Organismen ordenen

• New lesson editor
• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

              Startklaar

• Op je plek zitten 

• Telefoon is thuis of in de kluis 

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, JdW-map/ aantekeningen schrift/ etui

3

m

00

s

+30 s

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Thema 2 Organen en cellen

Dieren, planten, schimmels en bacterien

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   

2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   

3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   

4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 1

• Thema: Planten en dieren, Organen en cellen, Ordening

• Benodigde lesmaterialen: Werkboek, aantekeningen schrift/ map/ per/ potlood

            Huiswerk check

Geen huiswerk

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Terugblik

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Neem je laptop voor je en beantwoord de volgende vragen.

Wat is een organisme?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke zijn de 7 levenskenmerken ook alweer?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Welk levenskenmerk is hier afgebeeld?

A

ademhalen

B

bewegen

C

groeien

D

voortplanting

Welk levenskenmerk is hier afgebeeld?

A

ontwikkeling

B

voortplanten

C

groeien

D

uitscheiding

Is dit levend, dood of levenloos?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat je ziet op de afbeelding is....

A

levend

B

dood

C

levenloos

D

Hoe heet het wanneer een plant zijn eigen voedsel maakt?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Hoe heet het wanneer een plant zijn eigen voedsel maakt?

Fotosynthese

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat heeft een plant nodig om zijn eigen voedsel te maken?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat heeft een plant nodig om zijn eigen voedsel te maken bij de fotosynthese?

A

water - koolstofdioxide- glucose

B

glucose - zuurstof - zonlicht

C

zuurstof - koolstofdioxide- zonlicht

D

water - koolstofdioxide zonlicht

Wat heeft een plant nodig om zijn eigen voedsel te maken?

koolstofdioxide, water en zonlicht (licht energie)

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke twee stoffen ontstaan bij fotosynthese?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke twee stoffen ontstaan bij fotosynthese?

A

water en glucose

B

glucose en zuurstof

C

zuurstof en koolstofdioxide

D

water en koolstofdioxide

Hoe noem ik dit ?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Deel 1 is

A

hartvormig bultje

B

poortje

C

zaadhuid

D

navel

Hoe heet het deel van het zaad dat met nummer 1 is aangegeven?
Wat is de functie hiervan?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat is de taak van deel 2?

A

Bescherming van het zaad.

B

Water opname.

C

Hiermee zat het zaad vast aan de vrucht.

D

Voeding voor de kiem.

Hoe heet het deel van het zaad dat met nummer 1 is aangegeven? zaadhuid
Wat is de functie hiervan? Beschermt het zaad

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Waaruit haalt de kiem voedsel?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Waaruit haalt de kiem voedsel?

A

de zaadhuid

B

de zaadlobben

C

D

Orgaan nummer 3 is

A

de luchtpijp

B

het hart

C

de longen

D

de dunne darm

Orgaan nummer 6is

A

de dikke darm

B

de maag

C

de lever

D

de dunne darm

Welk orgaanstelsel is hier afgebeeld?

A

het ademhalingsstelsel

B

het bloedvatenstelsel

C

het (spijs)verteringsstelsel

D

Welk orgaanstelsel is hier afgebeeld?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat is de taak (functie) van dit orgaanstelsel?

A

Bloed rondpompen door het hele lichaam.

B

Zuurstof brengen in het bloed.

C

Verteren van voedingsstoffen.

D

Wat is de functie van dit orgaanstelsel?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welk orgaan zet de plant vast in de grond?

A

de bladeren

B

de bloemen

C

de stengels

D

de wortels

In welk orgaan van de plant wordt voedsel gemaakt bij de fotosynthese?

A

de bladeren

B

de bloemen

C

de stengels

D

de wortels

Wat is de taak van de stengel?

A

De plant stevig vast zetten in de grond.

B

Vervoer van water en voedingsstoffen.

C

Het maken van voedsel door fotosynthese.

D

Het dragen van bladeren en bloemen

gaan wij leren over cellen.

In de les van vandaag.............

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

           Leerdoelen

3.1.1 Je kunt de kenmerken noemen van dieren, planten, schimmels en bacteriën.
(R)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Organismen ordenen in groepen

1. Welke dieren op het plaatje hebben vier poten?

2. Welke dieren op het plaatje kunnen vliegen?

1. Leeuw, zebra, olifant, giraf

2. Papegaai en toekan

Vier rijken

Alle organismen op aarde worden verdeeld in vier rijken.

Welke?

Vier rijken

Het rijk van de: 

1. Dieren

2. Planten
3. Bacterien

4. Schimmels

In welke vier rijken worden alle organismen op aarde verdeeld?

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Van elk rijk leer je over de bouw van de cellen.

Kenmerken van een cel van een dier

Kenmerken van een cel van een plant

Kenmerken van een cel van een plant

In bladgroenkorrels vindt er fotosynthese plaats.

Hoe werkt fotosynthese?

De plant heeft nodig:

1. water (grond)

2. koolstofdioxide (lucht)

3. lichtenergie (zon)

1 en 2 zijn grondstoffen.

De plant maakt:

1. glucose
2. zuurstof

Kenmerken van een cel van een schimmel

Kenmerken van een cel van een bacterie

Welke verschillen en overeenkomsten zie je als je naar de delen van de cellen kijkt?

Kenmerken van cellen uit de vier rijken

Bladzijde 150

Kenmerken van cellen uit de vier rijken

Bladzijde 150

Dit is de cel 

van een.......

plant

celwand

bladgroenkorrel

celkern

vacuole

cytoplasma

Bladzijde 98

Bladzijde 98

Wat zijn cellen?

Een spiercel is een...

A

dierlijke cel

B

plantaardige cel

C

D

Een cel van een varen is een...

A

dierlijke cel

B

plantaardige cel

C

D

Een bladgroenkorrel is een deel van een

A

dierlijke cel

B

plantaardige cel

C

D

Welk deel ontbreekt bij een dierlijke cel?

A

cytoplasma/ celplasma

B

celmembraan

C

celwand

D

celkern

Welk deel van de cel is een dun vliesje

A

cytoplasma/ celplasma

B

celmembraan

C

celwand

D

celkern

Welk deel van de cel regelt alles wat in de cel gebeurt?

A

cytoplasma/ celplasma

B

celmembraan

C

celwand

D

celkern

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. 2.3.5 Je weet dat een organisme bestaat uit cellen. (R)

2. 
   

2.3.6 Je kunt de delen van dierlijke cellen benoemen met hun kenmerken. (T1)

2.3.7 Je kunt de delen van plantaardige cellen benoemen met hun kenmerken.

(T1)

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Aan de slag

Bladzijde 153 en 154
Opdracht 2C, 2D en 2E
Bladzijde 155
opdracht 

Pittig Plus
Bladzijde 155 Opdracht 5

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Huiswerk planner

Maandag 10  november 2025

 

Bladzijde 90 
Opdracht 1, 2 en 3

Bladzijde 98
Opdracht 1, 2 en 3

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Controle vragen

A

a.

B

b.

C

c.

D

d.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Controle vragen

A

a.

B

b.

C

c.

D

d.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Controle vragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

           Begrippen
           uit deze les

- schimmel cel
- plantecel
- dieren cel
- bacterie cel
- cytoplasma
- celkern
- celmembraan
- celwand
- bladgroenkorrels

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Eindslide

Ruimte voor een afsluitend woord.