• CAD / inco

• cyanose (blauw worden)

• - bloedsomloop verslechtert/ bloeddruk wordt lager > doodsmasker 

• Abstineren:

• staken of afzien van levensverlengend handelen

Palliatieve sedatie/ euthanasie?

Wanneer het delier onbehandelbaar is (terminaal delier) en het overlijden binnen 14 dagen verwacht wordt, dan is er een indicatie voor palliatieve sedatie.

Heb je nog vragen?  doelen behaald?

sterven en rouw over de hele wereld

De student kan de belangrijkste kenmerken van verschillende religies en culturen met betrekking tot sterven en rouw benoemen.

De student kan uitleggen hoe culturele en religieuze overtuigingen invloed hebben op het rouwproces en de omgang met de dood.

Website

https://www.vrtinternational.com/sales/programmes/last-days

uitleg opdracht padlet

Link naar de padlet in teams

evaluatie

Na het overlijden 

Het overlijden 

Iemand is overleden als er geen hartslag en geen ademhaling meer is 

Wat is het eerste wat je doet als een cliënt is overleden?

A

De uitvaartonderneming (laten) bellen

B

De gemeente vragen om toestemming voor crematie

C

De familie bellen om te zeggen dat hun familielid is overleden

D

Een arts raadplegen om de dood te laten vaststellen

Na het overlijden

Wanneer de dood is vastgesteld, moet een arts de lijkschouwing doen. 

Het doel hiervan is een niet-natuurlijke dood uit te sluiten. 

De overledene moet binnen drie uur geschouwd worden.

 Er moet wel direct geschouwd worden als de familie daarom vraagt of als er een vermoeden van een onnatuurlijke dood is.

 of bij lichaam aan de wetenschap stellen

Wat is er aan de hand als er, na het overlijden, een gemeentelijke lijkschouwer komt?

Niet natuurlijke dood

• de dood als gevolg van ongeval, geweld, misdrijf, zelfmoord

• de dood als gevolg van euthanasie 

• bij fouten in zorgverlening (vb medicatiefout met dood als gevolg)

• bij dood door een val 

• bij overlijden na een week/ weken aan de gevolgen van incident 

• bij minderjarige

Zorg na het overlijden 

Verzorging van het lichaam 

• Leg cliënt op rug - hoofd op kussen - handen op de borst 

• Vraag nabestaanden of het kunstgebit in moet, voordat mond wordt gesloten /  vraag arts om toestemming (- bij niet natuurlijke dood mag er niets veranderd worden)

•  zet raam open of airco aan

• iedereen mag het lichaam afleggen - overleg met nabestaanden

• handdoek onder de kin.

• welke houding in bed.

• kath. en infuus etc uit.

• Haren ? 

• gezicht wassen?

• inco aan?

bijzonderheden na overlijden:

obsuctie: precieze doodsoorzaak, erfelijke informatie, verbeteren van behandelingen (voor artsen)

sectie: onderzoek van het lichaam op verzoek van justitie

lichaam voor de wetenschap:  geen lichaam om afscheid van te nemen