Rechten en plichten in de Grondwet

• New lesson editor
• Burgerschap
• Middelbare school
• ISK
• vmbo b
• Leerjaar 1

Vind je dat je naar deze les moet komen (een plicht) of dat je naar de les mag komen (een recht).

In deze les leer je

• wat een rechtstaat is

• wat de grondwet is

• dat je rechten hebt

• dat je plichten hebt

• wat grondrecht is

Rechten en plichten

• Rechten: alles wat je mag doen of mag hebben

• Plichten:  alles wat je moet doen

Rechten

Wat je mag:

- je mening geven

- zelf bepalen wat voor kleding je aantrekt

Plichten

Wat je moet:

- naar school gaan

- aan de verkeersregels houden

Wat weet je al over jouw rechten en plichten in Nederland?

BLZ 262 in je werkboek

Democratische rechtstaat

Nederland is een democratische rechtstaat.

* Inspraak: je mag meepraten over politieke keuzes.

* Democratie: een land waar iedereen inspraak heeft.

Democratie

Democratie is een manier waarop je een land kunt besturen. In een democratie heeft het volk het voor het zeggen. Het woord democratie betekent ook letterlijk: heerschappij van het volk. Het is afgeleid van de Griekse woorden demos (volk) en kratos (heerschappij).

Democratie bestaat hoofdzakelijk in twee vormen:

Directe democratie (de oudste vorm): het volk kan rechtstreeks meedoen aan het nemen van belangrijke beslissingen. Een vorm van directe democratie is het referendum. Dat is een volksraadpleging over het al dan niet aannemen van een bepaalde wet. De uitslag van een referendum kan bindend of raadgevend zijn.

Representatieve democratie: het volk kiest mensen die verstand van politiek hebben om hen te vertegenwoordigen.

Het tegenovergestelde van democratie is dictatuur.

Vraag:

- Over welke onderwerpen zou jij willen meepraten? Bijvoorbeeld: leerplicht, de leeftijd om te mogen autorijden, minimumjeugdloon, de plaats van een overdekte hangplek.

Vraag over de afbeelding:

Waar mogen jongeren over meepraten volgens de nieuwskop?
> Afspraken over het klimaat.

Is dit een onderwerp dat jongeren aangaat, denk je?
> Bijvoorbeeld: ja, jongeren zijn de toekomst.

Bron afbeelding: Duurzaamnieuws.nl, 7 april 2020.

Rechtstaat

Een land waarin wetten voor iedereen gelden, inclusief de regering.

Deze wetten zorgen ervoor dat iedereen eerlijk en gelijkwaardig behandeld wordt.

https://wikikids.nl/Rechtsstaat

Inspraak

Je hebt de kans en ruimte om je mening te geven en deel te nemen aan beslissingen.

https://wikikids.nl/Inspraak

Opdracht Inspraak

Schrijf op het papiertje 

• wat had je graag anders gewild op school?

• Schrijf op waarom je dit mist of waarom dit nodig is op school.

De wet

In wetten is bepaald wat verboden is. 

In een wet staan belangrijke rechten en plichten. 

Grondrecht

* De belangrijkste rechten --> vrijheid van meningsuiting

* Geldt voor alle burgers van het land

* Noodzakelijke rechten

* Beschermt je tegen de overheid --> zij hebben ook plichten

Wat is een belangrijk recht voor jou?

Voorbeelden van grondrechten

- vrijheid van meningsuiting

- recht op privacy

- kiesrecht

- recht op gelijke behandeling

De grondwet

* De belangrijkste wet van Nederland is de grondwet

* Er staat beschreven hoe Nederland bestuurd moet worden

* Geen enkele wet of regel mag in strijd zijn met de grondwet

* Het is de basis van alle andere wetten

beschreven in een boek

- 8 hoofdstukken

- bijna 150 wetten

https://wikikids.nl/Grondwet

De Grondwet is de basis van alle andere wetten. Het is de wet die in grote lijnen het bestuur van een land bepaalt. In de grondwet staan onder andere de regels waar mensen zich aan moeten houden. De eerste regel in de grondwet: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Dit betekent dat iedereen voor de wet gelijk is, het maakt niet uit wie je bent, of hoe je er uit ziet, iedereen is gelijk.

De eerste versie van de Grondwet was uit het jaar 1814.[1] De Grondwet van nu, is grotendeels in 1983 ontstaan. Dit betekent niet dat er al die tijd niks is veranderd. Een grote verandering vond bijvoorbeeld plaats in het jaar 1848. Er zijn toen meerdere dingen veranderd. Een paar voorbeelden hiervan zijn: - De koning kreeg minder macht, de ministers waren verantwoordelijk voor alles wat de koning deed. - Mensen kregen meer rechten. Voortaan had iedereen bijvoorbeeld vrijheid van onderwijs en vrijheid van meningsuiting. Hierdoor mogen wij nu zeggen wat we vinden en naar de school gaan die we willen. Heel belangrijk dus zo'n grondwet!