2KGT_H3_Powerpoint (1)

1 / 26
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 26 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson


Hoe werkt een gletsjer?

In de Alpen liggen veel gletsjers met eeuwige sneeuw en gletsjerijs.


Hoe werkt een gletsjer?

• Grote hoeveelheid ijs en sneeuw  schuift richting dal  ijs smelt door hogere ⁰C  ontstaan rivier


• Op weg naar beneden:
- neemt de gletsjer veel materiaal mee
- schuurt de gletsjer een breed en diep dal uit.
U-dal = breed, diep dal met steile wanden
erosie = schuren van het landschap door
ijs, water of wind.


Hoe werkt een gletsjer?

• Waar de gletsjer smelt, blijft
het puin achter.

gletsjerpuin of morene

 algemene term = sediment

 het neerleggen van
sediment = sedimentatie


De toekomst van gletsjers

Gletsjers ontstaan in berggebieden tijdens ijstijden.

• Lage temperatuur  veel sneeuw blijft liggen  gletsjers vullen dalen

Hogere temperatuur  sneeuw smelt  U-dalen zichtbaar



De toekomst van gletsjers

• Laatste 3 miljoen jaar:
- koude perioden  gletsjers groeien
- warme perioden  gletsjers krimpen

Door klimaatverandering verdwijnen gletsjers uit de Alpen:
- meer ijs smelt in het dal
- minder sneeuw blijft liggen hoog in de bergen


Bovenloop, middenloop, benedenloop

Een rivier stroomt van de bron naar de zee.
 Rijn: begint in de Zwitserse Alpen (2.300 m)
 eindigt in zee bij Nederland (0 m).

• Bovenloop: eerste deel van de rivier.
- smal maar steeds breder door smeltwater
en neerslag
- snelstromend door reliëf
- veel materiaal
- veel erosie
- vorming V-dalen


Bovenloop, middenloop, benedenloop

• Middenloop: tussen bovenloop en benedenloop.
- na Basel
- langzamere stroomsnelheid
- nog steeds erosie, maar ook neerleggen sediment


• Benedenloop: laatste deel tot aan de monding in zee.
- vanaf Bonn en Keulen
- brede rivier door water uit zijrivieren
- weinig reliëf: trage stroming, wijde bochten
- veel sedimentatie: eerst grind, later zand en klei


Stroomgebied

Vanuit het stroomgebied van de Rijn stroomt veel water
Nederland binnen.

 2.200 m³ water per seconde



Stroomgebied

• De Rijn is in Nederland een gemengde rivier.

 water uit smeltwater én neerslag.

 ook: gletsjerrivieren en regenrivieren


De waterkringloop

De Rijn is een onderdeel van de waterkringloop.

1 water verdampt boven zee
2 warme, vochtige lucht stijgt op en koelt af
3 de waterdamp condenseert  wolken
4 wind brengt wolken boven land
5 er kan neerslag vallen  deel als sneeuw
6 deel smelt- en regenwater infiltreert in de
grond, deel verdampt
7 het water stroomt via rivieren, meren en
grondwater terug naar zee


Zee

Bij de monding van een rivier: veel sediment.
 langzame stroming
 dik pakket zand en klei
 door golven en stormen verder verspreid

• De wind veroorzaakt golven.
 hoe harder de wind, hoe hoger de golven
sedimentatie van zand
 bij storm juist erosie


Zee

• Waddengebied:
- vloed: water stroomt naar de Waddenzee
- eb: water stroomt terug

 vloedstroom heeft meer kracht
- zand en klei blijven achter
- langzame stroming: zand sedimenteert
- geen stroming: klei sedimenteert


Wind

Droog gebied zonder vegetatie: wind neemt
zand mee.

 strand, duinen, woestijnen


Wind

• Wind neemt alleen kleine zandkorrels mee.

 minder kracht dan water en ijs

 wind met sediment veroorzaakt erosie

 sedimentatie bij weinig wind (duinen)


Wind

• Door stof- en zandstormen kan zand uit de
woestijn ver worden verplaatst.

 Midden- en Zuid-Amerika

 Nederland


Bron 1 Veranderend landschap in de Alpen

De Alpen:
- hoger door naar elkaar bewegende platen
- lager door verwering
= het uit elkaar vallen van gesteente

• Oorzaken:

1 temperatuur:
- overdag: gesteente zet uit door warmte van de zon
- ‘s nachts: gesteente krimpt door afkoeling
gevolgen: scheuren  water in scheuren  water
bevriest  grotere scheuren  rotsblok valt uit elkaar

2 plantenwortels: maken scheuren ook groter


Bron 2 Het ontstaan van de Alpen

De aardkorst bestaat uit verschillende platen die op 3 manieren bewegen:
1 langs elkaar
2 uit elkaar  er ontstaat nieuwe oceanische korst
3 naar elkaar  gesteenten schuiven over elkaar heen  bergen


Bron 3 Veranderend landschap in Nederland

Duizenden jaren van verwering, water,
wind en ijs: landschap is veranderd.

 verplaatsing en sedimentatie
stenen, grind, zand, klei

• IJstijd 200.000 jaar geleden:
- dikke laag landijs tot in Nederland
- ontstaan stuwwallen


Bron 3 Veranderend landschap in Nederland

• IJstijd 115.000-12.000 jaar geleden:
- laatste ijstijd
- koude woestijn met nauwelijks plantengroei
- hele lage zeespiegel Noordzee door lage temperatuur
- door westenwinden: dekzand in Oost- en Zuid-Nederland